ધર્મ્યાણ્યેવ વચાંસ્યસ્ય મનઃ પ્રીતિકરાણિ ચ ।। 4.1.8.
યમના વચન સાચા અને મનને આનંદ આપનારા હતા.
પુરી સંયમની સેયમતીવ શુભલક્ષણા
સંયમની નામની આ નગરી બહુ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત છે.
યમરૂપં વર્ણયંતિ મર્ત્યલોકેઽન્યથા જનાઃ
માણસો મરણલોકમાં યમનું સ્વરૂપ અલગ રીતે વર્ણવે છે.
કેન પશ્યંત્યમું લોકં નિવસંતિ તથાત્ર કે
કઈ રીતે કેટલાક એ લોકને જુએ છે અને ત્યાં કોણ રહે છે?
ધર્મમૂર્તિઃ પ્રકૃત્યૈવ નિઃશંકૈઃ પુણ્યરાશિભિઃ
ધર્મ સ્વરૂપે, સ્વભાવથી જ, નિર્ભય પુણ્યના સમૂહોથી ઘેરાયેલા છે.
અયમેવ હિ પિંગાક્ષઃ ક્રોધરક્તાંતલોચનઃ
આ જ તો પીળા આંખોવાળા છે, જેના ક્રોધથી આંખો લાલ થઈ જાય છે.
ઊર્ધ્વકેશોઽતિકૃષ્ણાંગઃ પ્રલયાંબુદનિઃસ્વનઃ
એના વાળ ઊભા છે, શરીર બહુ કાળો છે અને અવાજ વાદળના ગર્જનાની જેમ છે.
આનયૈનં પાતયૈનં બધાનામુંચ દુર્દમ
એને લાવો! નીચે ફેંકો! બાંધો! એ અણઘડને છોડો!
આતાડયૈનં દુર્વૃત્તં ધૃત્વા પાદૌ શિલાતલે
આ દુષ્ટને મારો! એના પગ પથ્થરની પાટ પર દબાડો!
એતસ્ય ગલ્લાવુત્ફુલ્લૌ ક્ષુરેણાશુવિ પાટય
એના ફૂલેલા ગાલને તીખી છરીથી તરત ફાડી નાખો!
વિદારયાસ્ય મૂર્ધાનં કરપત્રેણ દારુવત્ 4.1.8.
એના માથાને તીખા પાતરા પાતરથી, લાકડાની જેમ, ફાડી નાખો.
પરદારપ્રસૃમરં કરં છિંધ્યસ્ય પાપિનઃ
આ પાપીના પરસ્ત્રી તરફ વધેલા હાથને કાપી નાખો.
સૂચીભી રોમકૂપેષુ તનું વ્યધિહિ સર્વતઃ
તેના શરીરના દરેક વાળના રંધ્રમાં સૂઈથી છીણી નાખો.
પરદારમુખાઘ્રાતુર્મુખે નિષ્ઠીવયાસ્ય હિ
જે બીજાના સ્ત્રીની વાસ લે છે, તેના મોઢામાં થૂકી દો.
ભર્જયૈનં ચણકવત્તપ્તવાલુક કર્પરૈઃ
તેને ચણાની જેમ ગરમ રેતી અને માટલાની કાંકરીથી ભૂંજી નાખો.
દોષારોપં સદાકર્તુરદોષે ક્રૂરલોચન
હે ક્રૂર નજરાવાળા, જે બીજાને ખોટો દોષ આપે છે, તેની ઉપર હંમેશા દોષ મૂક.
અદત્તપરવસ્તૂનાં ગૃહ્ણતઃ કરપલ્લવમ્
જે બીજાની વસ્તુ વિનાની પરવાનગી લઈ લે છે, તેનું હાથ પકડી લો.
અપવાદં ગુરોર્વક્તુર્નિંદાકર્તુઃ સુપર્વણામ્
જે પોતાના ગુરુની નિંદા કરે છે કે સારા લોકોની બદનામી ફેલાવે છે, તેને કડક દંડ આપ.
પરમર્મ સ્પૃશશ્ચાસ્ય પરચ્છિદ્રપ્રકાશિતુઃ
જે બીજાના દોષ જાહેર કરે છે, તેના શરીરના મુખ્ય અંગોને સ્પર્શી દુઃખ આપ.
અન્યે ન દીયમાને સ્વે નિષેદ્ધુઃપાપકારિણઃ
બીજા જે પાપ કરે છે અને પોતાનું આપવાનું નકારે છે—
દેવસ્વભોક્તુઃ ક્રોડાસ્ય બ્રાહ્મણસ્વસ્યભોજિનઃ 4.1.8.
જે દેવની મિલકત ભોગવે છે અથવા બ્રાહ્મણની વસ્તુ ખાય છે—
ન દેવાર્થે ન વિપ્રાર્થે નાતિથ્યર્થે પચેત્ક્વચિત્
એવા માણસે ક્યારેય દેવ, બ્રાહ્મણ કે મહેમાન માટે રસોઈ ન કરવી જોઈએ.
ઉગ્રાસ્ય શિશુહંતારમમું વિશ્રંભઘાતિનમ્
હે વિનાશક, જે ભયાનક મોઢાવાળો બાળકહંતક કે વિશ્વાસઘાતી છે—
બ્રહ્મઘ્નં ચાંધતામિસ્રે સુરાપં પૂયશોણિતે
જે બ્રાહ્મણહંતક, દારૂ પીવે છે, પુય અને લોહી ખાય છે, તેને ઘોર અંધકારમાં રાખો.
તત્સંસર્ગિણમાવર્ષમસિપત્રવને તથા
અને જે એવાં લોકોની સંગત કરે છે, તેને પણ એક વર્ષ સુધી તલવારપાનના જંગલમાં રાખો.
આપ્લુત્યાપ્લુત્ય દુર્દંષ્ટ્રકાકોલૈર્લોહતુંડકૈઃ
તેને વારંવાર ડૂબાડીને, ભયાનક દાંતવાળા અને લોખંડના ચાંચવાળા ગીધો દ્વારા ફાડી નાખો.
સ્ત્રીઘ્નં ગોઘ્નં ચ મિત્રઘ્નં કૂટશાલ્મલિપાદપે
જે સ્ત્રીહંતક, ગૌહંતક કે મિત્રહંતક છે, તેને ખોટા શાલમળી વૃક્ષે બાંધી દો.
ત્વચમસ્ય ચ સંદંશૈસ્ત્રોટય ત્વં મહાભુજ
હે મહાબાહુ, તેના ચામડાને લોખંડની સંકડથી ફાડી નાખ.
જ્વાલાકીલે મહાઘોરે નરકેઽમું નિ પાતય
તેને જ્વાળાવાળા કાંટા પર ગાઢ ભયાનક નરકમાં ફેંકી દો.
કાલકૂટે ચ ગરદં કૂટસાક્ષ્યાભિવાદિનમ્
કાળકૂટ નરકમાં, ખોટી સાક્ષી આપનારને ઝેર પીવડાવો.