લાલાપિબેચ દુષ્પ્રેક્ષ્ય તીર્થાસુષ્ઠીવિનં(?) નય 4.1.8.
જે માણસ થૂંકે છે, જેને જોવું પણ મુશ્કેલ છે અને જે પવિત્ર સ્થળે થૂંકે છે, તેને ત્યાંથી દૂર લઈ જો.
રસવિક્રયિણં વિપ્રમિક્ષુયંત્રે પ્રપીડય
જે બ્રાહ્મણ દારૂ વેચે છે અને દારૂ કાઢવા માટે સાધન વાપરે છે, તેને કડક રીતે દમન કરો.
ગોતિલાંશ્ચ તુરંગાંશ્ચ વિક્રેતારં દ્વિજાધમમ્
જે નીચ જાતિનો દ્વિજ ગાય, તલ અથવા ઘોડા વેચે છે—
મુસલોલૂખલે વૈશ્યં કંડયૈનં પુનઃપુનઃ
અને જે વૈશ્ય મસળવા માટે મુંગળી અને ઓખળી વાપરે છે, તેને વારંવાર મારો.
અધોમુખે ચ નરકે દીર્ઘગ્રીવપ્રપીડ્ય
તેને એવા નરકમાં દબાવી દો જ્યાં તેની ગળા નીચે તરફ ખેંચાયેલી હોય.
શૂદ્રં બ્રાહ્મણજેતારં વૈશ્યં બાહ્મણમાનિનમ્
જે શૂદ્ર બ્રાહ્મણને હરાવે છે અને જે વૈશ્ય પોતાને બ્રાહ્મણ કહે છે—
લાક્ષાલવણમાંસાનાં સતૈલવિષસર્પિષામ્
જે લોકો લાખ, મીઠું, માંસ, તેલ, ઝેર અથવા ઘી વેચે છે—
પાશપાણેકશાપાણે બદ્ધ્વૈતાંશ્ચરણેદૃઢમ્
આ બધાને દોરડા કે બાંધથી મજબૂત રીતે પગે બાંધી દો.
ઇમાં સ્ત્રિયં શ્લેષયાશુ પુંશ્ચલીં કુલકલ્મષામ્
આ સ્ત્રી, જે પરપુરુષ સાથે સંબંધ રાખે છે અને કુટુંબનું નામ બગાડે છે, તેને તરત જ દુઃખ આપો.
સ્વયં ગૃહીત્વા નિયમં યસ્ત્યજેદજિતેંદ્રિયઃ
જે માણસ પોતે પ્રતિજ્ઞા લઈને પણ ઈન્દ્રિયોને કાબૂમાં ન રાખી શકે અને પ્રતિજ્ઞા તોડી નાખે—
ઇત્યાદિજલ્પન્દુર્વૃત્તૈઃ શ્રૂયતે દૂરતો યમઃ 4.1.8.
આ રીતે, યમ રાજા દૂરથી પણ દુષ્ટ લોકોના ખરાબ વચન અને કામો સાંભળે છે.
યે પ્રજાઃ પાલયંતીહ પુત્રાનેવ નિજૌરસાન્
જે રાજા પ્રજાને પોતાના સંતાન સમાન સંભાળે છે—
વર્ણાશ્રમાશ્ચ યદ્રાષ્ટ્રે ઽનુતિષ્ઠંતિ નિજાં ક્રિયામ્
અને જેના રાજ્યમાં વર્ણ અને આશ્રમના લોકો પોતપોતાનું કર્તવ્ય નિષ્ઠાથી કરે છે—
નૈવ દીનો ન દુર્વૃત્તો નાપદ્ગ્રસ્તો ન શોકભાક્
એ રાજ્યમાં કોઈ ગરીબ નથી, કોઈ દુષ્ટ નથી, કોઈ દુઃખી નથી, અને કોઈ શોકી નથી.
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ સ્વધર્મ નિરતાઃ સદા
બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્ય હંમેશાં પોતાના ધર્મમાં તત્પર રહે છે.
