સ ચકાર તથા શીઘ્રં તતો ધૂમો વ્યજાયત
તે જ રીતે તેણે ઝડપથી કર્યું, અને પછી ધૂમ્રપાન થયો.
તતશ્ચ વ્યાકુલાઃ સર્વે પન્નગાઃ સમુપાદ્રવન્ ઉત્તંકાય તતો દત્ત્વા પ્રણિપત્ય યયુર્ગૃહમ્
પછી બધા સાપો ગભરાઈને દોડી આવ્યા; તેમણે ઉત્તંકને આપ્યા, પ્રણામ કર્યા અને ઘરે પાછા ગયા.
યસ્ત્વયાઽઽરાધિતઃ પૂર્વમુપાધ્યાયનિદેશતઃ
જેને તમે પહેલાં તમારા ગુરુના આદેશે પૂજ્યા હતા—
જ્ઞાત્વા ત્વાં દુઃખિતં પ્રાપ્તમિહ પ્રાપ્તઃ કૃપાપરઃ
તમે દુઃખી થઈને અહીં આવ્યા છો એમ જાણીને, દયાળુ બની એ અહીં પહોંચ્યા.
નયામિ તત્ર યત્રાસ્તે ગુરુઃ સર્વગુણાલયઃ
હું તને ત્યાં લઈ જઈશ, જ્યાં બધા ગુણોથી ભરપૂર ગુરુ રહે છે.
તત્ક્ષણાત્સમનુપ્રાપ્તો ગૌતમસ્ય નિવેશનમ્ 7.3.2.
એ જ ક્ષણે તે ગૌતમના ઘેર પહોંચી ગયો.
સ્નાતા ચાભ્યેત્ય ભર્તારં સાધ્વી વાક્યમુવાચ હ
સ્નાન કરીને, સતી પત્નીએ પતિ પાસે જઈને કહ્યું.
શિથિલો ગુરુકૃત્યેષુ સ યદાલક્ષિતો મયા
જ્યારે મેં જોયું કે તે ગુરુની સેવા માં ઢીલો પડી ગયો છે,
પ્રસન્નવદનો હૃષ્ટઃ કુણ્ડલાભ્યાં સમન્વિતઃ
તે ખુશમિજાજ, આનંદિત અને કાનમાં કુંડળ પહેરેલા દેખાતા હતા.
સા દૃષ્ટ્વા તત્ક્ષણાત્સાધ્વી કર્ણાભ્યાં સંન્યવેશયત્
આ જોઈને, સતી સ્ત્રીએ તરત જ કુંડળ પોતાના કાનમાં પહેરી લીધા.
યથા મે ચિંત્યતે નિત્યં ધેન્વર્થં શ્વભ્રપૂરણે
હંમેશા હું એ જ વિચારું છું કે ગાય માટે ખાડો પુરવો જરૂરી છે.
તસ્માત્ત્વં પૂરય ક્ષિપ્રં નાન્યઃ શક્તોઽત્ર કર્મણિ
એથી, તું જલદી ખાડો પુરે, આ કામ બીજું કોઈ કરી શકતું નથી.
ચિન્તયામાસ તત્કાર્યં વિવરસ્ય પ્રપૂરણે
તે ખાડો કેવી રીતે પુરવો એ વિચારવા લાગ્યો.
ચિરં વિચાર્ય તમૃષિમિદમાહ નગોત્તમઃ
લાંબો વિચાર કરીને, શ્રેષ્ઠ પર્વતે ઋષિ ને કહ્યું:
પક્ષચ્છેદસ્તુ શક્રેણ સર્વેષાં ચ પુરા કૃતઃ
ઇન્દ્ર અને બીજાઓએ બહુ પહેલાં બધાના પાંખો કાપી નાખ્યા હતા.
વસિષ્ઠ ઉવાચ અસ્ત્યુપાયો નગાનાં તુ તત્ર નેતું મહાનગ
વશિષ્ઠએ કહ્યું: મહાન પર્વત, પર્વતોને ત્યાં લઈ જવાનો ઉપાય છે.
તસ્યાર્બુદ ઇતિ ખ્પાતો વયસ્યઃ પરમં પ્રિયઃ
એમાં અર્બુદ નામનો એક છે, જે બાળપણથી જ અમારો પ્રિય મિત્ર છે.
સ વા ઊર્ધ્વગતિઃ ક્ષિપ્રં ક્ષણાન્નેષ્યત્યસંશયઃ
એ ઝડપથી ઉપર જઈને, ચોક્કસપણે થોડા જ પળોમાં અહીં લાવી દેશે.
આદેશો દીયતામસ્ય દુઃખં કર્તું ચ નાર્હસિ
તુ એને આદેશ આપ અને એને દુઃખ ન આપવું.
દુઃખેન મહતાઽઽવિષ્ટશ્ચિંતયામાસ ભૂધરઃ
મોટા દુઃખથી ઘેરાઈને પર્વત વિચારવા લાગ્યો.
મૈનાકસ્તનયોઽસ્માકં પ્રવિષ્ટઃ સાગરે ભયાત્ કિં કૃત્યમધુનાઽસ્માકં કથં શ્રેયો ભવિષ્યતિ
મૈનાક, અમારો દીકરો, ડરથી સાગરમાં છુપાઈ ગયો છે; હવે આપણે શું કરવું અને આપણું કલ્યાણ કેવી રીતે થશે?
ઇતઃ શાપભયં તીવ્રમિતો દુઃખં ચ પુત્રજમ્ 7.3.3.
અહીં શ્રાપનો ભારે ડર છે અને દીકરાથી થયેલું દુઃખ પણ અહીં છે.
સ એવં નિશ્ચયં કૃત્વા નંદિવર્ધનમુક્તવાન્
એ રીતે મનમાં નક્કી કરીને, તેણે નંદિવર્ધનને કહ્યું.
તત્રાસ્તિ વિવરો રૌદ્રસ્તં પ્રપૂરય સત્વરમ્
ત્યાં એક ભયાનક ખાડો છે—એને તું જલદી ભર.
પાલાશૈઃ ખાદિરૈરાઢ્યો ધવૈઃ શાલ્મલિભિસ્તથા
એ ખાડામાં પળાશ, ખેર, ધાવ અને શાલમળીના ડાળાં નાખી ભર.
સુનિષ્ઠુરૈર્નૃપશુભિર્ભિલ્લૈશ્ચ વિવિધૈરપિ નાર્હોઽહં પર્વતશ્રેષ્ઠ તત્ર ગંતું કથંચન
એમાં કઠોર માણસો, પશુઓ અને અનેક જાતિના ભિલો ભરેલા છે; પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ, હું ત્યાં જવાની લાયક નથી.
અથોવાચ વસિષ્ઠસ્તં સંત્રસ્તં નંદિવર્દ્ધનમ્
પછી વશિષ્ઠે ડરાયેલા નંદિવર્ધનને કહ્યું.
તવ મૂર્ધ્નિ સદા વાસો મમ તત્ર ભવિષ્યતિ
મારું નિવાસ હંમેશા ત્યાં તારા માથા પર રહેશે.
વૃક્ષાશ્ચ વિવિધાકારાઃ પત્રપુષ્પફલાન્વિતાઃ
ત્યાં વિવિધ પ્રકારના વૃક્ષો છે, જે પાંદડા, ફૂલ અને ફળોથી શોભાયમાન છે.
અહમેવાનયિષ્યામિ તવાર્થે ચ મહેશ્વરમ્
હું પોતે તારા માટે મહેશ્વરને અહીં લાવીશ.