નક્ષત્રપૂજકા યે ચ નક્ષત્રવ્રતચારિણઃ
જે લોકો નક્ષત્રોની પૂજા કરે છે અને જે લોકો નક્ષત્રો સંબંધિત વ્રત કરે છે,
નક્ષત્રગ્રહરાશીનાં બાધાસ્તેષાં કદાચન
એવા લોકો પર ક્યારેય નક્ષત્રો, ગ્રહો કે રાશિઓની કોઈ તકલીફ આવતી નથી.
અગસ્ત્ય ઉવાચ અતિથિત્વમવાપ નેત્રયોર્બુધલોકઃ શિવશર્મણસ્ત્વથ 4.1.15.
અગસ્ત્યે કહ્યું: બુધલોક, શિવશર્માનો પુત્ર, નેત્રયોર પાસે મહેમાન બનીને આવ્યો.
શિવશર્મોવાચ કસ્ય લોકોયમતુલો બ્રૂતં શ્રીભગવદ્ગણૌ
શિવશર્માએ કહ્યું: આ અનન્ય લોક કોણનો છે? કહો, ભગવદ્ગણોના સ્વામી.
સ્વર્ગમાર્ગવિનોદાય તાપત્રયવિનાશિનીમ્
સ્વર્ગના માર્ગમાં આનંદ માટે અને ત્રણ પ્રકારના દુઃખો નાશ કરવા માટે,
યોસૌ પૂર્વં મહાકાંતિરાવાભ્યાં પરિવર્ણિતઃ
જેને અમે બંને પહેલાં મહાન તેજવાળો કહીને વર્ણવ્યો હતો,
દક્ષિણા રાજસૂયસ્ય યેન ત્રિભુવનં કૃતા
જેના દ્વારા રાજસૂય યજ્ઞની દક્ષિણા રૂપે ત્રણેય લોકોએ લાભ પામ્યો હતો,
અત્રિનેત્રસમુદ્ભૂતઃ પૌત્રો વૈ દ્રુહિણસ્ય યઃ
જે અત્રિના નેત્રમાંથી જન્મેલો છે અને જે ખરેખર બ્રહ્માનો પૌત્ર છે,
નિર્મલાનાં કલાનાં ચ શેવધિર્યશ્ચ ગીયતે
જે શુદ્ધ કિરણોનો ખજાનો કહેવાય છે,
મુદંકુમુદિનીનાંયસ્તનોતિ જગતા સહ
જે કમળો અને સમગ્ર જગતને આનંદ આપે છે,
કિમન્યૈર્ગુણસંભારૈરતોપિ ન સમં વિધોઃ
બીજા ગુણોના સમૂહની શું જરૂર છે? કારણ કે તેમ છતાં ચંદ્રના સમાન બીજું કોઈ નથી.
બૃહસ્પતેસ્સ વૈ ભાર્યામૈશ્વર્યમદમોહિતઃ
પોતાના ઐશ્વર્યના ગર્વથી મોહિત થઈ, તેણે બૃહસ્પતિની પત્નીને લઈ લીધી,
જહાર તરસા તારાં રૂપવાન્રૂપશાલિનીમ્ 4.1.15.
તે સુંદર અને રૂપાળું તારા ને જોરથી અપહરણ કરી લઈ ગયો.
નાયં કલાનિધેર્દોષો દ્વિજરાજસ્ય તસ્ય વૈ
આ કિરણોના ખજાનાના માલિક એવા બ્રાહ્મણરાજનો દોષ નથી.
ધ્વાંતમેતદભિતઃ પ્રસારિયત્તચ્છમાય વિધિનાવિનિર્મિતમ્
આ ચારે બાજુ ફેલાયેલું અંધકાર, તેના શમન માટે વિધિએ રચ્યું છે.
આધિપત્યમદમોહિતં હિતં શંસિતં સ્પૃશતિ નો હરેર્હિતમ્
પ્રભુત્વના ગર્વથી મોહિત થયેલું કલ્યાણ, હરિના કલ્યાણને સ્પર્શતું નથી.
ધિગ્ધિગેતદધિકર્દ્ધિ ચેષ્ટિતં ચંક્રમેક્ષણવિલક્ષિતં યતઃ
અતિશય પ્રયત્ન અને માર્ગથી વિમુખ થયેલા વર્તન પર શરમ આવે છે.
કઃ કામેન ન નિર્જિતસ્ત્રિજગતાં પુષ્પાયુધેનાપ્યહો કઃ ક્રોધસ્યવશંગતો નનચ કો લોભેન સંમોહિતઃ
ત્રણે લોકમાં કોણ છે જે કામદેવથી જીતાયો નથી? અરે, કોણ છે જે ક્રોધના વશમાં ગયો નથી? અને કોણ છે જે લોભથી મોહિત થયો નથી?
આધિપત્યકમલાતિચંચલા પ્રાપ્યતાં ચ યદિહાર્જિતં કિલ
રાજ્યનું સુખ, કમળ જેટલું ચંચળ છે, અહીં માત્ર સાચી મહેનતથી જ મળે છે.
ન યદાંગિરસે તારાં સ વ્યસર્જયદુલ્બણઃ
જ્યારે ઉલ્બણએ તારા અંગિરસને આપી નહોતી,
તેન બ્રહ્મશિરોનામ પરમાસ્ત્રં મહાત્મના
ત્યારે તે મહાન આત્માએ બ્રહ્મશિર નામનું શ્રેષ્ઠ શસ્ત્ર ચલાવ્યું.
તયોસ્તદ્યુદ્ધમભવદ્ઘોરં વૈ તારકામયમ્
પછી એ બંને વચ્ચે તારા માટે ભયાનક યુદ્ધ થયું.
નિવાર્ય રુદ્રં સમરાત્સંવર્તાનલવર્ચસમ્ 4.1.15.
ત્યારે સમરથી, સંહારક અગ્નિ જેવું તેજ ધરાવનારા રુદ્રને અટકાવ્યા.
અથાંતર્ગર્ભમાલોક્ય તારાં પ્રાહ બૃહસ્પતિઃ
પછી તારા ગર્ભવતી છે એ જોઈને, બૃહસ્પતિએ તારા સાથે વાત કરી.
ઇષીકાસ્તંબમાસાદ્ય ગર્ભં સા ચોત્સસર્જ હ
તારાએ ઈશીકાના ઝાડ પાસે પહોંચી, ત્યાં પોતાનો ગર્ભ છોડ્યો.
તતઃ સંશયમાપન્નાસ્તારામૂચુઃ સુરોત્તમાઃ
પછી દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા દેવોએ શંકામાં તારા પાસે પ્રશ્ન કર્યો.
પૃચ્છમાના યદા દેવૈ ર્નાહ તારાઽતિસત્રપા
જ્યારે દેવો પૂછતા હતા, ત્યારે તારા ખૂબ ડરીને કંઈ બોલી નહીં.
તં નિવાર્ય તદા બ્રહ્મા તારાં પપ્રચ્છ સંશયમ્
ત્યારે બ્રહ્માએ બધાને અટકાવી, તારા પાસે એ શંકા વિશે પૂછ્યું.
તદા સ મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાય રાજા ગર્ભં પ્રજાપતિઃ
પછી પ્રજાપતિ રાજાએ બાળકના માથાને સુઘી જોયું.
તતશ્ચ સર્વદેવેભ્યસ્તેજોરૂપબલાધિકઃ
પછી બધા દેવોમાં તે રૂપ, શક્તિ અને તેજમાં શ્રેષ્ઠ થયો.