યમદૂતા ન યસ્યાં હિ પ્રવિશંતિ કદાચન
જેમાં યમના દૂત ક્યારેય પ્રવેશતા નથી.
હાટકેશો મહાકાલસ્તારકે શસ્તથૈવ ચ
હાટકેશ, મહાકાળ, તારક અને શસ્ત પણ.
જ્યોતિઃ સિદ્ધવટે જ્યોતિસ્તે પશ્યંતીહ યે દ્વિજાઃ
સિદ્ધવટે જે દ્વિજોએ પ્રકાશ જોયો છે, એ જ પ્રકાશ અહીં છે.
મહાકાલસ્ય તલ્લિંગં યૈર્દૃષ્ટં કષ્ટિભિઃ ક્વચિત
જેઓએ મહાકાળનું લિંગ ક્યારેય પણ મહેનતથી જોયું છે,
મહાકાલપતાકાગ્રૈઃ સ્પૃષ્ટપૃષ્ઠાસ્તુરંગમાઃ
મહાકાળની ધ્વજથી સ્પર્શાયેલી ઘોડાની પીઠ,
મહાકાલમહાકાલમહાકાલેતિસંતતમ્
મહાકાળ, મહાકાળ, મહાકાળ એમ સતત ઉચ્ચારતા,
એવમારાધ્ય ભૂતેશં મહાકાલં તતો દ્વિજઃ 4.1.7.
આ રીતે ભૂતનાથ મહાકાળની ઉપાસના કર્યા પછી, હે દ્વિજ,
યુગેયુગે દ્વારવત્યા રત્નાનિ પરિતો મુષન્ 4.1.7.
દરેક યુગમાં દ્વારકામાં ચારે બાજુથી રત્નો ચોરી લેતો,
ચિંતાર્ણવે નિમગ્નોભૂત્ત્યક્તાશો જીવિતે ધને 4.1.7.
ચિંતાની દરિયામાં ડૂબેલો, જીવન અને ધનથી આશા છોડી દીધેલી,
એવં ચિંતયતસ્તસ્ય પીડાસીદતિદારુણા 4.1.7.
આ રીતે વિચારી રહ્યો હતો ત્યારે તેને અત્યંત ભયાનક પીડા આવી.
તદ્વિમાનમથારુહ્ય પીતવાસાશ્ચતુર્ભુજઃ
પછી તે વિમાન પર ચઢીને, પીળા વસ્ત્ર પહેરીને, ચાર હાથવાળો,
ન તૃપ્તિમધિગચ્છામિ શ્રુત્વા ત્વચ્છ્રીમુખેરિતામ્
તમારા શ્રીમુખમાંથી નીકળતી મીઠી વાણી સાંભળીને મને સંતોષ મળતો નથી.
માયાપુર્યાં મુક્તિપુર્યાં શિવશર્મા દ્વિજોત્તમઃ
માયાપુરીમાં, મુક્તિપુરીમાં, શ્રેષ્ઠ દ્વિજ શિવશર્મા,
પુરોદ્દિશ્યામુમેવાર્થમિતિહાસો મયાશ્રુતઃ
આ જ વિષયને ધ્યાનમાં રાખીને મેં આ વાર્તા સાંભળી છે.
શૃણુ કાંતે વિચિત્રાર્થાં કથાં પાપપ્રણાશિનીમ્
હે પ્રિયે, આ અદ્ભુત અર્થવાળી, પાપનો નાશ કરતી કથા સાંભળ.
શિવશર્મોવાચ કિંચિદ્વિજ્ઞપ્તુકામોહં પ્રવૃદ્ધકરસંપુટઃ
શિવશર્માએ કહ્યું: હું કંઈક પૂછવા ઈચ્છું છું, બંને હાથ જોડીને.
ન નામ યુવયોર્વેદ્મિ વેદ્મ્યાકૃત્યા ચ કિંચન
મને તમારું નામ ખબર નથી, અને રૂપથી પણ કશું ઓળખાતું નથી.
એતદેવ હિ નૌ નામ યદુક્તં શ્રીમતા ત્વયા
તમારા શ્રીમુખે જે કહ્યું એ જ અમારું નામ છે.
યદન્યદપિ તે ચિત્તે પ્રષ્ટવ્યં તદશંકિતમ્
તારા મનમાં જે કંઈક પૂછવું હોય, નિર્ભય થઈને પૂછ.
ઇતિ શ્રુત્વા સ વચનં ભગવદ્ગણભાષિતમ્
ભગવાનના સેવકોએ આવું કહ્યું, એ સાંભળીને,
ક ઇમે વિકૃતાકારા બ્રૂતમેતન્મમાગ્રતઃ ।। 4.1.8.
તેણે પૂછ્યું: આ અજાણી અને વિચિત્ર આકારવાળા કોણ છે? મને અહીં જ કહો.
ગણાવૂચતુઃ અયં પિશાચલોકોત્ર વસંતિ પિશિતાશનાઃ
સેવકોએ કહ્યું: આ પિશાચલોકના પિશાચો છે, જે અહીં રહે છે અને માંસ ખાય છે.
શિવં પ્રસંગતોભ્યર્ચ્ય સકૃત્ત્વશુચિચેતસઃ
શિવજીનું એક વખત પણ શુદ્ધ મનથી પૂજન કરવાથી, અને તેમના સંગથી,
તતો ગચ્છન્દદર્શાગ્રે હૃષ્ટપુષ્ટજનાવૃતમ્
પછી તે આગળ વધ્યો ત્યારે, તેણે આનંદ અને તાકાતથી ભરેલા લોકો જોયા.
લોકૈરપ્યુષિતં લોકં શ્યામલાંગૈશ્ચ લોમશૈઃ
એ જગતમાં લોકો રહે છે, જેમના શરીર કાળા અને વાળથી ઢંકાયેલા છે.
ગણાવૂચતુઃ ગુહ્યકાનામયં લોકસ્ત્વેતે વૈ ગુહ્યકાઃ સ્મૃતાઃ
સેવકોએ કહ્યું: આ ગુહ્યકોનો લોક છે; એ બધા ગુહ્યક તરીકે ઓળખાય છે.
સ્વમાર્ગગાધનાઢ્યાશ્ચ શૂદ્રપ્રાયાઃ કુટુંબિનઃ
એ લોકો મોટા ભાગે શૂદ્ર વર્ગના ઘરવાળા છે, અને પોતાના માર્ગે સંપન્ન છે.
ન તિથિં નૈવ વારં ચ સંક્રાત્યાદિ ન પર્વ ચ
એ લોકોને તિથિ, વાર, સંક્રમણ કે તહેવારોનું જ્ઞાન નથી.
એકમેવ હિ જાનંતિ કુલપૂજ્યો હિ યો દ્વિજઃ
એ માત્ર એક જ વાત જાણે છે: જે દ્વિજ કુળમાં પૂજનીય છે.
સમૃદ્ધિભાજોહ્યત્રાપિ તેન પુણ્યેન ગુહ્યકાઃ
અહીં પણ એ ગુહ્યકો એ પુણ્યના કારણે સુખ-સમૃદ્ધિ મેળવે છે.