જ્ઞાનરૂપોહ મેવાત્ર દ્રવમૂર્તિં વિધાય ચ 4.1.33.
અહીં હું જ્ઞાનરૂપે, પ્રવાહી સ્વરૂપ ધારણ કરીને હાજર છું.
ઇતિ દત્ત્વા વરાઞ્છંભુસ્તત્રૈવાંતરધીયત
આ રીતે શંભુએ વર્દાન આપ્યા પછી ત્યાં જ અંતર્ધાન થયો.
ઈશાનો જટિલો રુદ્રસ્તત્પ્રાશ્ય પરમોદકમ્
ઈશાન, જટાવાળા રુદ્ર, એ ઉત્તમ પાણી પીધું.
જ્ઞાનવાપ્યાં હિ યદ્વૃત્તં તદાખ્યામિ નિશામય
હું તને જ્ઞાનવાપી ખાતે જે બન્યું તે કહું છું, ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ.
હરિસ્વામીતિ વિખ્યાતઃ કાશ્યામાસીદ્વિજઃ પુરા
કાશીમાં હરિસ્વામી નામે એક વિદ્વાન બ્રાહ્મણ હતો, જે ખૂબ પ્રસિદ્ધ હતો.
ન સમા શીલસંપત્ત્યા તસ્યા કાચન ભૂતલે
પૃથ્વી પર કોઈ પણ વ્યક્તિ તેની જેમ સદાચાર અને ગુણમાં સમાન નહોતો.
ન નારી તાદૃગસ્તીહ ના ભરી કિન્નરી ન ચ [
અહીં એવી કોઈ સ્ત્રી, અપ્સરા કે કિન્નરી નહોતી જે તેની જેવી હોય.
સર્વસૌંદર્યનિલયા સર્વલક્ષણસત્ખનિઃ
તે સર્વસૌંદર્યનું નિવાસસ્થાન અને સર્વશ્રેષ્ઠ ગુણોની ખાણ હતી.
તદાસ્ય શરણં યાતો મન્યે દર્શભયાચ્છશી
એ સમયે, મને લાગે છે કે ચંદ્રએ તેના દેખાવના ડરથી તેની શરણમાં આશરો લીધો હતો.
તદ્ભ્રૂર્ભ્રમરરાજીવ ગંડપત્રલતાંતરે
તેના ભ્રૂ, માખીઓની પંક્તિ જેવી, તેના ગાલની લીલીછમ લટમાં છુપાયેલી છે.
તચ્ચારુલોચનક્ષેત્રે વિચરંતૌ ચ ખંજનૌ 4.1.33.
તેની સુંદર આંખોના મેદાનમાં બે ખંજણ પક્ષીઓ ફરતા રહે છે.
સુદત્યા રદનશ્રેણી છેદેષુ વિષમેષુણા
સુદતીના દાંતની પંક્તિમાં, અસમાન ખાંચોમાં, તીક્ષ્ણ બાણ સમાયેલો છે.
પ્રાયો મદન ભૂપાલ હર્મ્ય રત્નાંતરે શુભે
હે રાજા, કામદેવ સામાન્ય રીતે તેના રત્નજડિત મહેલના સુંદર આંતરિક ભાગમાં વસે છે.
સ્વર્ગે મર્ત્યે ચ પાતાલે નૈષા રેખા ક્વચિત્સ્ત્રિયામ્
સ્વર્ગમાં, પૃથ્વી પર કે પાતાળમાં, આવી રેખા કોઈ સ્ત્રીમાં ક્યારેય જોવા મળતી નથી.
શંકે ચિત્ત ભુવો રાજ્ઞો લસત્પટકુટીદ્વયમ્
હે મન, મને શંકા છે કે રાજાનું હૃદય તેના ઝગમગતા વસ્ત્રના બે પલળિયાં વચ્ચે ફસાઈ ગયું છે.
અનંગભૂ નિયમતોઽદૃશ્યે મધ્યે નતભ્રુવઃ
હે અનંગભૂ, નિયમ પ્રમાણે, અદૃશ્ય એક તેના વાંકા ભ્રૂઓની વચ્ચે જ મળે છે.
તસ્યા નાભીદરીં પ્રાપ્ય કંદર્પોઽનંગતા ગતઃ
તેના નાભિગહ્વરમાં પહોંચી, કામદેવ શરીરવિહોણો થઈ ગયો છે.
ગુરુણૈતન્નિતંબેન મહામન્મથ દીક્ષયા
આના ભારે નિતંબથી, મહાન મનમથની દીક્ષા પ્રાપ્ત થાય છે.
ઊરુસ્તંભેન ચૈતસ્યાઃ સ્તંભવત્કસ્યનો મનઃ
અને તેના જાંઘના સ્તંભથી, કોનું મન અડગ ન રહી શકે?
પાદાંગુષ્ઠનખજ્યોતિઃ પ્રભયા કસ્ય ન પ્રભા
તેના પગના અંગુઠાના નખની ઝગમગથી, કોની તેજસ્વિતા મલિન ન થાય?
સા પ્રત્યહં જ્ઞાનવાપ્યાં સ્નાયં સ્નાયં શિવાલયે 4.1.33.
તે દરરોજ જ્ઞાનરૂપ તળાવમાં અને શિવમંદિરમાં વારંવાર સ્નાન કરે છે.
તત્પાદપ્રતિબિંબેષુ રેખા શષ્પાંકુરં ચરન્
તેના પગના પ્રતિબિંબમાં, એક રેખા ઘાસના કોમળ અંકુર જેવી હળવે હળવે ચાલે છે.
તદાસ્ય પંકજં હિત્વા યૂનાં નેત્રાલિમાલયા
એ સમયે, તેના કમળ જેવા મુખને છોડીને, યુવાનોએ આંખોની માળા ગૂંથી છે.
સુલોચનાપિ સા કન્યા પ્રેક્ષેતાસ્યં ન કસ્યચિત્
સુંદર આંખો ધરાવતી એ કન્યા પણ, ક્યારેય કોઈના મુખ તરફ નજર ઉઠાવતી નથી.
સુશીલા શીલસંપન્ના રહસ્તદ્વિરહાતુરૈઃ
સુશીલ અને સારા સ્વભાવથી યુક્ત, તે એકાંતમાં રહે છે અને વિયોગમાં વ્યાકુળ રહે છે.
ધનૈસ્તસ્યાજનેતાપિ યુવભિઃ પ્રાર્થિતો બહુ
ધનથી તેને મેળવવી શક્ય હોવા છતાં, યુવાનો દ્વારા તે ઘણીવાર ઇચ્છાયેલી હતી.
જ્ઞાનોદતીર્થભજનાત્સા સુશીલા કુમાગ્કિા
પવિત્ર તીર્થોની ભક્તિ અને જ્ઞાનના ઉદયથી, એ સુંસારી અને સદ્ગુણવાળી બની ગઈ, હે કુમાગ્કિયા.
કદાચિદેકદા તાં તુ પ્રસુપ્તાં સદનાંગણે
એક વખત, એ પોતાના ઘરનાં આંગણામાં ઊંઘી રહી હતી.
વ્યોમવર્ત્મનિતાં રાત્રૌ યાવન્મલયપર્વતમ્
રાત્રે, જ્યારે એ આકાશમાં મુસાફરી કરતી હતી અને મલય પર્વત સુધી પહોંચી હતી,
રાક્ષસો ભીષણવપુઃ કપાલકૃતકુંડલઃ
ત્યારે એક ભયાનક આકાર ધરાવતો, ખોપરીનાં કુંડળ પહેરેલો રાક્ષસ ત્યાં આવ્યો.