તતઃ શક્રઃ સમાહૂય વીતિહોત્રં પુરઃસ્થિતમ્
પછી ઇન્દ્રે પોતાના સામે ઉભેલા વીતિહોત્રને બોલાવ્યા.
હવ્યવાહન યા મૂર્તિસ્તવ તત્ર પ્રતિષ્ઠિતા
હે અગ્નિ, તું ત્યાં હવન સ્વરૂપે સ્થાપિત થયો છે.
સમાગતાયાં તન્મૂર્તૌ સર્વાનષ્ટાગ્રયઃ પ્રજાઃ
જ્યારે સર્વે અગ્રગણ્ય અને ગુમ થયેલા પ્રાણીઓ એ સ્વરૂપમાં એકત્ર થયા,
પ્રજાસુ ચ વિરક્તાસુ રાજ્યકામદુઘાસુ વૈ
અને જ્યારે પ્રજાઓ, જે રાજયની ઇચ્છા રાખતી હતી, તે પણ નિરસ થઈ ગઈ,
પ્રજાનાં રંજનાદ્રાજા યેયં રૂઢિરુપાર્જિતા
રાજા, પ્રજાને પ્રસન્ન કરીને, લોહી વહાવીને આ સંપત્તિ મેળવે છે.
પ્રજાવિરહિતો રાજા કોશદુર્ગબલાદિભિઃ
પ્રજાવિહોણો રાજા, ભલે ખજાનો, કિલ્લા અને સેના હોવા છતાં,
ત્રિવર્ગસાધનાહેતુઃ પ્રાક્પ્રજૈવ મહીપતેઃ
રાજા માટે ત્રણ પુરુષાર્થ પ્રાપ્ત કરવાનો મુખ્ય સાધન તો પ્રજાજ છે.
ક્ષીણે ત્રિવર્ગે સંક્ષીણા ગતિર્લોકદ્વયાત્મિકા ।। 4.1.43.
જ્યારે પુરુષાર્થ ઓછા થાય, ત્યારે બંને લોકની ગતિ પણ ઘટી જાય છે.
ઇતીંદ્રવચનાદ્વહ્નિરહ્નાય ક્ષોણિમંડલાત્
આ રીતે, ઇન્દ્રના આજ્ઞાથી અગ્નિ દિવસે પૃથ્વીમાંથી દૂર ગયો.
નિન્યે ન કેવલં ત્રેતાં જાઠરાગ્નિમપિ પ્રભુઃ
પ્રભુએ માત્ર યજ્ઞ અગ્નિ જ નહીં, પણ જઠર અગ્નિ પણ લઈ ગયા.
વહ્નૌ સ્વર્લોકમાપન્ને જાતે મધ્યંદિને નૃપઃ
જ્યારે અગ્નિ સ્વર્ગમાં ગયો અને મધ્યાહ્ન થયો, હે રાજા,
મહાનસાધિકૃતયો વેપમાનાસ્તતો મુહુઃ
મહાન રસોઈયાઓ વારંવાર કાંપતા હતા.
સૂપકારા ઊચુઃ કિંચિદ્વિજ્ઞપ્તુકામાઃ સ્મોપ્યકાંડેરણપંડિત
રસોઈયાઓએ કહ્યું, તેઓ કંઈક વિનંતી કરવા ઇચ્છતા હતા, 'હે રાજાઓમાં જ્ઞાનવાન,'
યદિ વિશ્રુણયેદ્રાજન્ભવાનભયદક્ષિણામ્
'જો તમે અમને નિર્ભયતા આપો, હે રાજા...'
ભ્રૂસંજ્ઞયાકૃતાદેશાઃ પ્રશસ્તાસ્યેનભૂભુજા
રાજાએ માત્ર ભ્રૂના ઇશારે આજ્ઞા આપી, જે સૌએ વખાણી.
ન જાનીમો વયં નાથ ત્વત્પ્રતાપભયાર્દિતઃ
હે પ્રભુ, આપના તેજથી ડરીને અમને કંઈ ખબર નથી પડતી.
કૃશાનૌ કૃશતાં પ્રાપ્તે કથં પાકક્રિયા ભવેત્
જ્યારે અગ્નિ દુર્બળ થઈ જાય, ત્યારે રસોઈ કેવી રીતે બને?
પ્રભોરાદેશમાસાદ્ય તામિહૈવાનયામહે 4.1.43.
પ્રભુની આજ્ઞા મળતાં જ, અમે એને તરત અહીં લાવીશું.
શ્રુત્વાંધસિકવાક્યં સ મહાસત્ત્વો મહામતિઃ
અંધસિકના વચન સાંભળીને, તે મહાન આત્મા અને વિદ્વાન—
ક્ષણં સંશીલયંસ્તત્ર દદર્શ તપસોબલાત્
થોડો ક્ષણ ત્યાં સ્થિર રહી, પોતાના તપના બળે તેણે જોયું—
અપ્યહાસીદિતોલોકાજ્જગામ ચ સુરાલયમ્
એ અચાનક નજરથી અદૃશ્ય થઈ ગયો અને દેવલોકે ગયો.
તેષામેવવિચારાચ્ચ હાનિરેષા સુપર્વણામ્
એમના વિચારોની અછાનવીથી, સુપર્ણોને આ નુકસાન થયું.
પિતામહેન મહતો ગૌરવાત્પ્રતિપાદિતમ્
પિતામહે આ વાત મહાન માનથી કહી હતી.
પૌરાઃ સમાગતા દ્વારિ સહ જાનપદૈર્નરૈઃ
નગરવાસીઓ અને ગામના લોકો દરવાજા પર ભેગા થયા.
દત્ત્વોપદં યથાર્હં તે પ્રણેમુઃ ક્ષોણિવજ્રિણમ્
યથાયોગ્ય ભેટ આપી, બધાએ વીજધારી રાજાને વંદન કર્યું.
કેચિચ્ચ સમુદા દૃષ્ટ્યા કેચિચ્ચ કરસંજ્ઞયા
કેટલાંકએ નજરથી, કેટલાંકએ હાથના ઇશારે અભિવાદન કર્યું.
તેજિરે ભેજિરે સર્વે રત્નાર્ચિઃ પરિસેવિતે રાજ્ઞઃ શતશલાકસ્થચ્છત્રસ્યચ્છાયયાશુભે
બધા રત્નોના તેજથી ઝગમગતા, રાજાના શતપત્ર છત્રીની પવિત્ર છાંયામાં ભેગા થયા.
વિશાંપતિરથોવાચ તન્મુખચ્છાયયેરિતમ્ 4.1.43.
પછી પ્રજાપતિએ, એ છત્રીની છાંયામાં બેઠા, વાણી કરી.
અસ્મત્કુલે મૂલભૂતો ભાસ્કરો માન્ય એવ નઃ 4.1.43.
અમારા વંશમાં સૂર્યદેવ મૂળરૂપ છે અને હંમેશાં પૂજનીય છે.
અથ મંદરકંદરોદરોલ્લસદ સમદ્યુતિ રત્નમંદિરે
પછી, મંદરપર્વતની ગુફા અને ઢોળાવ જેવી ઝગમતી રત્નમહેલમાં—