ન વૈ સંતાનવિચ્છિત્તિં ભોગોચ્છિત્તિં ન જાતુચિત્
કદી વંશની તૂટ nor ભોગની ખોટ થતી નથી.
પાપાનિ વિલયં યાંતિ પુણ્યરાશિશ્ચ લભ્યતે
પાપો નાશ પામે છે અને પુણ્યનો ઢગ મળે છે.
એતદ્વ્રતસ્ય કરણાત્કુરૂપત્વં ન જાતુચિત્
આ વ્રત કરવાથી કદી શરીરમાં ખામી આવતી નથી.
કુમારોપિ વ્રતં કૃત્વા વિંદતિ સ્ત્રિયમુત્તમામ્ 4.1.49.
યુવાન પણ આ વ્રત રાખે તો ઉત્તમ પત્ની મેળવે છે.
નાપ્નુયુર્જાતુચિત્તાનિ મંગલાવ્રતતુલ્યતામ્
લોકોના મન કદી શુભ વ્રતની સમાનતા પામતા નથી.
સર્વવિઘ્નપ્રશાંત્યર્થં સદા કાશીનિવાસિભિઃ
બધા વિઘ્નો દૂર કરવા માટે કાશીવાસીઓ હંમેશા આ વ્રત કરે છે.
મયૂખા એવ ખે દૃષ્ટા ન ચ દૃષ્ટં કલેવરમ્
આકાશમાં માત્ર કિરણો જ દેખાયા, શરીર ક્યાંય દેખાયું નહીં.
ત્વદર્ચનાન્નૃણાં કશ્ચિન્ન વ્યાધિઃ પ્રભવિષ્યતિ
તમારી પૂજાથી લોકો કદી રોગથી પીડાતા નથી.
ઇત્થં મયૂખાદિત્યસ્ય શિવો દત્ત્વા બહૂન્વરાન્
શિવે માયૂખાદિત્યને અનેક આશીર્વાદો આપ્યા.
શ્રુત્વાખ્યાનમિદં પુણ્યં મયૂખાદિત્યસંશ્રયમ્
માયૂખાદિત્ય સાથે જોડાયેલી આ પવિત્ર વાર્તા સાંભળવાથી પુણ્ય મળે છે.
કલશોદ્ભવ તે પ્રીત્યા સર્વે સર્વાઘનાશનાઃ
કળશમાંથી જન્મેલા બધા, તમારી પ્રેમથી, બધા પાપોનો નાશ કરે છે.
ખખોલ્કો નામ ભગવાનાદિત્ય પરિકીર્તિતઃ
આદિત્ય ભગવાનને 'ખખોલ્કા' નામથી ઓળખવામાં આવે છે.
યથા ખખોલ્ક ઇત્યાખ્યા તસ્યાદિત્યસ્ય તચ્છૃણુ
આદિત્યને 'ખખોલ્કા' કેમ કહેવાય છે, એનું કારણ હવે સાંભળો.
કશ્યપસ્ય ચ તે પત્ન્યૌ મારીચેઃ પ્રાક્પ્રજાપતેઃ
કશ્યપ અને મરીચિની પત્નીઓ, જે પ્રજાપતિ પહેલા હતી, એ તમારી છે.
અખંડિતા ગતિસ્તેસ્તિ યતો ગગનમંડલે
આકાશમંડળના કારણે સતત ગતિ રહે છે.
યોસાવુચ્ચૈઃશ્રવા વાજી શ્રૂયતે સવિતૂરથે
ઉચ્ચૈઃશ્રવસ નામનો ઘોડો, સવિતાના રથમાં જોડાયેલો છે, એમ કહેવાય છે.
પણં ચ કુરુ કલ્યાણિ તુભ્યં યો રોચતેનઘે
હે શુભે, તને જે ગમે તે માટે તું પોતે દાવ લગાવ, હે નિર્દોષ.
ત્વજ્જયે કા ચ મે પ્રીતિર્મજ્જયે કિં નુ તે સુખમ્
તમારી જીતમાં મને શું આનંદ છે, અને મારી જીતમાં તને શું સુખ છે?
જ્ઞાત્વા પણો ન કર્તવ્યો મિથઃ સ્નેહમભીપ્સતા
આ જાણીને, જ્યારે પરસ્પર પ્રેમ જોઈએ, ત્યારે દાવ ન લગાવવો જોઈએ.
કદ્રૂરુવાચ ખેલસ્ય વ્યવહારોયં પણે યત્કિંચિદુચ્યતે ।। 4.1.50.
કદ્રૂએ કહ્યું: રમતમાં દાવ માટે જે કહેવામાં આવે છે, એ જ નિયમ છે.
અથ તાં વિનતામાહ કદ્રૂઃ કુટિલમાનસા
પછી કદ્રૂ, જેનું મન વાંકું હતું, વિનતાને બોલી.
તસ્યાસ્તુ સા ભવેદ્દાસી પરાજીયેત યા યયા
જે હારી જાય, તે જીતનારની દાસી બની જાય.
ઇત્યન્યોન્યં પણીકૃત્ય સર્પિણ્યપિ પતત્ત્રિણી
એ રીતે, એકબીજાને દાવ લગાવી, સાપ અને પંખીઓએ પણ દાવ રાખ્યો.
કદાગંતવ્યમિતિ ચ ચક્રાતે તે ગમાવધિમ્
'ક્યારે જવું?' એમ કહીને, તેઓ જવાની સમયમર્યાદા નક્કી કરી.
વિનતાયાં ગતાયાં તુ કદ્રૂરાહૂય ચાંગજાન્
વિનતા જતાં, કદ્રૂએ પોતાના સંતાનને બોલાવ્યા.
તુરંગમુચ્ચૈઃશ્રવસં પ્રોદ્ભૂતં ક્ષીરનીરધેઃ
ઉચ્ચૈઃશ્રવસ ઘોડો દુધના સમુદ્રમાંથી બહાર આવ્યો.
કાર્યકારણરૂપસ્ય સાદૃશ્યમધિગચ્છતિ
કાર્ય અને કારણના સ્વરૂપમાં એ સમાનતા પ્રાપ્ત કરે છે.
તસ્ય વાલધિમધ્યાસ્ય કૃષ્ણકુંતલતાં ગતાઃ
એના પૂંછના મધ્યમાં વાળ કાળાં અને વાંકડાં વાળ જેવા થઈ ગયા.
ઇતિ શ્રુત્વા વચો માતુઃ કાદ્રવેયાઃ પરસ્પરમ્
માતાની વાત સાંભળી કદરુના સંતાનો એકબીજામાં વાત કરી.
પ્રાપ્તાઃ પ્રહૃષ્ટા મૃષ્ટાન્નં દાસ્યત્યદ્ય પ્રસૂરિતિ ।। 4.1.50.
એમને આનંદ થયો કે 'આજે અમને માતા સ્વાદિષ્ટ ભોજન આપશે.'