અવિભજ્ય ન ચાશ્નીયાદ્દેવપિત્રતિથિષ્વપિ
દેવ, પિતૃ કે અતિથિ હોય ત્યારે પણ એ અલગથી કદી ખાય નહીં.
સંયતોપસ્કરાદક્ષા હૃષ્ટા વ્યય પરાઙ્મુખી
ઉપકરણોમાં સંયમ રાખે, કામમાં હોંશિયાર, હંમેશા ખુશ અને ફિજૂલ ખર્ચથી દૂર રહે છે.
દૂરતો વર્જયેદેષા સમાજોત્સવદર્શનમ્ 4.1.4.
એ સદાય મેળા અને ઉત્સવોને દૂરથી જ ટાળી દે છે.
સુખસુપ્તં સુખાસીનં રમમાણં યદૃચ્છયા
પતિ આરામથી સુતા હોય, બેસેલા હોય કે પોતાની મજા માણતા હોય,
સ્ત્રીધર્મિણી ત્રિરાત્રં તુ સ્વમુખં નૈવ દર્શ યેત્
પત્ની તરીકે ધર્મ પાળતી સ્ત્રીએ ત્રણ રાત સુધી પોતાનું મુખ પતિને બતાવવું નહીં.
સુસ્નાતા ભર્તૃવદનમીહતેન્યસ્ય ન ક્વચિત્
સારી રીતે સ્નાન કર્યા પછી પણ, એ કદી પણ પતિનું મુખ બીજે ક્યાંય જોવા ઇચ્છે નહીં.
હરિદ્રાં કુંકુમં ચૈવ સિંદૂર કજ્જલં તથા
હળદર, કુંકુ, સિંદૂર અને કાજળ,
કેશસંસ્કારકબરી કરકર્ણાદિભૂષણમ્
વાળની શણગાર વસ્તુઓ, વાળની વેણી અને હાથ, કાન વગેરેના આભૂષણો.
ન રજક્યા ન હૈતુક્યા તથા શ્રમણયા ન ચ
એ સ્ત્રી રાજાના આદેશથી, કોઈ મનગમતી વાતથી કે તપશ્ચર્યાથી કદીયે કંઈ કરતી નથી.
ભર્તૃવિદ્વેષિણીં નારીં નૈષા સંભાષતે ક્વચિત્
જે સ્ત્રી પતિનો દ્વેષ કરે છે, એ સાથે એ ક્યારેય વાતચીત કરતો નથી.
નોલૂખલે ન મુસલે ન વર્દ્ધન્યાં દૃષદ્યપિ
એ સ્ત્રી ક્યારેય ઓખળી, મસલવા, ચકી કે પથ્થરવાળી જાંતીનો ઉપયોગ કરતી નથી.
વિના વ્યવાયસમયં પ્રાગલ્ભ્યં ન ક્વચિચ્ચરેત્
મિલન માટે નક્કી કરેલા સમયે સિવાય, એ ક્યારેય ધાડસપૂર્વક વર્તન કરતી નથી.
ઇદમેવ વ્રતં સ્ત્રીણામયમેવપરો વૃષઃ 4.1.4.
સ્ત્રીઓ માટે આ જ વ્રત છે અને આ જ સર્વોચ્ચ ધર્મ છે.
ક્લીબં વા દુરવસ્થંવા વ્યાધિતં વૃદ્ધમેવ વા
પતિ નિર્બળ હોય, મુશ્કેલીમાં હોય, બીમાર હોય કે વૃદ્ધ હોય—
હૃષ્ટાહૃષ્ટેવિષણ્ણાસ્યા વિષણ્ણાસ્યે પ્રિયે સદા
પતિ ખુશ હોય કે ન હોય, તેનો ચહેરો ઉદાસ હોય કે આનંદિત, એ સ્ત્રી હંમેશાં પતિપ્રેમમાં સ્થિર રહે છે.
સર્પિર્લવણતૈલાદિ ક્ષયેપિ ચ પતિવ્રતા
ઘી, મીઠું, તેલ વગેરે ઘરેથી ખૂટી જાય તો પણ પતિવ્રતા સ્ત્રી પતિપ્રતિ વફાદાર રહે છે.
તીર્થસ્નાનાર્થિની નારી પતિપાદોદકં પિબેત્
જે સ્ત્રી તીર્થમાં સ્નાન કરવા ઈચ્છે છે, એ પતિના પગલાંનું પાણી પીવે.
વ્રતોપવાસનિયમં પતિમુલ્લંઘ્ય યા ચરેત્
જે સ્ત્રી પતિની પરવાનગી વિના વ્રત, ઉપવાસ કે નિયમ કરે છે—
ઉક્તા પ્રત્યુત્તરં દદ્યાદ્યા નારી ક્રોધતત્પરા
જે સ્ત્રી ગુસ્સામાં આવીને જવાબ આપે છે—
સ્ત્રીણાં હિ પરમશ્ચૈકો નિયમઃ સમુદાહૃતઃ
સ્ત્રીઓ માટે એક જ સર્વોચ્ચ નિયમ જણાવવામાં આવ્યો છે.
ઉચ્ચાસનં ન સેવેત ન વ્રજેત્પરવેશ્મસુ
એ ઊંચા આસન પર ક્યારેય ન બેસે અને બીજાના ઘરે ન જાય.
અપવાદો ન વક્તવ્યઃ કલહં દૂરતસ્ત્યજેત્
એ ક્યારેય બદનામીની વાત ન કરે અને ઝઘડા થી દૂર રહે.
યા ભર્તારં પરિત્યજ્ય રહશ્ચરતિ દુર્મતિઃ 4.1.4.
જે દુષ્ટ સ્ત્રી પતિને છોડી ગુપ્ત રીતે ફરે છે—
તાડિતા તાડિતું ચેચ્છેત્સા વ્યાઘ્રી વૃષદંશિકા
પતિએ માર્યો હોય અને એ પાછું મારવાની ઈચ્છા રાખે, તો એ વાઘણ કે વાંદળી જેવી ગણાય.
યા ભર્તારં પરિત્યજ્ય મિષ્ટમઽશ્નાતિ કેવલમ્
જે સ્ત્રી પતિને છોડી એકલી જ સ્વાદિષ્ટ વસ્તુઓ ખાય છે—
યા ત્વં(હું) કૃત્યાઽપ્રિયં બ્રૂતે મૂકા સા જાયતે ખલુ
અને જે અપ્રિય કે શાપ આપતી વાત કરે છે, એ ચોક્કસ મૌન થઈ જાય છે.
દૃષ્ટિં વિલુપ્ય ભર્તુર્યા કંચિદન્યં સમીક્ષતે
પતિ તરફથી નજર હટાવીને, તે બીજાને જુએ છે.
બાહ્યાદાયાંતમાલોક્ય ત્વરિતા ચ જલાશનૈઃ
બહારથી કોઈ આવતું જોઈ, તે તાત્કાલિક પાણી પી જાય છે.
તથૈવ ચાટુવચનૈઃ ખેદસંનોદનૈઃ પરૈઃ
એ જ રીતે, મીઠા બોલે છે અને બીજાઓ દ્વારા દુઃખ ઊભું કરે છે.
મિતં દદાતિ હિ પિતા મિતં ભ્રાતા મિતં સુતઃ
પિતા થોડું આપે છે, ભાઈ પણ થોડું આપે છે, અને પુત્ર પણ થોડું જ આપે છે.