મૃષ્ટં તિષ્ઠતુ તદ્દૂરં વિષાદપ્યધિકં કટુ
એ સ્વાદિષ્ટ ભોજન દૂર રહે, એ તો ઝેર કરતાં પણ વધારે કડવું છે.
વયં ન યામો યદ્ભાવ્યં તદસ્માકં ભવત્વિહ
અમે ત્યાં જ રહીશું, જે અમારું ભાગ્ય છે, એ અહીં જ થાય.
અકર્ણાઃ કૂરહૃદયાઃ પિતરૌ વ્રીડયંતિ તે
બહેરા અને કઠોર હૃદયવાળા, તમે તમારા માતાપિતાને શરમાવો છો.
પિત્રોર્ગિરં નિરાકૃત્ય યે તિષ્ઠેયુઃ સુદુર્મદાઃ
જે લોકો માતાપિતાની વાત ન માને અને અડગ રહે, એ ખરેખર અહંकारी છે.
તેષાં વચનમાકર્ણ્ય નયામ ઇતિ સોરગી
એમના શબ્દો સાંભળી, એ ગુસ્સાથી બોલી, 'ચાલો, આપણે જઈએ.'
તાર્ક્ષ્યસ્ય ભક્ષ્યા ભવત યૂયં મદ્વાક્યલંઘનાત્
મારી આજ્ઞા ઉલ્લંઘન કરવા માટે, તમે તાર્ખ્ષ્યના ભોજન બનશો.
ઇતિ શાપાનલાદ્ભીતૈઃ કૈશ્ચિત્પાતાલમાશ્રિતમ્
એના શાપની આગથી ડરાઈને, કેટલાંક પાતાળમાં છુપાઈ ગયા.
તે પુચ્છમૌચ્ચૈઃશ્રવસમધિગમ્ય મહાધિયઃ
મહાન બુદ્ધિ ધરાવતા એ લોકો ઉચ્ચૈઃશ્રવસના પૂંછ સુધી પહોંચ્યા.
તત્ક્ષ્વેડાનલ ધૂમૌઘૈઃ ફૂત્કારભરનિઃસૃતૈઃ
એના ફૂંકાવાથી નીકળતા ફૂકારા, આગ અને ધૂમાના વાદળોથી—
વિનતાપૃષ્ઠમારુહ્ય કદ્રૂઃ સ્નેહવશાત્તતઃ 4.1.50.
પછી, પ્રેમથી કદરુ વિનતા ની પીઠ પર ચડી.
તિગ્મરશ્મિપ્રભાવેણ વ્યાકુલીભૂતમાનસા
તીવ્ર કિરણોની તેજસ્વી પ્રકાશથી એની મનમાં ઉથલપાથલ થઈ.
ઉષ્ણગોરુષ્ણગોભિર્મે તાપ્યતે નિતરાં તનુઃ
મારી દેહ તીવ્ર તાપથી ખૂબ જ દાઝી રહી છે.
સ્વરૂપેણ પતંગી ત્વં પતંગોસૌ સહસ્રગુઃ
તમે સ્વભાવથી પંખી છો અને સહસ્રગુ પણ પંખી છે.
વિયત્સરસિ હંસોયં ભવતી હંસગામિની
આ આકાશ-સરોવર માં એ હંસ છે અને તમે હંસના પીછે ચાલો છો.
ખગીમુદ્ગીયમાનાં ખે પુનરૂચે બિલેશયા
પંખી જ્યારે આકાશમાં વખાણવામાં આવી રહી હતી, ત્યારે તે ફરીથી પોતાના બુરrowમાંથી બોલી.
વિનતે વિનતાં માં ત્વં કિં નાવસિ પતત્ત્રિણી
વિનતા, પંખી હોવા છતાં, તું મને કેમ રક્ષણ નથી આપતી?
યાવજ્જીવમહં ભૂયાં ત્વત્પાદોદકપાયિની
મારા જીવન સુધી હું તારા પગ ધોઈને આવેલું પાણી પીતી રહું, એવી મારી ઇચ્છા છે.
મૂર્ચ્છાં ગતવતી પક્ષપુટૌ ધૃત્વા બિડોરગી
બિડો-પંખી બેહોશ થઈ ગઈ, અને તેને પાંખ વચ્ચે પકડી રાખવામાં આવી.
ખખોલ્કેતિ યદુક્તા ગીઃ કદ્ર્વા સંભ્રાતચેતસા
કદ્રૂના મનમાં ગભરાટ હતો, અને તેણે 'ખખોલ્ક' શબ્દો બોલ્યા.
મનાગતિગ્મતાં પ્રાપ્તે ખે પ્રયાતિ વિવસ્વતિ 4.1.50.
જ્યારે મન તીક્ષ્ણ બને છે, ત્યારે તે આકાશમાં સૂર્ય તરફ આગળ વધે છે.
ઉક્તા વિનતયૈવૈષા તાપોપહતલોચના
આ વાત વિનતાએ જ કહી હતી, તેની આંખો તાપથી પીડાતી હતી.
કદ્રુ ત્વયા જિતં ભદ્રે યત ઉચ્ચૈઃશ્રવા હયઃ
સુભાગ્યવતી, તું કદ્રૂથી હાર ગઈ છે, કારણ કે ઉચ્ચૈ:શ્રવસ ઘોડો હવે તેના પાસે છે.
વિધિર્બલીયાન્ભુજગિ ચિત્રં જયપરાજયે
ભવિષ્યની શક્તિ વધારે છે, ઓ સાપ-સ્ત્રી; જીત અને હાર ખરેખર અજાણી છે.
વિનતાવિનતાધારા વદંતીતિ યથાગતમ્
લોકો કહે છે, 'વિનતાની વિનમ્રતા ની ધારા' જેમ તે આવી છે, તેમ.
કદાચિદ્વિનતાદર્શિ સુપર્ણનાશ્રુલોચના
ક્યારેક સુપર્ણે વિનતાને જોઈ હતી, તેની આંખોમાં આંસુ ભરેલા હતા.
સુપર્ણ ઉવાચ પ્રાતઃપ્રાતરહો માતઃ ક્વ યાસિ ત્વં દિનેદિને
સુપર્ણે કહ્યું: 'માતા, દર સવાર, અરે, તું રોજ ક્યાં જાય છે?'
કુતો નિઃશ્વસિસિ પ્રોચ્ચૈરશ્રુપૂર્ણ વિલોચના
'તારી આંખોમાં આંસુ ભરેલા છે, તું એટલી ઉંચી ઉછાસ કેમ લે છે?'
બ્રૂહિ માતર્ઝટિત્યદ્ય કુતો દૂનાસિ પત્ત્રિણિ
'માતા, આજે જલદી કહો, પંખી, તું કેમ એટલી દુ:ખી છે?'
અશ્રુનિર્માણકરણે કારણં કિં તપસ્વિનિ
'માતા, તારા સતત આંસુ વહેવાનો કારણ શું છે, ઓ તપસ્વિ?'
ધિક્તાંશ્ચ પુત્રાન્યન્માતા તેષુ જીવત્સુ દુઃખભાક્ 4.1.50.
'એવા પુત્રોને શરમ આવે, જેમની માતા જીવતી હોવા છતાં દુ:ખ સહન કરે છે.'