પંચદીર્ઘાણિ શસ્યાનિ યથાદીર્ઘાયુષોસ્ય વૈ
પાંચ લાંબા અંગો શુભ છે, કારણ કે એ લાંબી આયુષ્યનું સૂચન કરે છે.
ગ્રીવાજંઘા મેહનૈશ્ચ ત્રિભિર્હ્રસ્વોયમીડિતઃ 4.1.11.
ગળું, પગના પિંજા અને અંગેન્દ્રિય, દરેક ત્રણ આંગળ જેટલા ટૂંકા છે, જેમ વખાણવામાં આવે છે.
ત્વક્કેશાંગુલિદશનાઃ પર્વાણ્યંગુલિજાન્યપિ
તેણી ત્વચા, વાળ, આંગળીઓ, દાંત અને આંગળીઓમાંથી થતા સાંધા—
વક્ષઃ કુક્ષ્યલકં સ્કંધ કરં વક્ત્રં ષડુન્નતમ્
છાતી, પેટ, બાજુ, ખભા, હાથ અને મુખ—આ છ અંગો ઊંચા છે.
પાણ્યોસ્તલે ચ નેત્રાંતે તાલુજિહ્વાધરૌષ્ઠકમ્
હાથની હથેળી, આંખના છેડા, તાળું, જીભ, નીચો હોઠ અને ચિન્ના પર—
લલાટકટિવક્ષોભિસ્ત્રિવિસ્તીર્ણો યથાહ્યસૌ
કપાળ, કમર અને છાતીથી એ ત્રણ રીતે પહોળો છે, જેમ છે તેમ.
કમઠીપૃષ્ઠકઠિનાવકર્મકરણૌ કરૌ
એના હાથ કાચબાની પીઠ જેટલા દઢ છે અને કામ કરવા યોગ્ય છે.
અચ્છિન્ના તર્જનીં વ્યાપ્ય તથા રેખાસ્ય દૃશ્યતે
એની તर्जની આંગળી તૂટી નથી અને લાંબી છે, તેથી રેખાઓ સ્પષ્ટ દેખાય છે.
પાદૌ સુમાંસલૌ રક્તૌ સમૌ સૂક્ષ્મૌ સુશૌભનૌ
તેના પગો ગાઢ માંસવાળા, લાલ રંગના, સરખા, પાતળા અને ખૂબ જ સુંદર છે.
સ્વલ્પાભિઃ કરરેખાભિરારક્તાભિઃ સદાસુખી
તેના હાથમાં રેખાઓ ઓછી છે, હંમેશા લાલચટ્ટા રહે છે અને તે સદા સુખી રહે છે.
ઉત્કંટાસનગુલ્ફાસ્ફિગ્નાભિરસ્યાપિ વર્તુલા
તેના પગના ગોઢા, ટખણા, એડી અને જાંઘો બધાં ગોળાકાર છે.
ધારૈકા મૂત્રયત્યસ્મિન્દક્ષિણાવર્તિની યદિ 4.1.11.
જ્યારે તે એક જ ધારે મૂત્ર કરે છે અને તે જમણી બાજુ વળે છે, ત્યારે—
વિસ્તીર્ણૌ માંસલૌ સ્નિગ્ધૌ સ્ફિચાવસ્ય સુખોચિતૌ
તેની કટિ પહોળી, માંસલ, મૃદુ અને આરામદાયક છે.
શ્રીવત્સવજ્રચક્રાબ્જ મત્સ્યકોદંડદંડભૃત્
તેના શરીરે શ્રીવત્સ, વજ્ર, ચક્ર, કમળ, માછલી, અંકુશ અને દંડના ચિહ્નો છે.
દ્વાત્રિંશદ્દશનશ્ચાયં કરકંબુ શિરોધરઃ
તેના બત્તીસ દાંત છે, હાથ શંખ જેવા છે અને ગળો ઘડાની જેમ છે.
મધુપિંગલનેત્રોઽસૌ નૈનં શ્રીસ્ત્યજતિ ક્વચિત્
તેની આંખો મધ જેવી પીળી છે અને તેને ક્યારેય લક્ષ્મી છોડતી નથી.
