ઉત્કંટાસનગુલ્ફાસ્ફિગ્નાભિરસ્યાપિ વર્તુલા
તેના પગના ગોઢા, ટખણા, એડી અને જાંઘો બધાં ગોળાકાર છે.
ધારૈકા મૂત્રયત્યસ્મિન્દક્ષિણાવર્તિની યદિ 4.1.11.
જ્યારે તે એક જ ધારે મૂત્ર કરે છે અને તે જમણી બાજુ વળે છે, ત્યારે—
વિસ્તીર્ણૌ માંસલૌ સ્નિગ્ધૌ સ્ફિચાવસ્ય સુખોચિતૌ
તેની કટિ પહોળી, માંસલ, મૃદુ અને આરામદાયક છે.
શ્રીવત્સવજ્રચક્રાબ્જ મત્સ્યકોદંડદંડભૃત્
તેના શરીરે શ્રીવત્સ, વજ્ર, ચક્ર, કમળ, માછલી, અંકુશ અને દંડના ચિહ્નો છે.
દ્વાત્રિંશદ્દશનશ્ચાયં કરકંબુ શિરોધરઃ
તેના બત્તીસ દાંત છે, હાથ શંખ જેવા છે અને ગળો ઘડાની જેમ છે.
મધુપિંગલનેત્રોઽસૌ નૈનં શ્રીસ્ત્યજતિ ક્વચિત્
તેની આંખો મધ જેવી પીળી છે અને તેને ક્યારેય લક્ષ્મી છોડતી નથી.
ઊર્ધ્વરેખાંકિતપદો નિઃશ્વસન્પદ્મગંધવાન્
તેના પગ ઉપર ચિહ્નો છે અને તેના શ્વાસમાં કમળની સુગંધ આવે છે.
કિંતુ સર્વગુણોપેતં સર્વલક્ષણલક્ષિતમ્
પણ તે સર્વ ગુણોથી યુક્ત અને સર્વ શુભ લક્ષણોથી શોભિત છે.
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન રક્ષણીયસ્ત્વસૌ શિશુઃ
આ બાળકને સર્વ રીતે અને પૂરેપૂરા પ્રયત્નથી રક્ષવું જોઈએ.
શંકેઽસ્ય દ્વાદશેવર્ષે પ્રત્યૂહો વિદ્યુદગ્નિતઃ
મને શંકા છે કે તેના બારમા વર્ષમાં વીજળી કે અગ્નિથી કોઈ વિઘ્ન આવશે.
વિશ્વાનરઃ સપત્નીકસ્તચ્છ્રુત્વા નારદેરિતમ્
વિશ્વાનર અને તેની પત્નીએ નારદના આ વચન સાંભળ્યા.
હાહતોસ્મીતિ વચસા હૃદયં સમતાડયત્ 4.1.11.
હાય, હું બળી ગયો! એવું બોલી તેણે પોતાનું હૃદય દબાવી દીધું.
શુચિષ્મત્યપિ દુઃખાર્તા રુરોદાતીવ દુઃસહમ્
પવિત્ર હૃદય હોવા છતાં દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ, તેણી અસહ્ય રીતે રડવા લાગી.
હાશિશો હાગુણનિધે હા પિતુર્વાક્યકારક
હાય બાળક! હાય ગુણોના ખજાના! હાય પિતાના વચન પાળનાર!
ત્વદેકપુત્રાં હાપુત્રકોઽત્ર માં ત્રાયતે પુરા
હાય, મારા એકમાત્ર પુત્ર! હાય, આ નાનકડો મને અહીં બચાવે!
હા બાલ હા વિમલ હા કમલાયતાક્ષ હા લોકલોચનચકોર કુરંગલક્ષ્મન્
હાય બાલક! હાય નિર્મળ! હાય કમળની આંખોવાળો! હાય જગતનો ચાંદ, હરણ જેવા ચિહ્નોવાળો!
હા પૂર્ણચંદ્રમુખ હા સુનખાંગુલીક હા ચાટુકારવચનામૃતવીચિપૂર
હાય, પૂર્ણચંદ્ર જેવું મુખ! હાય, સોનાની જેમ તેજસ્વી આંગળીઓ! હાય, મીઠા અને મનમોહક વચન, જેમ કે અમૃતની લહેરો!
