કુરંગખુરરૂપોયશ્ચુલ્લિકોદરસન્નિભઃ
હરણના ખુર જેવી આકારવાળું અને નાનકડા પેટ જેવું લાગે છે.
શંખાવર્તો ભગો યસ્યાઃ સા ગર્ભમિહ નેચ્છતિ 4.1.37.
જેનું કામદ્વાર શંખ જેવી વળણ ધરાવતું હોય, તેને અહીં સંતાનની ઇચ્છા રહેતી નથી.
વિકટઃ કુટિલાકારો લંબગલ્લસ્તથાઽશુભઃ
વિચિત્ર, વાંકડી આકારવાળું અને લટકતા માંસવાળું કામદ્વાર અશુભ માનાય છે.
ભગસ્ય ભાલં જઘનં વિસ્તીર્ણં તુંગમાંસલમ્
કામદ્વારની ઉપરની જગ્યા અને નિતંબ પહોળા અને માંસલ હોવા જોઈએ.
વામાવર્તં ચ નિર્માંસં ભુગ્નવૈધવ્યસૂચકમ્
ડાબી તરફ વળેલું, માંસ વગરનું અને વાંકું હોય તો તે વિધવા સૂચવે છે.
બસ્તિઃ પ્રશસ્તા વિપુલા મૃદ્વીસ્તોકસમુન્નતા
મૂત્રાશય પહોળો, નરમ અને થોડો ઉંચો હોય તો ઉત્તમ ગણાય છે.
ગંભીરા દક્ષિણાવર્તા નાભી સ્યાત્સુખસંપદે
ગહન, જમણી તરફ વળેલી નાભિ સુખ અને સમૃદ્ધિ આપે છે.
સૂતે સુતાન્બહૂન્નારી પૃથુકુક્ષિઃ સુખાસ્પદમ્
પહોળા પેટવાળી સ્ત્રી સુખ આપનારી અને અનેક સંતાનોને જન્મ આપનારી હોય છે.
ઉન્નતેન વલીભાજા સાવર્તેનાપિ કુક્ષિણા
ઉંચા, વળી ગયેલા કે વળાંકવાળા પેટ સાથે.
સમૈઃ સમાંસૈર્મૃદુભિર્યોષિન્મગ્નાસ્થિભિઃ શુભૈઃ
જેનું પેટ સમાન, સરખા અને નરમ માંસવાળું હોય અને હાડકાં અંદર દબાયેલા હોય, તે શુભ છે.
યસ્યાદૃશ્ય શિરે પાર્શ્વે ઉન્નતે રોમસંયુતે
જેની બાજુઓ માથાની નજીક ઉંચી અને વાળથી ઢંકાયેલી હોય.
ઉદરેણાતિતુચ્છેન વિશિરેણ મૃદુત્વચા 4.1.37.
જેનું પેટ બહુ ખાલી હોય અને નરમ ચામડીથી ઢંકાયેલી નાભિ હોય.
કુંભાકારં દરિદ્રાયા જઠરં ચ મૃદંગવત્
કુંભ બનાવનાર ગરીબ હોય છે અને તેનું પેટ મૃદંગ જેવું ફૂલેલું હોય છે.
સુવિશાલોદરી નારી નિરપત્યા ચ દુર્ભગા
પહોળું પેટ ધરાવતી અને સંતાન વિહોણી સ્ત્રી દુર્ભાગ્યશાળી ગણાય છે.
મધ્યક્ષામા ચ સુભગા ભોગાઢ્યા સવલિત્રયા
પાતળી કમરવાળી સ્ત્રી ભાગ્યશાળી, ધનવાન અને ગળા કે હાથે ત્રણ રેખાવાળી હોય છે.
કપિલા કુટિલા સ્થૂલા વિચ્છિન્ના રોમરાજિકા
પીળાશ પડતી, વાંકી, જાડા શરીરવાળી અને શરીરના વાળની રેખા તૂટી ગયેલી સ્ત્રી—
નિર્લોમહૃદયં યસ્યાઃ સમં નિમ્નત્વ વર્જિતમ્
જે સ્ત્રીની છાતી પર વાળ ન હોય, સમાન હોય અને ખાડા વગરની હોય—
વિસ્તીર્ણહૃદયા યોષા પુંશ્ચલી નિર્દયા તથા
વિસ્તૃત છાતીવાળી સ્ત્રી ચંચળ અને નિર્દય હોય છે.
અષ્ટાદશાંગુલતતમુરઃ પીવરમુન્નતમ્
અઢાર આંગળ જેટલી પહોળી, ગાઢ અને ઊંચી છાતી—
ઘનૌ વૃત્તૌ દૃઢૌ પીનૌ સમૌ શસ્તૌ પયોધરૌ
જેણાં સ્તન ઘન, ગોળ, દ્રઢ, ભરાવદાર, સમાન અને સુંદર હોય છે.
દક્ષિણોન્નત વક્ષોજા પુત્રિણી ત્વગ્રણીર્મતા
જ્યારે જમણો સ્તન ઊંચો હોય, ત્યારે તે સ્ત્રી પુત્રવતી અને શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
અરઘટ્ટઘટીતુલ્યૌ કુચૌ દૌઃશીલ્યસૂચકૌ 4.1.37.
પાત્ર અથડાવાની ધ્વનિ જેવા સ્તન દુશીલા સ્વભાવનું સૂચન કરે છે.
મૂલે સ્થૂલૌ ક્રમકૃશાવગ્રે તીક્ષ્ણૌ પયોધરૌ
જેઓના સ્તન મૂળે જાડા, ટોચે ધીમે ધીમે પાતળા અને તીખા હોય—
સુદૃઢં ચૂચુકયુગં શસ્તં શ્યામં સુવર્તુલમ્
દ્રઢ, સુંદર, શ્યામ અને ગોળાકાર ચુચુકાવાળાં સ્તન શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
પીવરાભ્યાં ચ જત્રુભ્યાં ધનધાન્યનિધિર્વધૂઃ
ભરાવદાર હાડકાંવાળી વધૂ ધન અને અનાજની ખજાનાની જેમ હોય છે.
અબદ્ધાવનતૌ સ્કંધાવદીર્ઘાવકૃશૌ શુભૌ
જેના ખભા ખુલ્લા, ઢળેલા, લાંબા અને પાતળા ન હોય, તે શુભ ગણાય છે.
નિગૂઢસંધી સ્રસ્તાગ્રૌ શુભાવંસૌ સુસંહતૌ
જોડાણ છુપાયેલા, ટોચે ઢીલા, સુંદર અને સારી રચનાવાળા હાથ—
કક્ષેસુ સૂક્ષ્મરોમે તુ તુંગે સ્નિગ્ધે ચ માંસલે
કાંખમાં સૂક્ષ્મ વાળ, ઊંચા, મૃદુ અને માંસલ હોય—
સ્યાતાં દોષૌ સુનિર્દોષૌ ગૂઢાસ્થિ ગ્રંથિકોમલૌ
બે હાથ દોષરહિત, હાડકાં અને સાંધા છુપાયેલા અને કોમળ હોય—
વૈધવ્યં સ્થૂલરોમાણૌ હ્રસ્વૌ દૌર્ભાગ્યસૂચકૌ
જાડા હાથના વાળથી વૈધવ્ય અને ટૂંકા હાથથી દુર્ભાગ્યનું સૂચન થાય છે.