ઊર્ધ્વરેખાંકિતપદો નિઃશ્વસન્પદ્મગંધવાન્
તેના પગ ઉપર ચિહ્નો છે અને તેના શ્વાસમાં કમળની સુગંધ આવે છે.
કિંતુ સર્વગુણોપેતં સર્વલક્ષણલક્ષિતમ્
પણ તે સર્વ ગુણોથી યુક્ત અને સર્વ શુભ લક્ષણોથી શોભિત છે.
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન રક્ષણીયસ્ત્વસૌ શિશુઃ
આ બાળકને સર્વ રીતે અને પૂરેપૂરા પ્રયત્નથી રક્ષવું જોઈએ.
શંકેઽસ્ય દ્વાદશેવર્ષે પ્રત્યૂહો વિદ્યુદગ્નિતઃ
મને શંકા છે કે તેના બારમા વર્ષમાં વીજળી કે અગ્નિથી કોઈ વિઘ્ન આવશે.
વિશ્વાનરઃ સપત્નીકસ્તચ્છ્રુત્વા નારદેરિતમ્
વિશ્વાનર અને તેની પત્નીએ નારદના આ વચન સાંભળ્યા.
હાહતોસ્મીતિ વચસા હૃદયં સમતાડયત્ 4.1.11.
હાય, હું બળી ગયો! એવું બોલી તેણે પોતાનું હૃદય દબાવી દીધું.
શુચિષ્મત્યપિ દુઃખાર્તા રુરોદાતીવ દુઃસહમ્
પવિત્ર હૃદય હોવા છતાં દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ, તેણી અસહ્ય રીતે રડવા લાગી.
હાશિશો હાગુણનિધે હા પિતુર્વાક્યકારક
હાય બાળક! હાય ગુણોના ખજાના! હાય પિતાના વચન પાળનાર!
ત્વદેકપુત્રાં હાપુત્રકોઽત્ર માં ત્રાયતે પુરા
હાય, મારા એકમાત્ર પુત્ર! હાય, આ નાનકડો મને અહીં બચાવે!
હા બાલ હા વિમલ હા કમલાયતાક્ષ હા લોકલોચનચકોર કુરંગલક્ષ્મન્
હાય બાલક! હાય નિર્મળ! હાય કમળની આંખોવાળો! હાય જગતનો ચાંદ, હરણ જેવા ચિહ્નોવાળો!
હા પૂર્ણચંદ્રમુખ હા સુનખાંગુલીક હા ચાટુકારવચનામૃતવીચિપૂર
હાય, પૂર્ણચંદ્ર જેવું મુખ! હાય, સોનાની જેમ તેજસ્વી આંગળીઓ! હાય, મીઠા અને મનમોહક વચન, જેમ કે અમૃતની લહેરો!
નોપ્તો બલિર્ન બત કાસુ ચ દેવતા સુતીર્થાનિ કાનિ ન મયાધ્યુષિતાનિ વત્સ
ન બલિ મળ્યો, ન કોઈ દેવતાઓ મળ્યા, અને બેટા, મેં તો બધા પવિત્ર તીર્થોમાં જઈને રહેવું પણ છોડ્યું નથી; કયા તીર્થ પર હું ગયો નથી?
સંસારસાગરતરે હર દુઃખભારં સારં મુખેંદુમભિદર્શય સૌખ્યસિંધો
આ સંસારના વિશાળ દરિયામાં, મારા દુઃખનો ભાર દૂર કરો; હે સાર, મને ચંદ્ર જેવું મુખ બતાવો, હે આનંદના દરિયા!
કિંદેવતા અહહ જન્મમહોત્સવેઽસ્ય જ્ઞાત્વેતિ ભાવિમિલિતા યુગપત્સમસ્તાઃ
હે દેવતાઓ, આ મહાન જન્મોત્સવમાં એવું જાણીને, તમે બધા એકસાથે કેમ ભેગા થયા છો?