દેવત્રયં સ ભગવાનંશુમાલી દિવાકરઃ
કિરણોથી શોભતા ભગવાન દિવાકર ત્રણેય દેવતાઓ સ્વરૂપ છે.
અર્કમુદ્દિશ્ય સતતમસ્મલ્લોકનિવાસિનઃ 4.1.9.
આ લોકના બધા રહેવાસીઓએ હંમેશા સૂર્યની ઉપાસના કરવી જોઈએ.
એષો હ દેવઃ પ્રદિશોનુ સર્વાઃ પૂર્વો હ જાતઃ સ ઉ ગર્ભે અંતઃ
આ દેવતા સર્વ દિશાઓમાં વ્યાપેલા છે, સૌપ્રથમ જન્મેલા છે અને ગર્ભમાં પણ હાજર છે.
સદૈવમુપતિષ્ઠેરન્સૌરસૂક્તૈરતંદ્રિતાઃ
એવી રીતે સૌર સૂક્તો દ્વારા સતત અને શ્રમ વિના ઉપાસના કરવી જોઈએ.
પુષ્યાર્કેપ્યથ હસ્તાર્કે મૂલાર્કેપ્યથવા દ્વિજ
દ્વિજ, પુષ્યાર્ક, હસ્તાર્ક કે મૂલાર્કમાં કે અન્ય સમયે પણ,
પૌષે માસ્યર્કદિવસે યઃ સ્નાત્વા ભાસ્કરોદયે
પૌષ માસમાં સૂર્યના દિવસે જે ભાસ્કરોદયે સ્નાન કરે છે,
શ્રદ્ધાવાનેકભક્તશ્ચ કામક્રોધવિવર્જિતઃ
જે શ્રદ્ધા અને ભક્તિપૂર્વક કામ અને ક્રોધથી રહિત રહે છે,
અયને વિષુવે ચાપિ ષડશીતિમુખેષુ વા
અયન, વિશુવ અથવા છયાશી તિથિઓના સંધિ સમયે,
તિલાઞ્જુહ્વતિ સાજ્યાંશ્ચ બ્રાહ્મણાન્ભોજયંતિ ચ
તિલ અને ઘીથી હોળી અર્પણ કરે છે અને બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવે છે,
મહાપૂજાં ચ યે કુર્યુર્મહામંત્રાઞ્જપંતિ ચ
અને જે મહાપૂજા કરે છે તથા મહામંત્રોનું જપ કરે છે,
ન દરિદ્રા ન ચ દુઃખાર્તા ન વ્યાધિ પરિપીડિતાઃ
અહીં કોઈ ગરીબ નથી, કોઈ દુઃખી નથી અને કોઈ રોગથી પીડાતો નથી.
સંક્રમેષુ ન યૈર્દત્તં ન સ્નાતં તીર્થવારિષુ 4.1.9.
જે લોકોએ સંક્રમણ સમયે દાન આપ્યું નથી કે તીર્થના પાણીમાં સ્નાન કર્યું નથી—
તે દૃશ્યંતે પ્રતિદ્વારં વિહીન નયનાનનાઃ
એ લોકો દરેક દરવાજે દેખાય છે, જેમની આંખો અને ચહેરા નથી.
સમં કૃષ્ણલકેનાપિ યો દદ્યાત્કાંચનં કૃતી
જે ભક્તિપૂર્વક એક કાળું દાણા કે સોનુ પણ આપે છે—
સર્વં ગંગાસમં તોયં સર્વે બ્રહ્મસમા દ્વિજાઃ
બધા પાણી ગંગા જેટલાં પવિત્ર છે; બધા બ્રાહ્મણો બ્રહ્મા સમાન છે.
દત્તં જપ્તં હુતં સ્નાતં યત્કિંચિત્સદનુષ્ઠિતમ્
યે પણ દાન, જપ, હવન કે સ્નાન યોગ્ય રીતે કરવામાં આવે છે—
રવિવારે સંક્રમશ્ચેદુપરાગોઽથવાભવેત્
જો રવિવારે સંક્રમણ થાય કે ગ્રહણ આવે—
ભાનુવારો યદા ષષ્ઠ્યાં સપ્તમ્યામથ જાયતે
જ્યારે રવિવાર છઠ્ઠા કે સાતમા તિથિ પર આવે—
હંસો ભાનુઃ સહસ્રાંશુસ્તપનસ્તાપનો રવિ
તેને હંસ, ભાનુ, સહસ્રાંશુ, તપન, તાપન, રવિ કહે છે—
વિશ્વરૂપો વિશ્વકર્તા માર્તંડો મિહિરોંઽશુમાન્
વિશ્વરૂપ, વિશ્વકર્તા, માર્તંડ, મિહિર, અંશુમાન—
દ્વાદશાત્મા સપ્તહયો ભાસ્કરો હસ્કરઃ ખગઃ
બાર રૂપો ધરાવનાર, સાત ઘોડાવાળો, ભાસ્કર, હસ્કર, ખગ—
ત્રિલોકેશો લોકસાક્ષીતમોરિઃ શાશ્વતઃ શુચિઃ 4.1.9.
ત્રણે લોકનો સ્વામી, લોકનો સાક્ષી, અમોરી, શાશ્વત, શુદ્ધ—
દ્યુમણિર્હરિદશ્વોર્કો ભાનુમાન્ભયનાશનઃ
પ્રભામય રત્ન, લીલા ઘોડાવાળો, ઓર્ક, ભાનુમાન, ભયનો નાશક—
એકચક્રરથો મિત્રો મંદેહારિસ્તમિસ્રહા
એક ચક્રીય રથવાળો, મિત્ર, મંડેહનો શત્રુ, અંધકારનો વિનાશક—
હેલિકશ્ચિત્રભાનુશ્ચ કલિઘ્નસ્તાર્ક્ષ્યવાહનઃ
હેલિક, ચિત્રભાનુ, કલિનો નાશક, તાર્ક્ષ્ય પર સવાર—
ઘર્મરશ્મિર્દુર્નિરીક્ષ્યશ્ચંડાંશુઃ કશ્યપાત્મજઃ
તીવ્ર કિરણોવાળો, જોવામાં અઘરો, પ્રખર કિરણોવાળો, કશ્યપનો પુત્ર—
પ્રણવાદિ ચતુર્થ્યંતૈર્નમસ્કાર સમન્વિતૈઃ
પ્રણવ અને ચોથી વિભક્તિના અંત સાથે, નમસ્કાર સાથે—
વિગૃહ્ય પાણિયુગ્મેન તામ્રપાત્રં સુનિર્મલમ્
બન્ને હાથથી એકદમ સ્વચ્છ તાંબાનું વાસણ લઈ—
કરવીરાદિ કુસુમૈ રક્તચંદનમિશ્રિતૈઃ
કરવીર જેવા ફૂલો અને લાલ ચંદન સાથે મળીને,
દદ્યાદર્ઘ્યમનર્ઘ્યાય સવિત્રે ધ્યાનપૂર્વકમ્
મનથી ધ્યાન કરીને, અમૂલ્ય સવિતૃને અર્ગ્ય અર્પણ કરવું જોઈએ.