લભેદભીપ્સિતાં સિદ્ધિં યોગિનીપીઠસેવકઃ
યોગિનીઓના પીઠ પર સેવા કરનારને ઇચ્છિત સિદ્ધિ મળે છે.
બલિપૂજોપહારૈશ્ચ ધૂપદીપસમર્પણૈઃ
બલિ, પૂજા, ભેટ, ધૂપ અને દીવો અર્પણ કરીને,
શરત્કાલે મહાપૂજાં તત્ર કૃત્વા વિધાનતઃ
શરદ ઋતુમાં, નિયમ પ્રમાણે ત્યાં મહાપૂજા કરવી જોઈએ.
આરભ્યાશ્વયુજઃશુક્લાં તિથિં પ્રતિપદં શુભામ્
આશ્વયુજ માસની શુક્લ પક્ષની શુભ પ્રતિપદાથી આરંભ કરીને,
કૃષ્ણપક્ષસ્ય ભૂતાયામુપવાસી નરોત્તમઃ
કૃષ્ણ પક્ષમાં ભૂતોને સમર્પિત દિવસે શ્રેષ્ઠ મનુષ્યે ઉપવાસ કરવો જોઈએ.
પ્રણવાદિચતુર્થ્યન્તૈર્નામભિર્ભક્તિમાન્નરઃ 4.1.45.
પ્રણવથી શરૂ થતા અને ચતુર્થી સુધીના નામો ભક્તિપૂર્વક જપવા જોઈએ.
સસર્પિષા ગુગ્ગુલુના લઘુકોલિ પ્રમાણતઃ
ઘી અને ગુગ્ગળ સાથે, યોગ્ય પ્રમાણમાં નાની કોલી કાંઠીથી,
ચૈત્રકૃષ્ણપ્રતિપદિ તત્ર યાત્રા પ્રયત્નતઃ
ચૈત્ર માસના કૃષ્ણ પક્ષની પ્રતિપદાને દિવસે ત્યાં યાત્રા ઉત્સાહપૂર્વક કરવી જોઈએ.
યાત્રા ચ સાંવત્સરિકીં યો ન કુર્યાદવજ્ઞયા
જે વAnnual યાત્રા અવગણના કરે છે,
અગ્રે કૃત્વા સ્થિતાઃ સર્વાસ્તાઃ કાશ્યાં મણિકર્ણિકામ્
બધા, તેમને આગળ રાખી, કાશીમાં મણિકર્ણિકામાં સ્થિર રહે છે.
કાશીપ્રવૃત્તિં જિજ્ઞાસુઃ પ્રાહિણોદંશુમાલિનમ્
કાશીમાં શું બન્યું તે જાણવા ઇચ્છીને, તેણે અંશુમાલીને મોકલ્યો.
દેવદેવ ઉવાચ સપ્તાશ્વ ત્વરિતો યાહિ પુરીં વારાણસીં શુભામ્
દેવદેવીએ કહ્યું: 'હે સપ્તાશ્વ, તું ઝડપથી શુભ વારાણસી નગરીમાં જા.'
તસ્ય ધર્મવિરોધેન યથાતત્ક્ષેત્રમુદ્વસેત્
જો કોઈ ધર્મના વિરોધથી એ ક્ષેત્રમાંથી કાઢી નાખવાનો હોય,
ધર્મમાર્ગ પ્રવૃત્તસ્ય ક્રિયતે યાવમાનના
જે ધર્મના માર્ગે ચાલે છે, ત્યાં સુધી તેની અવગણના થાય છે,
તવબુદ્ધિવિકાસેન ચ્યવતે ચેત્સ ધર્મતઃ
જો તારી બુદ્ધિ વિકસે અને તે ધર્મથી વિમુખ થાય,
કામક્રોધૌ લોભમોહૌ મત્સરાહંકૃતી અપિ
ઇચ્છા અને ક્રોધ, લોભ અને મોહ, મત્સર અને અહંકાર પણ,
યાવદ્ધર્મે સ્થિરાબુદ્ધિર્યાવદ્ધર્મેસ્થિરં મનઃ
જ્યાં સુધી બુદ્ધિ ધર્મમાં સ્થિર છે અને મન પણ ધર્મમાં દૃઢ છે,
સર્વેષામિહ જંતૂનાં ત્વં વેત્સિ બ્રધ્નચેષ્ટિતમ્
અહીં બધા જીવોમાંથી, તું જ નિપુંસકના કર્મો જાણે છે.
રવિરાદાય દેવાજ્ઞાં મૂર્તિમન્યાં પ્રકલ્પ્ય ચ
સૂર્યદેવએ દેવતાઓની આજ્ઞા પામી, બીજી એક આકૃતિ ધારણ કરી.
મનસાતીવલોલોઽભૂત્કાશીદર્શનલાલસઃ 4.1.46.
તેના મનમાં અતિશય ઉથલપાથલ થઈ, કાશીનું દર્શન કરવાની તીવ્ર ઇચ્છા જાગી.
હંસત્વં તસ્ય સૂર્યસ્ય તદા સફલતામગાત્
એ સમયે, સૂર્યદેવે હંસરૂપ ધારણ કર્યું હતું, તેનું ફળ પ્રાપ્ત થયું.
અથ કાશીં સમાસાદ્ય રવિરંતર્બહિશ્ચરન્
પછી, કાશી પહોંચીને, સૂર્યદેવ અંદર અને બહાર બંને રીતે વિહાર કરવા લાગ્યા.
વિભાવસુર્વસન્કાશ્યાં નાનારૂપેણ વત્સરમ્
તે તેજસ્વી દેવ કાશીમાં વિવિધ રૂપે એક વર્ષ સુધી રહ્યા.
કદાચિદતિથિર્ભૂતો દુર્લભં પ્રાર્થયન્રવિઃ
ક્યારેક સૂર્યદેવ અતિથિ બનીને, દુર્લભ વસ્તુની ઈચ્છા કરતા.
કદાચિદ્યાચકો જાતો બહુદોપિ કદાપ્યભૂત્
ક્યારેક તેઓ ભિક્ષુક બનતા, ઘણીવાર તો એ પણ નહોતાં بنتા.
વેદબાહ્યાં ક્રિયાં ચાપિ કદાચિત્પ્રત્યપાદયત્
ક્યારેક તેમણે વેદબાહ્ય ક્રિયાઓ પણ કરી.
કદાચિજ્જટિલો જાતઃ કદાચિચ્ચ દિગંબરઃ
ક્યારેક જટાધારી બન્યા, તો ક્યારેક દિગંબર પણ થયા.
સર્વપાષંડધર્મજ્ઞઃ કદાચિદ્બ્રહ્મવાદ્યભૂત્
ક્યારેક બધા પાંથડાંના ધર્મ જાણનારા, તો ક્યારેક બ્રહ્મના ઉપદેશક બન્યા.
નાનાવ્રતોપદેશૈશ્ચ કદાચિત્સ પતિવ્રતાઃ
ક્યારેક વિવિધ વ્રતોના ઉપદેશ આપીને, પતિવ્રતા સ્ત્રીઓને માર્ગદર્શન આપ્યું.
કાપાલિક વ્રતધરઃ કદાચિચ્ચાભવદ્દ્વિજઃ 4.1.46.
ક્યારેક કાપાલિક વ્રત ધારણ કર્યું, તો ક્યારેક દ્વિજ પણ બન્યા.