પ્રતિષ્ઠાપ્ય ચ લિંગાનિ તે સ્વનામ્નાંકિતાનિ ચ
પછી પોતાના નામથી ઓળખાતા લિંગો સ્થાપિત કર્યા,
પ્રાજાપત્યેઽત્ર તે લોકે વસંત્યુજ્જ્વલતેજસઃ
પ્રજાપતિના લોકમાં તેઓ તેજથી ઝગમગતા રહે છે.
લિંગમત્રીશ્વરં દૃષ્ટ્વા બ્રહ્મતેજોભિવર્ધતે
અહીં ભગવાનનું લિંગ જોતા બ્રહ્માનું તેજ વધે છે.
તત્ર સ્નાત્વા નરો ભક્ત્ત્યા ભ્રાજતે ભાસ્કરો યથા
ત્યાં ભક્તિપૂર્વક સ્નાન કરનાર મનુષ્ય સૂર્ય જેવો તેજસ્વી બને છે.
તલ્લિંગદર્શનાદ્વિપ્ર મારીચં લોકમાપ્નુયાત્
એ લિંગના દર્શનથી, બ્રાહ્મણ, માણસ મારીચના લોકને પામે છે.
પુલહેશ પુલસ્ત્યેશૌ સ્વર્ગદ્વારસ્ય પશ્ચિમે
સ્વર્ગના પશ્ચિમ દ્વારે પુલહ અને પુલસ્ત્ય ભગવાન છે.
હરિકેશવને રમ્યે દૃષ્ટ્વૈવાંગિરસેશ્વરમ્ 4.1.18.
હરિકેશાના સુંદર વનમાં અંગિરસના ભગવાનને જોતા,
વરણાયાસ્તટે રમ્યે દૃષ્ટ્વા વાસિષ્ઠમીશ્વમ્
વરણાના મનોહર કાંઠે વસિષ્ઠના ભગવાનને જોતા,
કાશ્યામેતાનિ લિંગાનિ સેવિતાનિ શુભૈષિભિઃ
કાશીમાં આ લિંગો પવિત્ર ઋષિઓએ પૂજ્યા છે.
ગણાવૂચતુઃ શિવશર્મન્મહાભાગ તિષ્ઠતે સાત્ર સુંદરી
ગણોએ કહ્યું: હે મહાભાગ્યશાળી શિવશર્મા, એ સુંદર સ્ત્રી અહીં રહે છે.
યસ્યાઃ સ્મરણમાત્રેણ ગંગાસ્નાન ફલં લભેત્
જેની માત્ર સ્મૃતિથી ગંગાસ્નાનનું ફળ મળે છે.
સદા નારાયણો દેવો યસ્યાશ્ચક્રે કથાં મુદા
જેની વાર્તા ભગવાન નારાયણ હંમેશા આનંદથી કહે છે.
પતિવ્રતાસ્વરુંધત્યાઃ કમલે વિમલાશયઃ
પતિવ્રતા સ્વરુંધતી, કમળ જેવી નિર્મળ હૃદયવાળી હતી.
ન તદ્રૂપં ન તચ્છીલં ન તત્કૌલીન્યમેવ ચ
એવું રૂપ, એવો સ્વભાવ કેવું ઉચ્ચ કુળ, ક્યાંય નથી.
ન માધુર્યં ન ગાંભીર્યં ન ચાર્યપરિતોષણમ્
એવી મીઠાશ, એવી ઊંડાણ, અને વડીલોના મનની તૃપ્તિ ક્યાંય નથી.
ધન્યાસ્તા યોષિતો લોકે સભાગ્યાઃ શુદ્ધબુદ્ધયઃ
આ જગતમાં જે સ્ત્રીઓ ધન્ય છે, તે ભાગ્યશાળી અને શુદ્ધ બુદ્ધિવાળી છે.
