ધન્યો યક્ષઃ પૂર્ણભદ્રો ધન્યા કાંચનકુંડલા 4.1.32.
યક્ષ ધન્ય છે, પૂર્ણ શુભ છે; અને સોનાના કુંડલવાળા પણ ધન્ય છે.
જ્ઞાનવાપીં પ્રશંસંતિ યતઃ સ્વર્ગૌકસોપ્યલમ્
જ્ઞાનની વાપીનું વખાણ થાય છે, કારણ કે સ્વર્ગવાસીઓ પણ તેની સમાન નથી.
જ્ઞાનવાપ્યાઃ સમુત્પત્તિં કથ્યમાનાં મયાધુના
હવે હું જ્ઞાનવાપીની ઉત્પત્તિ વિશે કહું છું.
અનાદિસિદ્ધે સંસારે પુરા દેવયુગે મુને
અનાદિ અને સિદ્ધ સંસારમાં, ઘણા સમય પહેલા, દેવયુગમાં, હે મુનિ—
ન વર્ષંતિ યદાભ્રાણિ ન પ્રાવર્તંત નિમ્રગાઃ
જ્યારે વાદળો વરસાદ ન વરસાવતાં અને નદીઓ વહેતી ન હતી,
ક્ષારસ્વાદૂદયોરેવ યદાસીજ્જલદર્શનમ્
જ્યારે માત્ર ખારું અને મીઠું પાણી જ દેખાતું હતું,
નિર્વાણકમલાક્ષેત્રં શ્રીમદાનંદકાનનમ્
મુક્તિના કમળનું ક્ષેત્ર, આનંદથી ભરેલું સુંદર વન,
મહાશયનસુપ્તાનાં જંતૂનાં પ્રતિબોધકમ્
મોટા ઊંઘમાં પડેલા જીવોને જાગૃત કરનાર,
યાતાયાતાતિસંખિન્ન જંતુવિશ્રામમંડપમ
આવતાં-જતાં થાકી ગયેલા જીવોને આરામ આપતું મંડપ,
સચ્ચિદાનંદનિલયં પરબ્રહ્મરસાયનમ્
સત્ય, ચેતના અને આનંદથી ભરેલું નિવાસ, પરબ્રહ્મનું શ્રેષ્ઠ અમૃત,
પ્રવિશ્ય ક્ષેત્રમેતત્સ ઈશાનો જટિલસ્તદા 4.1.33.
પછી, જટાવાળાં ઈશ્વરે એ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કર્યો.
આલુલોકે મહાલિંગં વૈકુંઠપરમેષ્ઠિનોઃ
તેને વૈકુંઠના પરમ ઈશ્વરનું મહાન લિંગ દેખાયું.
જ્યોતિર્મયીભિર્માલાભિઃ પરિતઃ પરિવેષ્ટિતમ્
તે ચારે બાજુ પ્રકાશથી બનેલી માળાઓથી ઘેરાયેલું હતું,
સિદ્ધાનાં યોગિનાં સ્તોમૈરર્ચ્યમાનં નિરંતરમ્
સિદ્ધો અને યોગીઓ સતત સ્તુતિથી પૂજા કરતા,
અંગહારૈરપ્સરોભિઃ સેવ્યમાનમનેકધા
અપ્સરાઓ વિવિધ રીતે સેવા કરતા, અંગહારથી,
વિદ્યાધરીકિન્નરીભિસ્ત્રિકાલં કૃતમંડનમ્
વિદ્યાધરીઓ અને કિન્નરીઓ ત્રણેય સમય પર શણગારતા,
અસ્યેશાનસ્ય તલ્લિંગં દૃષ્ટ્વેચ્છેત્યભવત્તદા
ઈશ્વરના એ લિંગને જોઈને, તેને કાપવાનો સંકલ્પ કર્યો.
ચખાન ચ ત્રિશૂલેન દક્ષિણાશોપકંઠતઃ
એણે દક્ષિણ બાજુની જડ પાસે ત્રિશૂળથી ઘા કર્યો.
પૃથિવ્યાવરણાંભાંસિ નિષ્ક્રાંતાનિ તદા મુને
પછી, મુનિ, પૃથ્વીના આવરણો ભેદાઈ ગયા.
તૈર્જલૈઃ સ્નાપયાંચક્રે ત્વત્સ્પૃષ્ટૈરન્યદેહિભિઃ તુષારૈર્જાડ્યવિધુરૈર્જંજપૂકૌઘહારિભિઃ
એ પાણી, તારા અને અન્ય જીવોના સ્પર્શથી, ઠંડા અને જડતા દૂર કરતા, એણે અભિષેક કર્યો.
સન્મનોભિરિવાત્યચ્છૈરનચ્છૈર્વ્યોમવર્ત્મવત્ 4.1.33.
જેમ ઉત્તમ મનથી, ખૂબ શુદ્ધ, અને આકાશના અવરોધરહિત માર્ગથી.
પીયૂષવત્સ્વાદુતરૈઃ સુખસ્પર્શૈર્ગવાંગવત્
એ પાણી અમૃત જેવું મીઠું, સ્પર્શે આનંદદાયક, ગાયના દૂધ જેવું હતું.
વિજિતાબ્જમહાગંધૈઃ પાટલામોદમોદિભિઃ
કમળના મહાન સુગંધ અને પાટળા ફૂલોની મીઠી સુગંધથી બધું મહેકી ઉઠ્યું હતું.
અજ્ઞાનતાપસંતપ્ત પ્રાણિપ્રાણૈકરક્ષિભિઃ
અજ્ઞાનની તાપથી પીડાતા, જીવમાં જીવ રાખનારા રક્ષકો દ્વારા જ બચાવવામાં આવતા હતા.
શ્રદ્ધોપસ્પર્શિ દૃદયલિંગ ત્રિતયહેતુભિઃ
શ્રદ્ધાથી સ્પર્શાયેલા, હૃદય એનું ચિહ્ન બની, ત્રણ કારણોથી એ બધું થાય છે.
વિશ્વભર્તુરુમાસ્પર્શસુખાતિસુખકારિભિઃ
વિશ્વના પોષક ઉમાના સ્પર્શથી જે સર્વોચ્ચ આનંદ આપે છે.
સહસ્રધારૈઃ કલશૈઃ સ ઈશાનો ઘટોદ્ભવ
હજારો ધારા વહી રહેલા કલશોથી, એ ઘડામાંથી જન્મેલા ઈશાન ભગવાન છે.
તતઃ પ્રસન્નો ભગવાન્વિશ્વાત્મા વિશ્વલોચનઃ
પછી વિશ્વના આત્મા, સર્વત્ર દ્રષ્ટિ ધરાવનારા, ભગવાન પ્રસન્ન થયા.
તવ પ્રસન્નોસ્મીશાન કર્મણાનેન સુવ્રત
હે ઈશાન! હે સુવ્રત! આ કાર્યથી હું તારા પર પ્રસન્ન છું.
તતસ્ત્વં જટિલેશાન વરં બ્રૂહિ તપોધન
હું ખુશ છું, હવે, હે જટાવાળા તપસ્વી, તું જે ઇચ્છે એ વર માગ.