નોપ્તો બલિર્ન બત કાસુ ચ દેવતા સુતીર્થાનિ કાનિ ન મયાધ્યુષિતાનિ વત્સ
ન બલિ મળ્યો, ન કોઈ દેવતાઓ મળ્યા, અને બેટા, મેં તો બધા પવિત્ર તીર્થોમાં જઈને રહેવું પણ છોડ્યું નથી; કયા તીર્થ પર હું ગયો નથી?
સંસારસાગરતરે હર દુઃખભારં સારં મુખેંદુમભિદર્શય સૌખ્યસિંધો
આ સંસારના વિશાળ દરિયામાં, મારા દુઃખનો ભાર દૂર કરો; હે સાર, મને ચંદ્ર જેવું મુખ બતાવો, હે આનંદના દરિયા!
કિંદેવતા અહહ જન્મમહોત્સવેઽસ્ય જ્ઞાત્વેતિ ભાવિમિલિતા યુગપત્સમસ્તાઃ
હે દેવતાઓ, આ મહાન જન્મોત્સવમાં એવું જાણીને, તમે બધા એકસાથે કેમ ભેગા થયા છો?
શંભો મહેશ કરુણાકર શૂલપાણે મૃત્યુંજયસ્ત્વમિતિ વેદવિદો વદંતિ
હે શંભુ, હે મહેશ, હે કરુણામય, હે ત્રિશૂળધારી, હે મૃત્યુને જીતનારા, એવા શબ્દોમાં વેદજ્ઞ લોકો કહે છે.
હા હંતહંતભવતા ભવ તાપહારી કસ્માદ્વિધેઽત્ર વિદધે બહુભિઃ પ્રયત્નૈઃ 4.1.11.
હાય, હાય! હે દુઃખ દૂર કરનારા, તમે આ બધું એટલી મહેનતે કેમ બનાવ્યું?
હા કાલબાલકવતી કિમુતેન રાજ્ઞી ત્વત્કાલતાં ન હૃતવાન્નસુતાનનેંદુઃ
હાય, હે કાળ જેવી કાળી સંતાનવાળી રાણી, તું તારા પુત્રનો સમય કેમ ન લઈ ગઈ, હે ચંદ્રમુખી?
ઇત્થં વિલપ્ય બહુશો નયનાંબુધારાસંપાતજાત તટિની શતમુત્તરંગમ્
આ રીતે વારંવાર વિલાપ કરતાં, આંખોમાંથી વહેલા આંસુઓથી એક નદી વહેવા લાગી.
આકર્ણ્ય તત્કરુણવત્પરિદેવિતાનિ તાનિ દ્રુમા વ્રતતયઃ કુસુમાશ્રુપાતૈઃ
એ દુઃખભરી બૂમો સાંભળી, વ્રતપાલક વૃક્ષોએ પણ આંસુઓ સાથે ફૂલો વરસાવ્યા.
રુણ્ણં તયા કિલ તથા બહુમુક્તકંઠમાર્તસ્વરૈઃ પ્રતિરવચ્છલતો યથોચ્ચૈઃ
એ સ્ત્રીએ ગળામાંથી દુઃખથી ભરેલા અવાજે, જંગલમાં ઊંચે ઊંચે પ્રતિધ્વનિ ફેલાવી.
શ્રુત્વાર્તનાદમિતિ વિશ્વનરોપિ મોહં હિત્વોત્થિતઃ કિમિતિ કિંત્વિતિ કિંકિમેતત્
એ દુઃખની બૂમ સાંભળી, વિશ્વનર મોહ છોડી ઊભા રહી ગયા અને પુછ્યું: 'આ શું છે? શું થયું? આ બધું શું છે?'
અગસ્ત્ય ઉવાચ તતો દૃષ્ટ્વા સ પિતરૌ બહુશોકસમાવૃતૌ
અગસ્ત્યે કહ્યું: પછી તેણે પોતાના માતા-પિતાને ભારે શોકમાં ડૂબેલા જોયા.
ન માંકૃત વપુસ્ત્રાણં ભવચ્ચરણરેણુભિઃ
હું એવુ નથી કર્યું કે, તમારાં પગલાંની ધૂળથી આ શરીરને રક્ષણ આપું.
પ્રતિજ્ઞાં શૃણુતં તાતૌ યદિ વાં તનયો હ્યહમ્
માતા-પિતા, જો હું તમારો પુત્ર છું તો મારી પ્રતિજ્ઞા સાંભળો.