ચરણૌ વિચરેતાંયૌ વિશ્વભર્તૃ પુરી ભુવિ
વિશ્વના પાલકના પગ પૃથ્વી પરની આ નગરીમાં ફરતા રહે.
ઇહ શ્રુતિમતાં પુંસાં યાભ્યાં કાશી શ્રુતા સકૃત્
અહીં, જેઓને જ્ઞાન પ્રાપ્ત છે એવા પુરુષો માટે કાશીનું નામ એકવાર સાંભળવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
યેનાનુમન્યતે ચૈષા કાશી સર્વપ્રમાણભૂઃ યયૈતદ્ધૂર્જટેર્ધામ ધૃતં સ્વ વિષયીકૃતમ્
જેની મંજૂરીથી આ કાશી, સર્વ શ્રેષ્ઠ સ્થાન, અને આ જટાધારીનું નિવાસ સ્થાન, પોતાના અધિકારમાં લેવામાં આવ્યું છે—
વરં તૃણાનિ ધાન્યાનિ તાનિ વાત્યાહતાન્યપિ
પવનથી પડેલી ઘાસ અને અનાજ પણ વધુ સારાં છે—
અદ્ય મે સફલં ચાયુઃ પરાર્ધદ્વય સંમિતમ્
આજે મારું જીવન, જે બે પરાર્ધ જેટલું લાંબું છે, તે ફળદાયી બન્યું છે—
અહો મે ધર્મસંપત્તિરહોમે ભાગ્યગૌરવમ્
અરે, મારી ધર્મની સંપત્તિ! અરે, મારા ભાગ્યનું મહાત્મ્ય!
અદ્ય મે સ્વતપો વૃક્ષો મનોરથફલૈરલમ્
આજે મારા પોતાના તપનો વૃક્ષ, મનના ઇચ્છિત ફળોથી ભરપૂર થયો છે—
મયા વ્યધાયિ બહુધા સૃષ્ટિઃ સૃષ્ટિં વિતન્વતા 4.2.52.
મારે અનેક રીતે સર્જન કરીને, સર્જન પૂર્ણ કર્યું છે—
ઇતિ હૃષ્ટમના વેધા દૃષ્ટ્વા વારાણસીં પુરીમ્
આ રીતે આનંદિત મનથી વિધાતા, વારાણસી શહેરને જોઈને—
જલાર્દ્રાક્ષતપાણિશ્ચ સ્વસ્ત્યુક્ત્વા પૃથિવીભુજે
જળ અને અક્ષતથી ભીંજાયેલા હાથથી, પૃથ્વીના રાજાને આશીર્વાદ આપ્યા—
કૃતમાનો નૃપતિના સોભ્યુત્થાનાસનાદિભિઃ
રાજાએ યોગ્ય રીતે ઊભા રહી, આસન વગેરે આપી, તેમનું સન્માન કર્યું—
ત્વં તુ માં નૈવ જાનાસિ જાને ત્વાં હિ રિપુંજયમ્
પણ તું મને ઓળખતો નથી; હું તને ઓળખું છું, હે શત્રુવિજયી—
પરઃશતા મયા દૃષ્ટા રાજાનો ભૂરિદક્ષિણાઃ
હું અનેક રાજાઓને જોયા છે, જે દાનમાં ઉદાર હતા—
વિનિષ્કૃતારિષડ્વર્ગાઃ સુશીલાઃ સત્ત્વશાલિનઃ
જેઓએ છ દુશ્મનોને જીત્યા છે, સારા સ્વભાવના અને ગુણવાન છે—
દયાદાક્ષિણ્યનિપુણાઃ સત્યવ્રતપરાયણાઃ
દયા અને દાનમાં કુશળ, અને સત્યના વ્રતને પાળનારા છે—
જિતરોષરયાઃ શૂરાઃ સૌમ્યસૌંદર્યભૂમયઃ
જેઓએ ક્રોધ અને કામને જીત્યા છે, શૂરવીર છે અને સૌમ્ય સૌંદર્ય ધરાવે છે—
પરં દ્વિત્રાઃ પવિત્રા યે રાજર્ષે તવ સદ્ગુણાઃ
પણ એમાં પણ, હે રાજર્ષિ, તારા જેવા સારા ગુણવાળા માત્ર બે-ત્રણ જ ખરેખર પવિત્ર છે—
પ્રજાનિજકુટુંબસ્ત્વં ત્વં તુ ભૂદેવદૈવતઃ 4.2.52.
તું પ્રજાનો અને કુટુંબનો રક્ષક છે; તું ખરેખર રાજાઓમાં દેવતા છે—
ધન્યો માન્યોસિ ચ સતાં પૂજનીયોસિ સદ્ગુણૈઃ
તું ધન્ય છે, માન્ય છે અને સારા ગુણોથી સજ્જ સજ્જનો દ્વારા પૂજનીય છે—
કિં નઃ સ્તુત્યા તવ નૃપ દ્વિજાનામસ્પૃહાવતામ્
હે રાજા, જ્યારે દ્વિજોને કોઈ ઈર્ષ્યા નથી, ત્યારે તારી સ્તુતિ કરવાની અમને શું જરૂર છે?
ગોષ્ઠી તિષ્ઠત્વિયં તાવત્પ્રસ્તુતં સ્તૌમિ સાંપ્રતમ્
સમૂહ અહીં જ રહે, હમણાં જે વાત થઈ છે, તેની હું હવે સ્તુતિ કરું છું.
ત્વયા રાજન્વતી ચૈષાઽવનિઃ સર્વર્ધિભાજનમ્
રાજા, તમારી દ્વારા આ ધરતી સર્વ સમૃદ્ધિના પાત્ર બની છે.
ઇયં ચ રાજધાની તે કર્મભૂમાવનુત્તમા
આ ваша રાજધાની તો કર્મ માટે શ્રેષ્ઠ સ્થાન છે.
સંચિતં યદ્ધનં પુંભિર્નયસન્માર્ગગામિભિઃ
જે ધન સારા માર્ગે ચાલતા લોકોએ એકઠું કર્યું છે—
મહિમાનં પરં કાશ્યાઃ કોપિ વેદ ન ભૂપતે
રાજા, કાશીનું મહાત્મ્ય કોણ જાણે છે?
મન્યે ધન્યતરોસિ ત્વં બહુજન્મશતાર્જિતૈઃ
મને લાગે છે કે તમે અનેક જન્મોની કમાણીથી ખૂબ જ ધન્ય થયા છો.
વિશ્વેશાનુગ્રહેણૈવ ત્વયૈષા પાલ્યતે પુરી 4.2.52.
વિશ્વેશ્વરના કૃપાથી જ તમે આ પુરીનું રક્ષણ કરો છો.
અન્યચ્ચ તે હિતં વચ્મિ યદિ તે રોચતેઽનઘ
હજુ પણ, જો તમને ગમતું હોય તો, હું તમારી માટે લાભદાયી વાત કહું છું, હે નિર્દોષ.
અન્યદેવધિયા રાજન્વિશ્વેશં પશ્ય મા ક્વચિત્
રાજા, બીજું કંઈ વિચાર્યા વિના, સર્વ સમયે વિશ્વેશ્વરને જ જુઓ.
વિપ્રૈરુદર્કમિચ્છદ્ભિઃ શિક્ષણીયા યતો નૃપાઃ
જે રાજાઓને શુભ પરિણામ જોઈએ છે, તેમણે બ્રાહ્મણો પાસેથી શિક્ષા લેવી જોઈએ.