કઃ પ્રાર્થ્યઃ પ્રાર્થનીયં કિં કો વા પ્રાર્થયિતા પ્રિયે
શું માંગવું છે? શું માંગવું યોગ્ય છે? કોણ માંગનાર છે, પ્રિયે?
દેશઃ કોશો બલં દુર્ગં યદન્યદપિ ભામિનિ
કયો દેશ, કયો ખજાનો, કયું સેના, કયું કિલ્લો કે બીજું કંઈ, સુંદરે?
તચ્ચ સ્વામ્યં મમાન્યત્ર ત્વદૃતે જીવિતેશ્વરિ
આ બધું મારું છે, જીવિતેશ્વરી, તારા સિવાય બીજું બધું.
માલ્પકેતોર્મહીજાનેરિતિ વાક્યં નિશમ્ય સા
માલ્પકેતુના એ વચન સાંભળી, ધરતીપુત્રી—
કલાવત્યુવાચ પ્રજાહિતાય સંસૃષ્ટં પુરુષાર્થચતુષ્ટયમ્
કલાવતી બોલી: લોકહિત માટે પુરુષાર્થના ચાર ઉદ્દેશ સ્થાપવામાં આવ્યા છે.
તદ્વિહીનાજનિરપિ જલ બુદ્બુદવન્મુધા
એ વિના જન્મ તો પાણીના બુલબુલા જેવો વ્યર્થ છે.
યત્રાનુકૂલ્યં દંપત્યોસ્ત્રિવર્ગસ્તત્ર વર્ધતે 4.1.34.
જ્યાં dampatyo વચ્ચે સહમતી હોય, ત્યાં ત્રણ પુરુષાર્થ ફૂલેફાલે છે.
મદ્વિધાના તુ દાસીનાં શતં તેઽસ્તીહ મંદિરે
મારા જેવા તો તારા મહેલમાં સો દાસીઓ છે.
તવ દાસ્યપિ ભોગાઢ્યા કિમુતાંકસ્થલીચરી
તારી દાસીઓ પણ ભોગમાં સમૃદ્ધ છે, તો જે તારી બાજુમાં રહે છે, તેની તો વાત જ શું!
વિપશ્ચિત્સંચયેદર્થાનિષ્ટાપૂર્તાય કર્મણે
વિદ્વાન પુરુષે સારા અને પુણ્યકર્મ માટે ધન એકત્ર કરવું જોઈએ.
તવૈતત્સર્વમસ્તીહ વિશ્વેશાનુગ્રહાત્પ્રિય
પ્રિયે, આ બધું તને અહીં વિશ્વેશ્વરના કૃપાથી મળ્યું છે.
તૂર્ણં પ્રહિણુ માં નાથ વિશ્વનાથપુરીં પ્રતિ
મને જલદી વિશ્વનાથપુર જઈ મોકલ, નાથ.
માલ્યકેતુઃ કલાવત્યા ઇત્યાકર્ણ્ય વચઃ સ્ફુટમ્
કલાવતીના સ્પષ્ટ શબ્દો સાંભળીને માલ્યકેતુએ કહ્યું.
પ્રિયે કલાવતિ યદિ તવ ગંતવ્યમેવ હિ
પ્રિય કલાવતી, જો તને ખરેખર જવું જ હોય,
ન રાજ્યં રાજ્યમિત્યાહૂ રાજ્યશ્રીઃ પ્રેયસી ધ્રુવમ્
લોકો કહે છે કે રાજ્ય તો રાજ્ય છે, પણ રાજ્યની સાચી શોભા તો મારી પ્રિય છે.
નિઃસપત્નં કૃતં રાજ્યં ભુક્ત્વા ભોગાન્નિરંતરમ્
હુંએ રાજ્યને શત્રુઓથી મુક્ત કરી સતત આનંદ માણ્યો છે.
અપત્યાન્યપિ જાતાનિ કિં કર્તવ્યમિહાસ્તિ મે 4.1.34.
મારા સંતાનો પણ જન્મ્યા છે; હવે અહીં મને શું કરવું બાકી રહ્યું છે?
અથ પ્રાતઃ સમુત્થાય કૃત્વા શૌચાચમક્રિયામ્ 4.1.34.
પછી વહેલી સવારે ઉઠીને, શુદ્ધિ અને આચમન કરી,
ચાંદ્રાયણવ્રતૈઃ કૃચ્છ્રૈર્ભર્તુઃ શુશ્રૂષણૈરપિ
ચાંદ્રાયણવ્રત, તપ અને પતિની સેવા દ્વારા,
ઉવાચ ચ પ્રસન્નાસ્ય આશીર્ભિરભિનદ્ય ચ
તેણીએ પ્રસન્ન મુખે શુભ આશીર્વાદ આપતાં વચન કહ્યું.
તાવદ્વિમાનમાપન્નં સક્વણત્કિંકિણીગણમ્ 4.1.34.
એ સમયે ઘંટડીઓની મીઠી ઝણકાર સાથે એક દિવ્ય રથ આવી પહોંચ્યું.
પઠિત્વા પાઠયિત્વા વા શ્રુત્વા વા શ્રદ્ધયાન્વિતઃ
જે આને શ્રદ્ધાથી વાંચે, સંભળાવે કે સાંભળે,
ક્ષેત્રાણાં પરમં ક્ષેત્રં મંગલાનાં ચ મંગલમ્
ક્ષેત્રોમાં આ શ્રેષ્ઠ ક્ષેત્ર છે; શુભમાં આ સર્વથી વધુ શુભ છે.
શ્મશાનાનાં ચ સર્વેષાં શ્મશાનં પરમં મહત્
બધા શ્મશાનોમાં આ શ્મશાન સર્વોચ્ચ અને મહાન છે.
ધર્માભિલાષિબુદ્ધીનાં ધર્મરાશિકરં પરમ્
ધર્મની ઇચ્છા અને બુદ્ધિ ધરાવનાર માટે આ ધર્મનો શ્રેષ્ઠ ખજાનો છે.
કામિનાં કામજનનં મુમુક્ષૂણાં ચ મોક્ષદમ્
ભોગ ઇચ્છનાર માટે ભોગ આપે છે, મુક્તિ ઇચ્છનારને મુક્તિ આપે છે.
ક્ષેત્રૈકદેશવર્તિન્યા જ્ઞાનવાપ્યાઃ કથાં પરામ્
આ ક્ષેત્રના એક ભાગમાં આવેલી જ્ઞાનવાપીની કથા સૌમાં શ્રેષ્ઠ છે.
અણુપ્રમાણમપિ યા મધ્યે કાશિવિકાસિની
તે કદમાં નાનકડી હોય, તો પણ કાશીની તેજસ્વી કિરણો તેમાં ઝળહળે છે.
કિયંતિ સંતિ તીર્થાનિ નેહ ક્ષોણીતલેઽખિલે
આ આખી ધરતી પર કેટલાં તીર્થો છે?
કિયંત્યો ન સ્રવંત્યોત્ર રત્નાકર મુદાવહાઃ
કેટલાં તીર્થો અહીં વહેતા નથી, અને રત્નાકર સમાન આનંદ આપતા નથી?