ભ્રામ્યતીવ મમ સ્વાંતમાધાય તદવેક્ષણમ્
મારું મન એ દર્શન પર સ્થિર થઈને જાણે ઘૂમતું હોય તેમ લાગે છે.
કલાધરકાંતિશાલિનાવૂચતુઃ અવધારય નિસ્તારં કથયાવ તવાસ્યદમ્
ચાંદની જેમ તેજસ્વી એ બંનેએ કહ્યું: 'સાવધાન થઈ સાંભળો, અમે તમારે કહીએ છીએ કે મુક્તિનો ઉપાય શું છે.'
જગત્સર્ગસ્થિતિધ્વંસવિધાનાનુગ્રહેશ્વરે 1.3.2.23.
આ ભગવાન સમગ્ર જગતની રચના, પાલન, વિનાશ અને કૃપા કરનાર છે.
પ્રત્યક્ષિતં ત્વયેદાનીમસ્ય દેવસ્ય વૈભવમ્
હવે, તારા પોતાના ચક્ષુ સામે આ દેવતાનું વૈભવ પ્રગટ થયું છે.
કુરુ પ્રદક્ષિણાં પાદચારી મૃગમદાદૃતૈઃ
મૃગમદની સુગંધ લગાવી પગપાળા પ્રદક્ષિણ કર.
યાવતી તવ સંપત્તિસ્તાવતીમખિલાં વિભો
હે પ્રભુ, તારી પાસે જેટલી સંપત્તિ છે, એ બધું અર્પણ કર.
અચિરાદેવ સિદ્ધિસ્તે ભવિષ્યતિ ગરીયસી
અતિશય ટૂંક સમયમાં તને મહાન સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થશે.
નિઃસંશયેન મનસા નિરતસ્તદાનીં ભક્તિં બબંધ ભગવત્યરુણાદ્રિનાથે
ત્યારે તેણે નિઃશંક મનથી અરુણાચલના ભગવાનમાં અડગ ભક્તિ બાંધેલી.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પ્રથમે માહેશ્વરખણ્ડેઽરુણાચલમાહાત્મ્ય ઉત્તરાર્ધે કલાધરકાંતિશાલિવૃત્તાંતવર્ણનંનામ ત્રયોવિંશતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે અરુણાચલ મહાત્મ્યના ઉત્તરાર્ધમાં 'કલાધરકાંતિશાળી વર્તાંત' નામના ત્રીસમા અધ્યાયનો અંત આવ્યો.
નંદીશ ચિત્રં ચારિત્રં શ્રુતં વિદ્યાભૃતોર્દ્વયોઃ
નંદીશ, આ બે વિદ્વાનોનું વર્તન અદ્ભુત છે અને એ વિશે સાંભળવામાં આવ્યું છે.
કદા વજ્રાંગદઃ સિદ્ધઃ કથં દેવમપૂજયત્
ક્યારે અને કેવી રીતે સિદ્ધ વજ્રાંગદેવે દેવતાની પૂજા કરી હતી?
તસ્યૈવ પાદપર્યંતે સ્વસ્ય વાસમરોચયત્
તેણે ભગવાનના ચરણકમળ પાસે પોતાનું નિવાસ સ્થાન પસંદ કર્યું.
અથાસ્ય મહતી સેના વાહમાર્ગાનુસારિણી
પછી તેની મોટીઘણી સેના તેના વાહનના માર્ગે ચાલતી રહી.
સમદૃશ્યત ભૂપાલસ્તાદૃશો ધૈર્યસાગરઃ
એ રાજા, ધૈર્યના સાગર જેવો, એ રીતે દેખાયો.
તતસ્તામાગતાં સેનામવનીપતિરાદૃતઃ
પછી પૃથ્વીના રાજાએ એ આવી રહેલી સેના સન્માનપૂર્વક સ્વીકારી.
સ્વકીયમખિલં કોશં દેશાનપિ મહાફલાન્
એણે પોતાનો આખો ખજાનો અને ઉત્તમ ફળ આપતી જમીનો આપી દીધી.
ગૌતમસ્યાશ્રમાભ્યાશે સ્વયં કૃતતપોવનઃ
ગૌતમના આશ્રમ પાસે એણે પોતે જ તપોવન સ્થાપ્યું.
રત્નાંગદાખ્યં તનયં સ્થાપયિત્વા નિજે પદે
એણે પોતાના સ્થાન પર રત્નાંગદ નામના પુત્રને રાખ્યો.
પરિતઃ શોણશૈલસ્ય પરિપૂર્ણજલાશયાન્ 1.3.2.24.
શોણ પર્વતના ચારે બાજુ પાણીથી ભરેલા સરોવર હતા.
તેજસારુણનાથસ્ય જ્વલનસ્તંભરૂપિણઃ
અરુણનાથની તેજસ્વી જ્વાળારૂપી કિરણોથી,
સૌંદર્યશાલિનીરાત્મપરિવારવરાંગનાઃ
સુંદરતા થી સજ્જ, એના પોતાના પરિવારની શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ હતી.
અથાગતેનાગસ્ત્યેન લોપામુદ્રાસખેન સઃ
પછી અગસ્ત્ય પોતાના મિત્ર લોપામુદ્રા સાથે ત્યાં આવ્યા.
પ્રત્યહં નવતીર્થાખ્યે સરસિ સ્નાનમાચરન્
દરરોજ નવતીર્થ નામના સરોવરમાં તેઓ સ્નાન કરતા.
મહિષાસુરસંહારકારિણી માનવેશ્વરઃ
મહિષાસુરનો વિનાશ કરનાર મનુષ્યોના સ્વામી,
પ્રતિક્ષણં બ્રહ્મવિષ્ણુપૂજ્યસ્ય લિંગરૂપિણઃ
દર ક્ષણે બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ દ્વારા પૂજાતા લિંગ સ્વરૂપની આરાધના કરતા.
પ્રત્યુષસ્યુત્થિતઃ સ્નાતઃ પાદાભ્યામેવ પાર્થિવઃ
પ્રભાતે રાજા ઉઠી, સ્નાન કરી, પોતાના પગથી,
પૌર્ણમાસ્યાં સ કાર્ત્તિક્યાં પાર્વતીવલ્લભપ્રિયમ્
કાર્તિકની પૂર્ણિમા, પાર્વતીના પ્રિય સ્વામી માટે,
સુગંધસારકહ્લારકર્પૂરજલપૂરિતઃ
સુગંધિત ચંદન, કમળ અને કપૂરના પાણીથી ભરાયેલા હતા.
પ્રતિમાસધ્વજારોહપૂર્વં તીર્થોત્સવાદિકમ્ 1.3.2.24.
દર મહિને ધ્વજારોહણ અને તીર્થના ઉત્સવ પહેલાં,
અંગં પ્રદક્ષિણં ચાસ્ય વિદધે વિશદાશયઃ
શુદ્ધ હૃદયથી, તેમણે પોતાના અંગની પરિક્રમા કરી.