અનુજગ્મુઃ ક્રુધા યાન્તં યુદ્ધાય મહિષાસુરમ્
તેઓ ક્રોધથી ભરેલા મહિષાસુરને યુદ્ધ માટે આગળ વધતો જોઈ, તેના પાછળ ગયા.
શિરસ્ત્રવંતો રથિનઃ સુનિષંગા ધનુર્ધરાઃ
રથચાલકો, ધનુષધારી, જેમના માથેથી લોહી વહી રહ્યું હતું.
સમંતાત્પૂરિતદિશઃ સિંહનાદૈર્ભયંકરૈઃ 1.3.2.19.
બધી દિશાઓ ભયાનક સિંહના ગર્જનાથી ગૂંજી ઉઠી.
તાશ્ચ તૈર્બલિભિઃ કૃત્વા સંગ્રામં નિસ્સહત્વતઃ
એ શક્તિશાળી લોકો સાથે યુદ્ધ કરતાં, પણ સહન કરી શક્યા નહીં.
ઉક્ત્વા માયાલુલાયસ્ય દુર્જયત્વં દુરાત્મનઃ
માયાથી જન્મેલા દુષ્ટના અપરાજિતપણાની વાત કરી.
યોગનિદ્રેતિ રૂપેણ વિષ્ણોર્નયનપદ્મયોઃ
યોગનિદ્રાના રૂપમાં, એ વિષ્ણુના કમળ જેવી આંખોમાં પ્રગટ થઈ.
અમૂમુહસ્તં ન તથા માતશ્ચ મધુકૈટભૌ
મધુકૈટભ પણ, હે મા, એના હાથ પકડી શક્યા નહોતા.
ત્વં કૌશિકી ન ચેજ્જાતા મૃત્યુઃ શુંભનિશંભયોઃ
તમે, કૌશિકી, જન્મ્યા ન હોત તો શુંબ અને નિશુંબને મૃત્યુ ન આવી હોત.
વિંધ્યવાસિનિ વિંધ્યેન કિમવંધ્યં કૃતં તપઃ
વિંધ્યમાં વસનારી દેવી, વિંધ્ય પર્વત પર તારા કોઈ તપ ફળ વગર ગયું છે એવું કયાંયે થયું નથી.
કાપિશાયનમાપીતં ધનદોપાયનીકૃતમ્
વાંદરના શયનસ્થાનમાં સુખ અનુભવ્યું અને પછી એ ધનના દેવને ભેટ તરીકે આપ્યું.
બ્રહ્મણઃ સૃષ્ટિશક્તિસ્ત્વં સ્થિતિશક્તિર્મધુદ્વિષઃ
તુજ બ્રહ્માજીની સર્જનશક્તિ છે અને મધુના દુશ્મન ભગવાનની સંરક્ષણશક્તિ પણ તું જ છે.
યશોદાનંદજાતા ત્વમેકાનંશેતિ નામતઃ
તુજ યશોદાના આનંદરૂપે જન્મી, એકાનંશા નામે ઓળખાય છે.
ત્વં વિદ્યા ત્વં મહામાયા ત્વં લક્ષ્મીસ્ત્વં સરસ્વતી 1.3.2.19.
તુજ જ્ઞાન છે, તું મહામાયા છે, તું લક્ષ્મી છે અને તું સરસ્વતી પણ છે.
મહિષાસુરયુદ્ધાય સંતુષ્ટા નિર્યયૌ તદા
પછી, મહિષાસુર સાથે યુદ્ધ કરવા દેવી પ્રસન્ન થઈને બહાર નીકળી.
પ્રચંડમંડલાગ્રેણ ભિંડિપાલેન ચામરમ્
ભયાનક મંડળ અને ગદા સાથે, તેણે ચામર પણ ફરકાવ્યું.
ઉગ્રવક્ત્રં કુઠારેણ શક્ત્યા વિકટચક્ષુષમ્
ભયજનક ચહેરા, કુહાડી અને શક્તિ સાથે, તેની આંખો પણ ભયાનક હતી.
નિહત્ય મહિષસ્યાગ્રે સરોષં યુધ્યતી સ્વયમ્
મહિષાસુર સામે ક્રોધથી, તેને પરાસ્ત કરીને દેવી પોતે જ યુદ્ધ કરવા લાગી.
અથાત્યમર્ષિતો દુર્ગાં વિશિખૈર્મહિષાસુરઃ
પછી મહિષાસુર ભારે ગુસ્સાથી દુર્ગાને તીરો વડે આક્રમણ કર્યું.
તતો દુર્ગાથ સંરંભાત્પ્રજહારાસુરેશ્વરમ્
પછી દુર્ગાએ ક્રોધથી અસુરોના રાજાને પકડી લીધો.
તતો દૈત્યસ્ત્રિભિર્દુર્ગાં જઘાન વિશિખૈર્મુખે
પછી દૈત્યે ત્રણ તીરો વડે દુર્ગાના મુખ પર પ્રહાર કર્યો.
એકેન સારથિં રથ્યાનષ્ટભિઃ કાર્મુકં ત્રિભિઃ
એક તીરે રથચાલકને, આઠ તીરો રથને અને ત્રણ તીરો ધનુષ્યને વાગ્યા.
પદાતિરથ દૈત્યેંદ્રઃ શતઘ્નીં જ્વલદાકૃતિમ્
પદાતી અને રથ પર રહેલા દૈત્યરાજાએ શતધારી, જ્વલંત શસ્ત્ર ઉપાડ્યું.
હાહાકુર્વસ્તુ દેવેષુ વિદ્રાણે માતૃમંડલે 1.3.2.19.
દેવતાઓ દુ:ખથી હાહાકાર મચાવી ઉઠ્યા અને માતૃમંડળ પણ ભયભીત થયું.
કૃપાણમંકુશં પાશં ભુશુંડીં કરવાલિકામ્
તલવાર, અંકુશ, ફાંસો, ભુશુંડી અને અનેક શસ્ત્રો હાથમાં લીધા.
પરશ્વધં ભિંડિપાલં પટ્ટિશં લગુડં ચ સઃ
કુહાડી, ગદા, ભાલા અને લાઠી—આ બધાં દૈત્યે ઉપાડ્યા.
આપતંત્યેવ શસ્ત્રાણિ ક્ષિપ્તાન્યાદાય વૈરિણામ્
શત્રુઓએ ફેંકેલા શસ્ત્રો તેની તરફ દોડતા, અને તે તેમને પકડી લેતી.
દુર્ગોપવાહ્યઃ સિંહોઽપિ લાંગૂલાગ્રેણ મુદ્રિતમ્
દુર્ગાએ નજીક લાવેલો સિંહ પણ, તેની પૂંછડીના છેડે દાગ લગાડાયો.
ક્ષણં સિંહઃ ક્ષણં ક્રોડઃ ક્ષણં વ્યાઘ્રઃ ક્ષણં ગજઃ
ક્યારેક સિંહ, ક્યારેક વંશ, ક્યારેક વાઘ, તો ક્યારેક હાથી બની ગયો.
મહિષોઽથ વિષાણાભ્યાં તીક્ષ્ણાભ્યામત્યમર્ષિતઃ
પછી તે ભેંસ બનીને, તીક્ષ્ણ શિંગોથી ખૂબ જ ગુસ્સે થયો.
ક્ષણં ગગનમધ્યસ્થઃ ક્ષણં પ્રાપ્તો મહીતલે
ક્યારેક આકાશના મધ્યમાં હતો, તો ક્યારેક જમીન પર આવી પહોંચ્યો.