આજન્મ મૌનવ્રતતો યદન્યત્રફલં સ્મૃતમ્
આજીવન મૌનવ્રત રાખવાથી બીજે જ્યાં જે ફળ મળે છે,
અન્યત્ર દત્ત્વા સર્વસ્વં સુકૃતં યત્સમીરિતમ્
બીજે ક્યાંય, પોતાનું બધું દાન આપવાથી જે પુણ્ય કહેવાયું છે,
મુક્તિક્ષેત્રાણિ સર્વાણિ યત્સંસેવ્યોદિતં ફલમ્ 4.1.26.
મુક્તિક્ષેત્રોમાં સેવા કરીને જે ફળનું વર્ણન થયું છે,
પ્રયાગસ્નાનપુણ્યેન યત્પુણ્યં સ્યાચ્છિવપ્રદમ્
પ્રયાગમાં સ્નાનથી જે પુણ્ય મળે છે અને જે શિવપ્રદ છે,
યત્પુણ્યમશ્વમેધેન યત્પુણ્યં રાજસૂયતઃ
અશ્વમેઘ યજ્ઞથી જે પુણ્ય મળે છે અને રાજસૂયથી જે પુણ્ય મળે છે,
તુલાપુરુષદાનેન યત્પુણ્યં સમ્યગાપ્યતે
તુલાપુરુષ દાનથી જે પુણ્ય સંપૂર્ણ પ્રાપ્ત થાય છે,
ઇતિ વિષ્ણોર્વરં શ્રુત્વા દેવદેવો જગત્પતિઃ
વિષ્ણુએ આપેલો આ વર સાંભળી, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ અને જગતના સ્વામી એ
વિધેહિ સૃષ્ટિં વિવિધાં યથાવત્ત્વં શ્રુતીરિતામ્
શાસ્ત્રોમાં જે રીતે કહેલું છે, એ પ્રમાણે વિવિધ સર્જન કર.
પિતેવ સર્વભૂતાનાં ધર્મતઃ પાલકો ભવ
બધા જીવજંતુઓના પિતા જેવો ધર્મથી રક્ષક બન.
ધર્મેતરપથસ્થાનામુપસંહૃતયે હરે
હે હરિ, જે લોકો અધર્મના માર્ગે ચાલે છે, એમની નિવૃતિ માટે,
યથા પરિણતં સસ્યં પતેત્પ્રસવબંધનાત્
જેમ પાકેલું ધાન ડાળથી છૂટીને પડી જાય છે,
યે ચ ત્વામવમન્યંતે દર્પિતાઃ સ્વતપોબલૈઃ
અને જે લોકો પોતાના બળ પર ઘમંડ કરીને તને અવગણે છે,
ઉપપાતકિનો યે ચ મહાપાતકિનશ્ચ યે 4.1.26.
અને જે નાના પાપ કરે છે, તથા જે મોટા પાપ કરે છે,
વિષ્ણોઽવિમુક્તે સંવાસઃ કર્મનિર્મૂલનક્ષમઃ 4.1.26.
વિષ્ણુના અવિમુક્તમાં વસવું કર્મને મૂળથી નાશ કરનાર છે.
અશ્રદ્ધયાપિ યઃ સ્નાતો મણિકર્ણ્યાં વિધાનતઃ 4.1.26.
જે માણસ શ્રદ્ધા વગર પણ નિયમ પ્રમાણે મણિકર્ણિકામાં સ્નાન કરે છે,
યોસૌ વિશ્વેશ્વરો દેવઃ કાશીપુર્યામુમે સ્થિતઃ 4.1.26.
જે ભગવાન વિશ્વના ઈશ્વર છે અને કાશી શહેરમાં નિવાસ કરે છે,
બહૂપસર્ગો યોગોયં કૃચ્છ્રસાધ્યં તપો હિ યત્ 4.1.26.
આ યોગમાં અનેક વિઘ્નો આવે છે અને તપ પણ ખૂબ જ મુશ્કેલ છે,
વ્યાસ ઉવાચ સર્વપાપપ્રશમનીં પુનઃ સ્કંદ ઉવાચ હ ।। 4.1.26.
વ્યાસે કહ્યું: પછી સ્કંદે ફરીથી સર્વ પાપો દૂર કરનાર વાત કહી.
સ્કંદ ઉવાચ તથા ચ કથયામીહ દેવદેવેનભાષિતમ્
સ્કંદે કહ્યું: હવે હું એ કહું છું જે દેવોના દેવએ કહ્યું હતું.
પ્રાપ્તં વારાણસીત્યાખ્યામવિમુક્તં યથા તથા
કેવી રીતે અવિમુક્ત, જેને વારાણસી કહે છે, પ્રાપ્ત થયું, એ જ રીતે.
નિર્દગ્ધાન્સાગરાઞ્છ્રુત્વા કપિલક્રોધવહ્નિના
કપિલના ક્રોધાગ્નિથી સાગરો બળી ગયા છે, એ સાંભળીને,
સૂર્યવંશે મહાતેજા રાજા પરમધાર્મિકઃ
સૂર્યવંશમાં એક મહાતેજસ્વી અને અતિ ધર્મનિષ્ઠ રાજા હતો.
હિમવંતં નગશ્રેષ્ઠમમાત્ય ન્યસ્તરાજ્યધૂઃ
એ રાજાએ રાજ્યના કામકાજ મંત્રીઓને સોંપી, હિમવંત પર્વત તરફ ગયો.
બ્રહ્મશાપાગ્નિનિર્દગ્ધાન્મહાદુર્ગતિગાનપિ
બ્રહ્માના શાપથી દાઝાયેલા અને મહા દુર્ગતિમાં પડેલા લોકો પણ,
મમૈવ સા પરામૂર્તિસ્તોયરૂપા શિવાત્મિકા
એ તો મારી સર્વોપરી મૂર્તિ છે, જળરૂપ અને કલ્યાણમય સ્વરૂપ ધરાવનારી છે.
શુદ્ધવિદ્યાસ્વરૂપા ચ ત્રિશક્તિઃ કરુણાત્મિકા
એ શુદ્ધ જ્ઞાનનું સ્વરૂપ છે, ત્રણ શક્તિઓથી યુક્ત છે અને દયા સ્વરૂપ છે.
યામેતાં જગતાં ધાત્રીં ધારયામિ સ્વલીલયા
આ જ જગતની પોષક છે, જેને હું મારી લીલાથી ધારણ કરું છું.
ત્રૈલોક્યે યાનિ તીર્થાનિ પુણ્યક્ષેત્રાણિ યાનિ ચ 4.1.27.
ત્રણે લોકમાં જેટલા તીર્થો અને પવિત્ર ક્ષેત્રો છે,
તપાંસિ વિષ્ણો સર્વાણિ શ્રુતિઃ સાંગા ચતુર્વિધા
હે વિષ્ણુ, બધા તપો અને ચાર પ્રકારના અંગોવાળા વેદો,
પુરુષાર્થાશ્ચ સર્વે વૈ શક્તયો વિવિધાશ્ચ યાઃ
બધા પુરુષાર્થો અને જે વિવિધ શક્તિઓ છે,