સપ્તધાતુમયી ભૂતતનૌ પાપાનિ યાનિ વૈ
સાત ધાતુથી બનેલી શરીરમાં જે પાપો છે,
પુણ્યરાશિં ચ વિપુલં પુણ્યાન્ભોગાન્યથેપ્સિતાન્ 4.1.22.
તેને વિશાળ પુણ્ય અને ઇચ્છિત પુણ્યફળો પ્રાપ્ત થાય છે.
સ્નાયાદ્યોભિલષન્મોક્ષં કામાનન્યાન્વિહાય ચ
જે ત્યાં સ્નાન કરે છે અને મોક્ષની ઇચ્છા રાખે છે, તે બધા અન્ય કામનાઓ છોડી દે છે.
તીર્થરાજં પરિત્યજ્ય યોઽન્યસ્માત્કામમિચ્છતિ
જે તીર્થરાજને છોડી ને બીજે ક્યાંક કામના શોધે છે,
સત્યલોકે પ્રયાગે ચ નાંતરં વેદ્મ્યહં દ્વિજ
હે દ્વિજ, સત્યલોક અને પ્રયાગ વચ્ચે હું કોઈ ફરક જાણતો નથી.
તીર્થાભિલાષિભિર્મર્ત્યૈસ્સેવ્યં તીર્થાંતરં નહિ
પવિત્ર તીર્થની ઇચ્છા ધરાવનારા મનુષ્યો માટે બીજું તીર્થ શોધવાનું યોગ્ય નથી.
યથાંતરં દ્વિજશ્રેષ્ઠ ભૂપેત્વિતરસેવકે
હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, જેમ રાજા અને તેના બીજા સેવકો વચ્ચે મોટો ફરક હોય છે,
યથાકથંચિત્તીર્થેઽસ્મિન્પ્રાણત્યાગં કરોતિ યઃ
જે કોઈ પણ રીતે આ પવિત્ર સ્થળે પોતાનું પ્રાણ ત્યાગે છે,
યસ્ય ભાગ્યવતશ્ચાત્ર તિષ્ઠંત્યસ્થીન્યપિ દ્વિજ
હે બ્રાહ્મણ, જેને અહીં રહેવાનો સદભાગ્ય મળે છે, તેના અસ્થિઓ પણ અહીં સ્થિર રહે છે,
બ્રહ્મહત્યાદિ પાપાનાં પ્રાયશ્ચિત્તં ચિકીર્ષુણા
બ્રહ્મહત્યાદિ પાપો માટે પ્રાયશ્ચિત કરવા ઇચ્છનાર માટે,
કિં બહૂક્તેન વિપ્રેંદ્ર મહોદયમભીપ્સુના
હે વિપ્રેન્દ્ર, મહાન પુણ્ય મેળવવા ઇચ્છનાર માટે વધારે શું કહેવું?
પ્રયાગતોપિ તીર્થેશાત્સર્વેષુ ભુવનેષ્વપિ 4.1.22.
પ્રયાગથી કે તીર્થોના સ્વામી પાસેથી, બધા લોકોમાંથી પણ આવીને,
પ્રયાગાદપિ વૈ રમ્યમવિમુક્તં ન સંશયઃ
પ્રયાગ કરતાં અવિમુક્ત વધુ મનમોહક છે, એમાં કોઈ શંકા નથી,
અવિમુક્તાન્મહાક્ષેત્રાદ્વિશ્વેશ સમધિષ્ઠિતાત્
અવિમુક્ત એ મહાન ક્ષેત્ર છે, જેને વિશ્વેશ્વરે સ્થાપિત કર્યું છે,
અવિમુક્તમિદં ક્ષેત્રમપિ બ્રહ્માંડમધ્યગમ્
આ અવિમુક્ત ક્ષેત્ર બ્રહ્માંડના મધ્યમાં આવેલું છે,
યથાયથા હિ વર્ધેત જલમેકાર્ણવસ્ય ચ
જેમ એકમાત્ર મહાસાગરનું પાણી સતત વધતું જાય છે,
ક્ષેત્રમેતત્ત્રિશૂલાગ્રે શૂલિનસ્તિષ્ઠતિ દ્વિજ
હે બ્રાહ્મણ, આ ક્ષેત્ર ત્રિશૂળના ટોચે છે, જ્યાં ત્રિશૂળધારી ભગવાન નિવાસ કરે છે,
સદા કૃતયુગં ચાત્ર મહાપર્વસદાઽત્ર વૈ
અહીં હંમેશાં કૃતયુગ જ રહે છે અને અહીં હંમેશાં મહાપર્વ ઉજવાય છે,
સદા સૌમ્યાયનં તત્ર સદા તત્ર મહોદયઃ
અહીં હંમેશાં શાંતિમય માર્ગ છે અને હંમેશાં મહાપુણ્ય મળે છે,
યથાભૂમિતલે વિપ્ર પુર્યઃ સંતિ સહસ્રશઃ
હે બ્રાહ્મણ, જેમ પૃથ્વી પર હજારો શહેરો છે,
મયા સૃષ્ટાનિ વિપ્રેંદ્ર ભુવનાનિ ચતુર્દશ
હે વિપ્રેન્દ્ર, મેં ચૌદ લોકોની રચના કરી છે,
પુરા યમસ્તપસ્તપ્ત્વા બહુકાલં સુદુષ્કરમ્ 4.1.22.
પહેલાં યમરાજે બહુ લાંબા સમય સુધી કઠિન તપ કર્યું હતું,
ચરાચરસ્ય સર્વસ્ય યાનિ કર્માણિ તાનિ વૈ
ચલ અને અચલ, બધાની જે ક્રિયાઓ છે, તે બધું,
પ્રવેશો યમદૂતાનાં ન કદાચિદ્દ્વિજોત્તમ
હે દ્વિજોત્તમ, યમદૂતોએ અહીં ક્યારેય પ્રવેશ નથી કરી શકતા,
સ્વયં નિયંતા વિશ્વેશસ્તત્ર કાશ્યાં તનુત્યજામ્
સર્વના સ્વામી, પોતે જ નિયંત્રણ રાખનારા, કાશીમાં પોતાનું શરીર છોડ્યું હતું.
તત્ર પાપં ન કર્તવ્યં દારુણા રુદ્રયાતના
ત્યાં કોઈએ પાપ ન કરવું જોઈએ; રુદ્રની ભયાનક યાતનાઓ છે.
પાપમેવ હિ કર્તવ્યં મતિરસ્તિ યદીદૃશી
જેની બુદ્ધિ એવી હોય, એ તો માત્ર પાપ જ કરે છે.
અપિ કામાતુરો જંતુરેકાં રક્ષતિ માતરમ્
ઇચ્છાથી ઘેરાયેલો જીવ પણ પોતાની માતાની જ રક્ષા કરે છે.
પરાપવાદશીલેન પરદારાભિલાષિણા
જેના સ્વભાવમાં બીજાની નinda કરવી અને પરસ્ત્રીની ઇચ્છા રાખવી હોય,
અભિલષ્યંતિ યે નિત્યં ધનં ચાત્ર પ્રતિગ્રહૈઃ
અને જે હંમેશા દાનથી અહીં ધન મેળવવાની ઇચ્છા રાખે છે,