અતિસ્નેહાર્દ્રચિત્તસ્ય જનેતુશ્ચેતિ ભાષિતમ્
તેના પિતાએ, જેનું હૃદય અત્યંત સ્નેહથી ભીનું હતું, આવું કહ્યું.
તદા તસ્મૈ પ્રયચ્છ ત્વં યમહં કથયામિ તે
ત્યારે, જેને હું કહું, તેને તું આપજે.
તુભ્યં ચ રોચતે તાત શૃણોત્વવહિતો ભવાન્ ૪૯ . કદાચિદ્યો ન નશ્યેત યઃ સદૈવાનુવર્તતે ।। 4.2.59.
જો તને આ ગમતું હોય, તો ધ્યાનથી સાંભળ: જે કદી નાશ પામતો નથી, અને હંમેશા યોગ્ય રીતે વર્તે—
ઇહામુત્રાપિ યો રક્ષેન્મહાપદુદયાદ્ધ્રુવમ્
જે અહીં અને પરલોકમાં પણ મહાન સંકટોથી નિશ્ચિત રીતે રક્ષે—
દિનેદિને ચ સૌભાગ્યં વર્ધતે યસ્ય સન્નિધૌ
જેની હાજરીમાં, રોજે રોજ સુભાગ્ય વધે—
યન્નામગ્રહણાદેવ કેપિ વાધાં ન કુર્વતે
જેનું નામ માત્ર બોલવાથી, કોઈ પણ દુઃખ કે હાનિ થતી નથી—
એવમાદ્યા ગુણા યસ્ય વરસ્ય વરચેષ્ટિતમ્
એવા પતિના શ્રેષ્ઠ ગુણો અને ઉત્તમ વર્તન છે.
એતચ્છ્રુત્વાપિ તા તસ્યા ભૃશં મુદમવાપ હ
આ સાંભળીને, તે કન્યાએ ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો.
ધ્રુવા હિ ધૂતપાપાસૌ યસ્યા ઈદૃગ્વિધા મતિઃ
નिश्चितપણે, જેની બુદ્ધિ આવી છે, તે પાપથી શુદ્ધ થઈ ગઈ છે.
અથવા સ કથં લભ્યો વિના પુણ્યભરોદયમ્
અથવા, ઘણાં પુણ્યના ઉદય વિના, એવો પતિ કેવી રીતે મળે?
જ્ઞાનેન તં સમાલોચ્ય વરમીદૃગ્ગુણોદયમ્
જ્ઞાનથી વિચાર કરીને, એવા ગુણોથી યુક્ત પતિ પસંદ કર્યો—
એષાં ગુણાનામાધારો વરોસ્તીતિ વિનિશ્ચિતમ્
નક્કી છે કે, એ ગુણોનો આધાર પતિ છે.
પરં સ સુખલભ્યો ન નિતરાં સુભગાકૃતિઃ 4.2.59.
એ સાચે સુખથી પ્રાપ્ત થાય છે, માત્ર સુંદર રૂપથી નહીં.
તીર્થભારૈઃ સ સુલભો ન કૌલીન્યેન કન્યકે
પવિત્ર કર્મોથી એ સરળતાથી મળે છે, કૌલિન્યથી નહીં, કન્યા.
ન સૌંદર્યેણ વપુષા ન બુદ્ધ્યા ન પરાક્રમૈઃ
સુંદરતા, આકાર, બુદ્ધિ કે પરાક્રમથી નહીં—
મહાતપઃ સહાયેન દમદાનદયાયુજા
પરંતુ મહાન તપ, દમ, દાન અને દયાની સાથે મળીને.
ઇતિ શ્રુત્વાથ સા કન્યા પિતરં પ્રણિપત્ય ચ
આ સાંભળીને, એ યુવતી પોતાના પિતાને નમસ્કાર કરી.
તપસ્તતાપ પરમં યદસાધ્યં તપસ્વિભિઃ
એણે એવો ઊંચો તપ કર્યો, જે તપસ્વીઓ પણ કરી શકતા નથી.
ક્વ સા બાલાતિમૃદ્વંગી ક્વ ચ તત્તાદૃશં તપઃ
એ નાજુક, કુમારી કેવી રીતે એવાં કઠિન તપ કરી શકી?
ધારાસારા સુવર્ષાસુ મહાવાતવતીષ્વલમ્
ભારે વરસાદ અને તીવ્ર પવનમાં પણ એ અડગ રહી.
શ્રુત્વા ગર્જરવં ઘોરં દૃષ્ટ્વા વિદ્યુચ્ચમત્કૃતીઃ
ભયાનક ગર્જન સાંભળીને અને વીજળીની ઝાંખી જોઈને,
તડિત્સ્ફુરંતીત્વસકૃત્તમિસ્રાસુ તપોવને
તપના વનમાં અંધારામાં વીજળી વારંવાર ચમકતી હતી.
તપર્તુરેવ સાક્ષાચ્ચ કુમારી કૈતવાત્કિલ 4.2.59.
યુવતીએ ખરેખર નિષ્કપટ તપ કર્યું.
જલાભિલાષિણી બાલા ન મનાગપિ સા પિબત્
પાણીની ઇચ્છા હોવા છતાં, એ બાળાએ જરા પણ પાણી પીધું નહીં.
રોમાંચ કંચુકવતી વેપમાનતનુચ્છદા
એના શરીરે કાંપણી અને રોમાંચ આવતાં, જાણે કાંપતી કાંટાવાળી ચાદર ઓઢી હોય.
નિશીથિનીષુ શિશિરે શ્રયંતી સારસં રસમ્
ઠંડા રાત્રીમાં એ કમળના રસમાં આશ્રય શોધતી હતી.
મનસ્વિનામપિ મનોરાગતાં સૃજતે મધૌ
વસંતમાં પણ, જે મનવાંતોને મનમાં ઇચ્છા જગાવે છે,
વસંતે નિવસંતી સા વને બાલાચલંમનઃ
એ વસંતમાં પણ વનમાં રહી, એનું મન બાળાની જેમ અડગ હતું.
બંધુજીવેઽધરરુચિં કલહંસે કલાગતીઃ
એણે પોતાના હોઠની લાલી બાંધુજીવ ફૂલમાં અને અવાજની કળા હંસના બોલમાં જોઈ.
અપાસ્તભોગસંપર્કા ભોગિનાં વૃત્તિમાશ્રિતા
એણે બધાં ભોગોથી દૂર રહી, સાપની જેમ જીવન વિતાવ્યું.