સ્વાપયામાસ તન્વંગીં સ્રવચ્છીતાંબુશીતલે
બધાએ એ પાતળી દેહવાળી સ્ત્રીને ઠંડા, પાણીથી ભીંજાયેલા સ્થાન પર સુવાડી.
અતિતાપપરીતાંગી તાઃ સખીઃ પ્રત્યભાષત
ઘણો તાપ સહન કરતી એ સ્ત્રીએ પોતાની સખીઓને બોલાવી.
ઉપચારાનિમાન્સવાર્ન્દૂરી કુરુત મા ચિરમ્
એણે કહ્યું, 'આ બધા ઉપચાર જલદી લાવો, મોડું ન કરો.'
દૃષ્ટ્વા ચિત્રપટીમેષા સદ્યો વિહ્વલતામગાત્
ચિત્રવાળા કપડાંને જોઈને, એ તરત જ ગભરાઈ ગઈ.
અતશ્ચિત્રપટીસ્પર્શાત્પરિતાપં વિહાસ્યતિ
આ ચિત્રવાળા કપડાંના સ્પર્શથી એનું દુઃખ ટૂંક સમયમાં દૂર થઈ જશે.
નિધાય તત્પુરઃ પ્રોચુઃ પટીં પશ્ય કલાવતિ
એના આગળ એ કપડાં મૂકી, બધાએ કહ્યું, 'કલાવતી, આ ચિત્રવાળો કપડો જો.'
સાપીષ્ટદેવતાનામ્ના તત્પટીદર્શનેન ચ 4.1.34.
તે પણ પોતાની ઇષ્ટદેવતાનું નામ લઈ અને એ વસ્ત્રને જોઈને...
અવગ્રહપરિમ્લાના વર્ષાસારૈરિવૌષધીઃ
મનમાં ઉથલપાથલથી, જેમ વરસાદની ધોધમાં ઔષધિઓ સુકાઈ જાય છે તેમ, તે પણ મલિન થઈ ગઈ.
સ્પૃષ્ટ્વા કલાવતી તાં તુ વાપીં ચિત્રગતામપિ
કલાકલાવતીએ એ રંગબેરંગી વાપીને સ્પર્શ કર્યો.
પુનર્વિચારયાંચક્રે વાપી માહાત્મ્યમુત્તમમ્
પછી તેણે ફરીથી એ વાપીના મહિમા વિશે વિચારવાનું શરૂ કર્યું.
જ્ઞાનં મે જનયામાસ ભવાંતર સમુદ્ભવમ્
મને બીજાં જન્મમાંથી જ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું.
નિજં પ્રાગ્ભવ વૃત્તાંતં જ્ઞાનવાપીપ્રભાવજમ્ કલાવત્યુવાચ એતસ્માજ્જન્મનઃ પૂર્વમહં બ્રાહ્મણકન્યકા
મારા પૂર્વજન્મની વાત, જ્ઞાનવાપીના પ્રભાવથી મને યાદ આવી. કલાકલાવતી બોલી: આ જન્મ પહેલા હું બ્રાહ્મણકન્યા હતી.
ઉપવિશ્વેશ્વરં કાશ્યાં જ્ઞાનવાપ્યાં રમે મુદા
કાશીમાં, જ્ઞાનવાપી પાસે, હું આનંદપૂર્વક મહાદેવની ઉપસ્થિતિમાં રહી હતી.
આખ્યા મમ સુશીલેતિ માં ચ વિદ્યાધરોઽહરત્
મારું નામ સુશીલા હતું અને એક વિદ્યાાધરે મને લઈ ગયો.
રક્ષસા સહતો વીરો રાક્ષસં સ જઘાનહ
એક વીર પુરુષે રાક્ષસ સાથે યુદ્ધ કરીને એ રાક્ષસને માર્યો.
અવાપ જન્મગંધર્વસ્ત્વસૌ મલયકેતુતઃ
પછી એ ગંધર્વે મલયકેતુમાંથી જન્મ લીધો.
ઇતિ જ્ઞાનં મમોદ્ભૂતં જ્ઞાનવાપીક્ષણાત્ક્ષણાત્ 4.1.34.
આ રીતે, જ્ઞાનવાપીને જોઈને મને તત્કાળ જ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું.
તાશ્ચ તત્પરિચારિણ્યઃ પ્રહૃષ્ટાસ્યાસ્તદાઽભવન્
એ સમયે, તેની સાથેની સેવિકાઓ પણ આનંદિત થઈ ગઈ.
અહો કથં હિ સા લભ્યા યત્પ્રભાવોયમીદૃશઃ
અરે, કેવી રીતે એવાં ગુણવાળી સ્ત્રી પ્રાપ્ત થાય છે, જેના તેજથી બધું ઝળહળે છે!
કલાવતિ નમસ્તુભ્યં કુરુનોપિ સમીહિતમ્
કલાકલાવતી, તને વંદન; તું અશક્ય પણ સાધી શકે એવી બની રહે.
અયં ચ નિયમોસ્માકમદ્યારભ્ય કલાવતિ
આજેથી, કલાકલાવતી, આ અમારો સંકલ્પ છે:
અવશ્યં જ્ઞાનવાપી સા નામ્ના ભવિતુમર્હતિ
આ જ્ઞાનવાપી જરૂરથી તારું નામ પામે એવી જ રહેશે.
ૐકૃત્ય તાસાં વાક્યં સા સ્વાકારં પરિગોપ્ય ચ
તેણીએ તેમની વાત સાંભળી 'ૐ' ઉચ્ચારી અને પોતાનું સ્વરૂપ છુપાવી દીધું.
કલાવત્યુવાચ ત્વામાસાદ્ય પતિં રાજન્પ્રાપ્તાઃ સર્વે મનોરથાઃ
કલાકલાવતી બોલી: રાજા, તમને પતિ રૂપે પામી, મારા બધા મનની ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.
એકો મનોરથઃ પ્રાર્થ્યો મમાસ્ત્યત્રાર્યપુત્રક
મારે અહીં એક જ ઈચ્છા માંગવાની છે, આર્યપુત્ર.
મમ તુ ત્વદધીનાયાઃ સુદુષ્પ્રાપતરો મહાન્
પણ હું તો તારી પર આધાર રાખું છું, અને એ મારી ઈચ્છા બહુ જ દુર્લભ છે.
પ્રાણેશ કિં બહૂક્તેન યદિ પ્રાણૈઃ પ્રયોજનમ્ 4.1.34.
પ્રાણેશ, જો પ્રાણ જ જરૂરી હોય તો વધારે બોલવાની શું જરૂર છે?
પ્રાણેભ્યોપિ ગરીયસ્યાસ્તસ્યા વાક્યં નિશમ્ય સઃ
પ્રાણથી પણ વધારે મૂલ્યવાન એના શબ્દો સાંભળી તેણે—
રાજોવાચ નાહં પ્રિયે તવાદેયમિહ પશ્યામિ ભામિનિ
રાજાએ કહ્યું: પ્રિયે, સુંદરે, અહીં તારા માટે આપવાનું કંઈ જ હું રોકતો નથી.
અવિલંબિતમાચક્ષ્વ કૃતં વિદ્ધિ કલાવતિ
વિલંબ કર્યા વિના કહી દે, કલાવતી, તારી ઈચ્છા તો પહેલેથી જ પૂર્ણ ગણ.