તેન બ્રહ્મશિરોનામ પરમાસ્ત્રં મહાત્મના
ત્યારે તે મહાન આત્માએ બ્રહ્મશિર નામનું શ્રેષ્ઠ શસ્ત્ર ચલાવ્યું.
તયોસ્તદ્યુદ્ધમભવદ્ઘોરં વૈ તારકામયમ્
પછી એ બંને વચ્ચે તારા માટે ભયાનક યુદ્ધ થયું.
નિવાર્ય રુદ્રં સમરાત્સંવર્તાનલવર્ચસમ્ 4.1.15.
ત્યારે સમરથી, સંહારક અગ્નિ જેવું તેજ ધરાવનારા રુદ્રને અટકાવ્યા.
અથાંતર્ગર્ભમાલોક્ય તારાં પ્રાહ બૃહસ્પતિઃ
પછી તારા ગર્ભવતી છે એ જોઈને, બૃહસ્પતિએ તારા સાથે વાત કરી.
ઇષીકાસ્તંબમાસાદ્ય ગર્ભં સા ચોત્સસર્જ હ
તારાએ ઈશીકાના ઝાડ પાસે પહોંચી, ત્યાં પોતાનો ગર્ભ છોડ્યો.
તતઃ સંશયમાપન્નાસ્તારામૂચુઃ સુરોત્તમાઃ
પછી દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા દેવોએ શંકામાં તારા પાસે પ્રશ્ન કર્યો.
પૃચ્છમાના યદા દેવૈ ર્નાહ તારાઽતિસત્રપા
જ્યારે દેવો પૂછતા હતા, ત્યારે તારા ખૂબ ડરીને કંઈ બોલી નહીં.
તં નિવાર્ય તદા બ્રહ્મા તારાં પપ્રચ્છ સંશયમ્
ત્યારે બ્રહ્માએ બધાને અટકાવી, તારા પાસે એ શંકા વિશે પૂછ્યું.
તદા સ મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાય રાજા ગર્ભં પ્રજાપતિઃ
પછી પ્રજાપતિ રાજાએ બાળકના માથાને સુઘી જોયું.
તતશ્ચ સર્વદેવેભ્યસ્તેજોરૂપબલાધિકઃ
પછી બધા દેવોમાં તે રૂપ, શક્તિ અને તેજમાં શ્રેષ્ઠ થયો.
જગામ કાશીં નિર્વાણરાશિં વિશ્વેશપાલિતામ્
પછી તે કાશી ગયો, જે મોક્ષનું સ્થાન છે અને વિશ્વનાથ દ્વારા રક્ષાયેલી છે.
તપશ્ચચાર ચાત્યુગ્રમુગ્રં સંશીલયન્હૃદિ
ત્યાં તેણે અત્યંત કઠિન તપ કર્યું અને હૃદયપૂર્વક ધ્યાનમાં તલીન રહ્યો.
તતો વિશ્વપતિઃ શ્રીમાન્વિશ્વેશો વિશ્વભાવનઃ 4.1.15.
પછી વિશ્વના સ્વામી, સૌના સર્જનહાર અને મહિમાવાન એવા વિશ્વેશ્વરે,
ઉવાચ ચ પ્રસન્નાત્મા જ્યોતીરૂપો મહેશ્વરઃ
અને મહેશ્વર, પ્રકાશમય સ્વરૂપે અને પ્રસન્ન મનથી બોલ્યા.
તવાનેનાતિ તપસા લિંગસંશીલનેન ચ
તારા આ કઠિન તપ અને લિંગના ધ્યાનથી,
ઇતિ શ્રુત્વા વચઃ સોથ મેઘગંભીર નિઃસ્વનમ્
આવાં વચન સાંભળી, મેઘ જેવી ગૂંજી ઊઠેલી અવાજે,
ઉન્મીલ્યલોચને યાવત્પુરઃ પશ્યતિ બાલકઃ
જ્યારે બાળકએ આંખો ખોલી, ત્યારે તેણે સામે જોયું.
બુધ ઉવાચ નમઃ પૂતાત્મને તુભ્યં જ્યોતીરૂપ નમોસ્તુ તે
બુધએ કહ્યું: પવિત્ર આત્મા, તમને વંદન; પ્રકાશરૂપ, તમને નમસ્કાર.
નમઃ સર્વાર્તિ નાશાય પ્રણતાનાં શિવાત્મને
તમને વંદન, જે સર્વ દુઃખોનો નાશ કરો છો, શરણાગતો માટે કલ્યાણરૂપ આત્મા છો.
કૃપાલવે નમસ્તુભ્યં ભક્તિગમ્યાય તે નમઃ
દયાળુ, તમને નમસ્કાર; ભક્તિથી પ્રાપ્ત થાઓ છો, તમને વંદન.
શંભો શિવશિવાકાંત શાંતશ્રી કંઠશૂલભૃત્
શંભુ, શિવના પ્રિય, શાંત અને તેજસ્વી, કંઠે ત્રિશૂલ ધારણ કરનાર,
પિનાકપાણે ગિરિશ શિતિકંઠ સદાશિવ
પિનાકધારી, પર્વતોના સ્વામી, નીલકંઠ, સદા કલ્યાણરૂપ,
સ્તુતિકર્તું ન જાનામિ સ્તુતિપ્રિય મહેશ્વર 4.1.15.
મહેશ્વર, સ્તુતિપ્રિય, મને તમારી સ્તુતિ કરવી આવડતી નથી.
અયમેવ વરો નાથ પ્રસન્નોસિ યદીશ્વર
હે પ્રભુ, હે ઈશ્વર, તમારો પ્રસન્ન થાવું એ જ મારું વર્દાન છે.
તતઃ પ્રાહ મહેશાનસ્તત્સ્તુત્યા પરિતોષિતઃ
પછી મહેશાન એ સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈને બોલ્યા.
નક્ષત્રલોકાદુપરિ તવ લોકો ભવિષ્યતિ
તારો લોક નક્ષત્રલોકથી પણ ઉપર રહેશે.
ત્વયેદં સ્થાપિતં લિંગં સર્વેષાં બુદ્ધિદાયકમ્
તમે સ્થાપેલું આ લિંગ સૌને બુદ્ધિ આપે છે.
ઇત્યુક્ત્વા ભગવાઞ્છંભુસ્તત્રૈવાંતરધીયત
આવી વાત કહીને ભગવાન શંભુ ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયા.
ગણાવૂચતુઃ કાશ્યાં બુધેશ્વરસમર્ચનલબ્ધબુદ્ધિઃ સંસારસિંધુમધિગમ્ય નરો હ્યગાધમ્
ગણોએ કહ્યું: કાશીમાં, બુધેશ્વરનું પૂજન કરીને જે મનુષ્ય બુદ્ધિ મેળવે છે, તે પાપી હોય તો પણ સંસારના મહાસાગરથી પાર ઉતરે છે.
ચંદ્રેશ્વરાત્પૂર્વભાગે દૃષ્ટ્વા લિંગં બુધેશ્વરમ્
ચંદ્રેશ્વરથી પૂર્વે, બુધેશ્વરનું લિંગ જોવું—