ગણાવૂચતુઃ ઇમાં ગંધવતીં પુણ્યાં પુરીં વાયોર્વિલોકય
ગણોએ કહ્યું: 'આ સુગંધિત, પવિત્ર ગંધવતી નગરીને જુઓ, જે વાયુની છે.'
અસ્યાં પ્રભંજનો નામ જગત્પ્રાણોદિગીશ્વરઃ
આ નગરીમાં પ્રભંજન નામનો, જગતનો પ્રાણ અને દિશાઓનો ઈશ્વર વસે છે.
પુરા કશ્યપદાયાદઃ પૂતાત્મેતિ ચ વિશ્રુતઃ
પહેલાં કશ્યપના વંશજ, જે પુતાત્મા તરીકે પ્રસિદ્ધ હતા,
વારાણસ્યાં મહાભાગો વર્ષાણામયુતં શતમ્
તેઓ વારાણસીમાં લાખો વર્ષ સુધી નિવાસ કરતાં હતા.
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ પૂતાત્મા જાયતે નરઃ
જે કોઈ તેમને માત્ર જોઈ લે, તે માણસ શુદ્ધ આત્માવાળો બની જાય.
ઉવાચ ચ પ્રસન્નાત્મા કરુણામૃતસાગરઃ
ત્યારે તેમણે પ્રસન્ન મનથી, કરુણાના સાગર બનીને, વાત કરી.
અનેન તપસોગ્રેણ લિંગસ્યારાધનેન ચ
આ કઠિન તપ અને લિંગની ભક્તિથી,
દેવદેવમહાદેવ દેવાનામભયપ્રદ
દેવોના દેવ, મહાદેવ, દેવોને નિર્ભયતા આપનાર,
વેદાસ્ત્વાં ન ચ વિંદંતિ કિમાત્મક ઇતિ પ્રભો 4.1.13.
વેદો પણ તમને શોધી શક્યા નથી—પ્રભુ, તમારું સાચું સ્વરૂપ શું છે?
બ્રહ્મવિષ્ણ્વોપિ ગિરાં ગોચરો ન ચ વાક્પતેઃ
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ કે વાણીના સ્વામી પણ શબ્દોથી તમારી મહિમા સુધી પહોંચી શકતા નથી.
પ્રસહ્ય પ્રમિમીતેશ ભક્તિર્માંસ્તુતિકર્મણિ
પણ, પ્રભુ, ભક્તિ જ મને તમારી સ્તુતિ કરવા માટે પ્રેરણા આપે છે.
વિશ્વં ત્વં નાસ્તિ વૈ ભેદસ્ત્વમેકઃ સર્વગો યતઃ
તમે જ આખું જગત છો; ખરેખર કોઈ ભેદ નથી—કારણ કે તમે સર્વત્ર વ્યાપેલા છો.
સર્ગાત્પુરા ભવાનેકો રૂપનામ વિવર્જિતઃ
સૃષ્ટિ પહેલા તમે જ એકલા હતા, રૂપ અને નામથી પરે.
યદૈકલો ન શક્નોષિ રંતું સ્વૈરચર પ્રભો
જ્યારે તમે એકલા હતા અને આનંદ માણી શકતા નહોતા, ત્યારે પ્રભુ, તમે સ્વેચ્છાએ ક્રિયા કરી.
ત્વમેકો દ્વિત્વમાપન્નઃ શિવશક્તિપ્રભેદતઃ
તમે જ એકથી દ્વિતીય થયા, શિવ અને શક્તિના ભેદથી.
ઉભાભ્યાં શિવશક્તિભ્યા યુવાભ્યાં નિજલીલયા
શિવ અને શક્તિ, તમે બંનેની લીલા દ્વારા,
જ્ઞાનશક્તિર્ભવાનીશ ઇચ્છાશક્તિરુમા સ્મૃતા
પ્રભુ, જ્ઞાનશક્તિને ભવાની કહે છે અને ઇચ્છાશક્તિને ઉમા કહે છે.
દક્ષિણાંગં તવ વિધિર્વામાંગં તવ ચાચ્યુતઃ
તમારા જમણા ભાગે બ્રહ્મા છે અને ડાબા ભાગે અચ્યૂત (વિષ્ણુ) છે.
ત્વત્સ્વેદાદંબુનિધયસ્તવ શ્રોત્રં સમીરણઃ 4.1.13.
તમારા પસીનાથી સમુદ્રો થયા અને તમારા કાનથી પવન થયો.
રાજન્યવર્યાસ્તે બાહુ વૈશ્યા ઊરુસમુદ્ભવાઃ
રાજવંશના શ્રેષ્ઠ લોકો તમારા હાથમાંથી અને વૈશ્ય જાતિ તમારા ઉરૂમાંથી ઉત્પન્ન થઈ.
ત્વં પું પ્રકૃતિરૂપેણ બ્રહ્માંડમસૃજઃ પુરા
તમે મૂળ પ્રકૃતિરૂપે ક્યારેક સમગ્ર બ્રહ્માંડનું સર્જન કર્યું હતું.
અતસ્ત્વત્તો ન મન્યેઽહં કિંચિદ્ભિન્નં જગન્મય
આથી, હું માનું છું કે આ જગતમાં કંઈ પણ તમાથી અલગ નથી.
નમસ્તુભ્યં નમસ્તુભ્યં નમસ્તુઽભ્યં નમોનમઃ
તમને વંદન છે, તમને વંદન છે, ફરીથી ફરીથી તમને વંદન છે.
ઇત્યુક્તવતિ દેવેશ સ્તસ્મિન્પૂતાત્મનિ પ્રભુઃ
જ્યારે દેવોના સ્વામી, શુદ્ધ સ્વરૂપ ધરાવતા પ્રભુને આ રીતે સંબોધવામાં આવ્યા,
સર્વગો મમ રૂપેણ સર્વતત્ત્વાવબોધકઃ
જે સર્વત્ર વ્યાપક છે અને મારા રૂપે સર્વ તત્વોનું જ્ઞાન કરાવે છે,
તવ લિંગમિદં દિવ્યં યે દ્રક્ષ્યંતીહ માનવાઃ
જે માનવો અહીં તમારું આ દિવ્ય લિંગ દર્શન કરે છે,
પવમાનેશ્વરં લિંગં મધ્યે જન્મસકૃન્નરઃ
પવમાનેશ્વરનું લિંગ, જીવનમાં એકવાર પણ જોવે,
સુગંધચંદનૈઃ પુષ્પૈર્મમ લોકે મહીયતે
મારા લોકમાં સુગંધિત ચંદન અને ફૂલો વડે તેમનું સન્માન થાય છે.
પાવમાનં સમારાધ્ય પૂતો ભવતિ તત્ક્ષણાત્ 4.1.13.
પવમાનની પૂજા કરવાથી, તે ક્ષણે જ મનુષ્ય પવિત્ર બની જાય છે.
ગણાવૂચતુઃ તસ્યાઃ પ્રાચ્યાં કુબેરસ્ય શ્રીમત્યેષાલકાપુરી
ગણોએ કહ્યું: એ સ્થળના પૂર્વમાં, કુબેરની અલકાપુરી નામે સુંદર નગરી છે.