ત્વદાનનપ્રતિનિધિર્વિધુર્વિધુરયા મયા
તારા ચહેરાનું દર્શન ન મળતાં, હું ચાંદની વગરના ચાંદ જેવો સુનસાન થઈ ગયો છું.
ત્વદાલાપસમાલાપં કલયન્કિલકાકલીમ્
તારી બોલીનું અનુસરણ કરીને, હું કોકિલા જેવી મીઠી બબ્બાકારી કરું છું.
ત્વદંગસંગમધુરો ધ્રુવધૂપિતયામયા
તારા અંગના મિલનની મીઠાશ માટે, હું સતત તરસતો રહીને અંદરથી બળી રહ્યો છું.
કે દેશાઃ કાશ્ચ સરિતઃ કે શૈલાસ્ત્વત્કૃતે ધ્રુવ
હે ધ્રુવ, તારા માટે કયા પ્રદેશ, કઈ નદીઓ કે કયા પર્વતો હું પાર ન કરું?
અધ્રુવં સર્વમેવૈતત્પશ્યંત્યંધીકૃતાસ્મ્યહમ્
આ બધું અસ્થિર છે એવું જોઈને, હવે મને એમાં કોઈ લગાવ રહ્યો નથી.
મૃદુલાનિ તવાંગાનિ ક્વેમાનિ ક્વ તપસ્ત્વિદમ્
તારા અંગો તો એટલા નાજુક છે—એમાં આવું તપ કરવું કેવી રીતે સહન થશે?
અનેન તપસા વત્સ ત્વયાઽઽપ્યં કિમનેનસા
બાળક, આ તપથી તને શું મળશે? તારા માટે તેનો શું ઉપયોગ છે?
અનેન વયસા બાલ ખેલનીયં ત્વયાઽનિશમ્
હવે તારી ઉંમરે, દીકરા, તારે તો આખો દિવસ રમવું જોઇએ.
તતઃ કૌમારમાસાદ્ય વયોઽભિધ્યાનશીલિના
પછી, યુવાનીમાં પગલાં મૂકીને, મનને અભ્યાસ અને ધ્યાનમાં લગાવવું જોઈએ.
વયોથ ચતુરં પ્રાપ્ય યોષાસ્રક્ચંદનાદિકાન્ 4.1.20.
અને જ્યારે પુખ્તાવસ્થામાં પ્રવેશો, ત્યારે ચંદન, ફૂલોની વણ અને સ્ત્રીઓની સંગતનો આનંદ માણવો.
ઉત્પાદ્યાથ બહૂન્પુત્રાન્ગુણિનો ધર્મવત્સલાન્
પછી, ધર્મપ્રેમી અને ગુણવાન એવા અનેક પુત્રોનું સર્જન કરવું.
ઇદાનીમેવ તપસિ બાલ્યે વયસિ કઃ શ્રમઃ
હમણા, બાળપણમાં, તપ કરવાથી કયું દુઃખ આવે છે?
વિપક્ષપરિભૂતેન હૃતમાનેન કેનચિત્
જ્યારે કોઈ વિરોધીએ અપમાન કરે અને માન હરી લે—
હૃતમાનેન તપ્તવ્યં નિશમ્યેતિ વચો ધ્રુવઃ
માન ગુમાવ્યા પછી તપ કરવું જોઈએ એવું સાંભળી, ધ્રુવે—
જનયિત્રીમનાભાષ્ય ભૂતભીતિં વિહાય ચ
માતાને કંઈ ન કહીને અને બધાંનો ભય છોડીને—
સાપિ ભૂતાવલી ભીતિંબહુભીષણભૂષણા
એ ભયાનક ભયજનક આભૂષણોથી સજ્જ ભૂતોની ટોળી—
પરિતઃ પરિવેષાભં સૂર્યસ્યોચ્ચૈઃ સ્ફુરત્પ્રભમ્
ચારે બાજુથી ઘેરાયેલી, મધ્યાહ્નના સૂર્ય જેવી તેજસ્વી—
ભૂતાવલી તમાલોક્ય સ્ફુરચ્ચક્રસુદર્શનમ્
એ ભૂતોની ટોળી, ચમકતા સુદર્શન ચક્ર સાથે જોઈ—
અતીવ નિષ્કંપહૃદં ગોવિદાર્પિતચેતસમ્
તેનું હૃદય અડગ હતું અને મન ગોપાળના ચરણોમાં પૂર્ણપણે અર્પિત હતું.
સાપિ પ્રત્યુતભીતાતં ધ્રુવં ધ્રુવવિનિશ્ચયમ્ 4.1.20.
તે પણ નિર્ભય અને દૃઢ નિશ્ચયવાળી હતી.
ગર્જત્કાદંબિનીજાલં વ્યોમ્નિ વૈ વ્યાકુલં યથા
જેમ આકાશમાં ગર્જનારા વાદળોના ઘેરા ઝૂંપડા ઉથલપાથલ કરે છે તેમ.
અથ જંભારિણા સાર્ધં ભીતાઃ સર્વે દિવૌકસઃ
પછી જંભાસુરના વિધ્વંસક સાથે બધા દેવતાઓ ભયભીત થયા.
નત્વા વિજ્ઞાપયામાસુઃ પરિષ્ટુત્યા પિતામહમ્
બધાએ પિતામહને વંદન કરી, વિનમ્રતાપૂર્વક પ્રાર્થના કરી અને સ્તુતિ કરી.
તપતા તાપિતાઃ સર્વે ત્રિલોકી તલવાસિનઃ
ત્રણે લોકના બધા જીવતો એના પ્રખર તાપથી પીડાતા હતા.
સમ્યક્સંવિદ્મહે તાત ધુવસ્ય ન મનીષિતમ્
પ્રિય પિતાશ્રી, અમને ધ્રુવનું મન શું છે એ સાચે સમજાતું નથી.
ઇતિ વિજ્ઞાપિતો દેવૈર્વિહસ્ય ચતુરાનનઃ
દેવતાઓએ આવું કહ્યું ત્યારે ચતુરાનન બ્રહ્માજીએ સ્મિત કર્યું.
વ્રજંતુ વિજ્વરાઃ સર્વે ન સ વઃ પદમિચ્છતિ
તમામે ચિંતામુક્ત થવું જોઈએ; એ તમારું સ્થાન ઈચ્છતો નથી.
ન તસ્માદ્ભગવદ્ભક્તાદ્ભેતવ્યં કેનચિત્ક્વચિત્
ભગવાનના ભક્તથી કોઈએ ક્યારેય ક્યાંયે ડરવું જોઈએ નહીં.
આરાધ્ય વિષ્ણું દેવેશં લબ્ધ્વા તસ્માત્સ્વકાંક્ષિતમ્
વિષ્ણુદેવની આરાધના કરીને અને ઈચ્છિત વરદાન પ્રાપ્ત કરીને—
નિશમ્યેતિ ચ ગીર્વાણાઃ પ્રણીતં બ્રહ્મણો વચઃ 4.1.20.
બ્રહ્માજીના મૃદુ અને શુભ વચન સાંભળી દેવતાઓ—