ઉશીનરઃ સુધન્વા ચ વૃષપર્વા જયદ્રથઃ
ઉશીનર, સુધન્વા, વૃષપર્વા અને જયદ્રથ—
યુવનાશ્વો દંતવક્ત્રો નાભાગો રિપુમંગલઃ
યુવનાશ્વ, દંતવક્ત્ર, નાભાગ અને રિપુમંગલ—
એતે ચાન્યે ચ બહવો રાજાનો નીતિવર્તિનઃ
આ અને આવા ઘણા રાજાઓ સદ્ગુણ અને ન્યાયના માર્ગે ચાલતા હતા.
દામોદરાચ્યુત જનાર્દન વાસુદેવ ત્યાજ્યા ભટાય ઇતિ સંતતમામનંતિ
દામોદર, અચ્યૂત, જનાર્દન, વાસુદેવ — આવા નામો સતત ઉચ્ચારતા રહે છે અને કહે છે: 'યોદ્ધા માટે ત્યાગ કરો.'
ગંગાધરાંધકરિપો હરનીલકંઠ વૈકુંઠ કૈટભરિપો કમઠાબ્જપાણે 4.1.8.
ગંગાને ધારણ કરનાર, અંધકારના શત્રુ, હર, નીલકંઠ, વૈકુંઠ, કૈટભના વિધ્વંસક, કમળ જેવા હાથવાળો કચ્છપ — આવા નામોનું સ્મરણ કરે છે.
ઇત્થં દ્વિજેંદ્ર નિજભૃત્યગણાન્સદૈવ સંશિક્ષયેદવનિગાન્સ હિ ધર્મરાજઃ 4.1.8.
હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, ધર્મરાજા પોતાના સેવકો અને રાજ્યના પ્રજાજનોને હંમેશા આવું શિક્ષણ આપતા રહે છે.
ઇતિ શૃણ્વન્કથાં રમ્યાં શિવશર્માપ્રિયેઽનઘામ
આવી રમણીય કથા સાંભળતાં, હે શિવશર્માના પ્રિય, હે નિષ્પાપે,
કા ઇમા રૂપલાવણ્ય સૌભાગ્યનિધયઃ સ્ત્રિયઃ
આ સ્ત્રીઓ કોણ છે, જે સૌંદર્ય, લાવણ્ય અને શુભભાગ્યથી ભરપૂર છે?
ગીતજ્ઞા નૃત્યકુશલા વાદ્યવિદ્યા વિચક્ષણાઃ
આ સ્ત્રીઓ ગીત ગાવામાં નિપુણ, નૃત્યમાં કુશળ અને વાદ્ય વગાડવામાં પારંગત છે.
કામકેલિકલાભિજ્ઞા દ્યૂતવિદ્યાવિશારદાઃ
કામકલા અને રમતમાં નિષ્ણાત છે, તેમજ જુગારની કળામાં પણ નિપુણ છે.
નાનાદેશ વિશેષજ્ઞા નાનાભાષા સુકોવિદાઃ
વિવિધ પ્રદેશોની વિશેષતાઓ જાણે છે અને અનેક ભાષાઓમાં પારંગત છે.
લીલાનર્મસુસાભિજ્ઞાઃ સુપ્રલાપેષુ પંડિતાઃ
રમૂજી રમતમાં પારંગત અને સુમધુર વાતચીતમાં પણ પંડિત છે.
નિર્મથ્યમાનાત્ક્ષીરોદાત્પૂર્વમપ્સરસસ્ત્વમૂઃ
આ અપ્સરાઓ દૂધના સાગરનું મથન થતાં પહેલાં જ પ્રગટ થઈ હતી.
ઉર્વશી મેનકા રંભા ચંદ્રલેખા તિલોત્તમા
ઉર્વશી, મેનકા, રંભા, ચંદ્રલેખા અને તિલોત્તમા.
અલંબુષા ગુણવતી સ્થૂલકેશી કલાવતી
અલંબુષા, ગુણવતી, સ્થૂલકેશી અને કલાવતી.