યદા પતિવ્રતાનાં તુ કથાસ્મદ્ભવને ભવેત્ 4.1.18.૩૦ !। બ્રુવતોરિતિ સંકથાં તથા ગણયોર્વૈષ્ણવયોર્મુદાવહામ્
જ્યારે અમારા ઘરમાં પતિવ્રતાઓની વાર્તા થાય છે, ત્યારે બંને વૈષ્ણવ ગણોની વાતચીત આનંદ આપે છે.
શિવશર્મોવાચ અનેકરશનાવ્યગ્ર હસ્તાગ્રો વ્યગ્રલોચનઃ
શિવશર્માએ કહ્યું: તેની કમર પર અનેક પટ્ટા બંધાયેલા, હાથના છેડે વાઘ જેવી તાકાત અને નજર પણ વાઘ જેવી હતી.
ત્રિલોકીમંડપસ્તંભ સન્નિભોભાભિરાવૃતઃ
તેના આસપાસ ત્રણેય લોકના મહાલના થાંભલાની જેમ તેજસ્વી પ્રકાશ ફેલાયો હતો.
સૂત્રધાર ઇવ વ્યોમ વ્યાયામપરિમાપકઃ
જેમ કોઈ માળા માપતો શિલ્પી આકાશને માપે તેમ, તે અપરિમિત આકાશને પોતાની અંદર સમાવી લેતો હતો.
અથવાંબરકાસારસારયૂપસ્વરૂપધૃક્
ક્યારેક તો એ આકાશના શુદ્ધ પ્રવાહના સારરૂપ યજ્ઞસ્તંભનું સ્વરૂપ ધારણ કરતો હતો.
નિશમ્યેતિ વચસ્તસ્ય વયસ્યસ્ય વિમાનગૌ
વિમાનમાં બેઠેલા પોતાના મિત્રના આ શબ્દો સાંભળી,
તસ્ય ક્ષિતિપતેર્વિપ્ર દ્વૌ સુતૌ સંબભૂવતુઃ
હે બ્રાહ્મણ, એ રાજાને બે પુત્રો થયા હતા.
સુરુચ્યામુત્તમો જ્યેષ્ઠઃ સુનીત્યાં તુ ધ્રુવો પરઃ
મોટો પુત્ર ઉત્તમ, સુરુચિમાંથી જન્મેલો હતો; બીજો ધ્રુવ, સુનીતિમાંથી જન્મેલો હતો.
સુનીત્યા રાજસેવાયૈ નિયુક્તોઽલંકૃતોર્ભકઃ
સુનીતિથી જન્મેલો બાળક રાજસેવા માટે શોભાયમાન બનાવીને નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો.
સ ગત્વોત્તાનચરણં ક્ષોણીશં પ્રણનામ હ
એ રાજકુમારે જઈને ઉપર ચરણ ધરાવનારા રાજા ઉત્તાનપાદને વંદન કર્યું.
પ્રોચ્ચસિંહાસનસ્થસ્ય નૃપતેર્બાલ્યચાપલાત્ 4.1.19.
બાળપણની શરારતથી, એ રાજાએ ઊંચા સિંહાસન પર બેઠેલા પિતા પાસે ગયો.
આરુરુક્ષુમવેક્ષ્યામું સુરુચિર્ધુવમબ્રવીત્
જ્યારે ધ્રુવ સિંહાસન પર ચડવા ઇચ્છતો હતો, ત્યારે સુરુચિએ તેને કહ્યું.
બાલબાલિશબુદ્ધિત્વાદભાગ્યા જઠરોદ્ભવ
બાળક જેવી અપરિપક્વ બુદ્ધિ અને દુર્ભાગ્યના કારણે, ગર્ભમાંથી જન્મેલા,
યદિ સ્યાત્સુકૃતં તત્કિં દુર્ભગોદરગોઽભવઃ
જો તારા પુણ્ય હોત, તો દુર્ભાગ્યવાળી માતાના ગર્ભમાંથી કેમ જન્મે?