ગાવો મે પુરતઃ સંતુ ગાવો મે સંતુ પૃષ્ઠતઃ
મારા આગળ ગાયો રહે, મારા પાછળ પણ ગાયો રહે.
નીરાજયતિ યોંગાનિ ગવાં પુચ્છેન ભાગ્યવાન્
જે વ્યક્તિ ગાયની પૂંછથી ગાયના અંગોની આરતી કરે છે, તે ભાગ્યશાળી છે.
ગોભિર્વિપ્રશ્ચ વેદૈશ્ચ સતીભિઃ સત્યવાદિભિઃ 4.1.2.
ગાયો, બ્રાહ્મણો, વેદો અને સત્યવંતી તથા સદ્ગુણવતી સ્ત્રીઓ સાથે,
મમ લોકાત્પરોલોકો વૈકુંઠ ઇતિ ગીયતે
મારા લોકથી ઉપર એક બીજો લોક છે, જેને વૈકુંઠ કહે છે.
શિવલોકસ્તદુપરિ ગોલો કસ્તત્સમીપતઃ
તેના ઉપર શિવલોક છે; તેની નજીક ગોલોક છે.
ગવાં શુશ્રૂરૂષકાયે ચ ગોપ્રદાયે ચ માનવાઃ
જે મનુષ્યો ગાયની સેવા કરે છે, વાછરડાની રક્ષા કરે છે અને ગાય દાન આપે છે,
યત્ર ક્ષીરવહા નદ્યો યત્ર પાયસ કર્દમાઃ
જ્યાં નદીઓ દૂધ વહાવે છે, જ્યાં કાદવ દહીંથી બનેલો છે,
શ્રુતિસ્મૃતિપુરાણજ્ઞા બ્રાહ્મણાઃ પરિકીર્તિતાઃ
જે બ્રાહ્મણો વેદ, સ્મૃતિ અને પુરાણ જાણે છે, તેઓ વખાણવામાં આવે છે.
શ્રુતિસ્મૃતી તુ નેત્રે દ્વે પુરાણં હૃદયં સ્મૃતમ્ પુરાણહીનાદ્ધૃચ્છૂન્યાત્કાણાંધાવપિ તૌ વરૌ
વેદ અને સ્મૃતિ એ બે આંખો છે, પુરાણને હૃદય માનવામાં આવે છે; જો કોઈને એક આંખ કે આંખો ન હોય તો પણ એ બે શ્રેષ્ઠ છે, પણ પુરાણ વિના હૃદય ખાલી રહે છે.
તદ્બાહ્મણાય ગોર્દેયા સર્વત્ર સુખમિચ્છતા
માટે, જે સર્વત્ર સુખ ઈચ્છે છે, તેને બ્રાહ્મણને ગાય દાન આપવી જોઈએ.
યસ્ય ધર્મેઽસ્તિ જિજ્ઞાસા યસ્ય પાપાદ્ભયં મહત્
જેને ધર્મ જાણવાની ઈચ્છા છે, જેને પાપથી મોટું ભય છે,
ચતુર્દશસુ વિદ્યાસુ પુરાણં દીપ ઉત્તમઃ 4.1.2.
ચૌદ વિદ્યાઓમાં પુરાણ શ્રેષ્ઠ દીવો છે.
ઉત્ફુલ્લપદ્મનયના નિર્મિતાઃ સુકૃતાર્થિનઃ 4.1.2.
પુર્ણ ખીલેલા કમળ જેવી આંખો ધરાવતી, એ સ્ત્રીઓ સારા કર્મના ફળ ઈચ્છનારા માટે સર્જાઈ હતી.
ઇહ વંશં પરિસ્થાપ્ય ભુક્ત્વા સર્વ સુખાનિ ચ
અહીં પોતાનો વંશ સ્થાપી અને સર્વે સુખો ભોગવીને,
સૂત ઉવાચ અવાપ્ય કાશીં ગીર્વાણૈઃ કિમકારિ વદાચ્યુત
સૂતાએ કહ્યું: દેવતાઓ સાથે કાશી પહોંચ્યા પછી તેમણે શું કર્યું, અચ્યૂત, કહો.
અધીત્યેમાં કથાં દિવ્યાં ન તૃપ્તિમધિયામ્યહમ્
આ દિવ્ય કથા સાંભળી ને પણ મારું મન તૃપ્ત થતું નથી.
કથં વિંધ્યોપ્યવાપ સ્વાં પ્રકૃતિં તાદૃગુન્નતઃ
વિંધ્ય જેવો ઉન્નત પર્વત પોતાની મૂળ સ્થિતિએ કેવી રીતે પાછો આવ્યો?
ઇતિ કૃત્સ્નં સમાકર્ણ્ય વ્યાસઃ પારાશરો મુનિઃ
આ બધું ધ્યાનથી સાંભળી, વ્યાસ, પરાશરમુનિએ,
પારાશર ઉવાચ શુકવૈશંપાયનાદ્યાઃ શૃણ્વંત્વેતે ચ બાલકાઃ
પરાશરે કહ્યું: શુક, વૈશંપાયન અને આ બીજા બાલકો પણ સાંભળે.
તતો વારાણસીં પ્રાપ્ય ગીર્વાણાઃ સમહર્ષયઃ
પછી દેવતાઓ વારાણસી પહોંચ્યા અને ખૂબ આનંદિત થયા.
સચૈલમભિમજ્જ્યાથ કૃતસંધ્યાદિસત્ક્રિયાઃ
પછી તેઓ કપડાં પહેરીને સ્નાન કરી, સંધ્યાદિ શ્રેષ્ઠ ક્રિયાઓ કરી.
તીર્થવાસાર્થિનઃ સર્વાન્સંતર્પ્ય ચ પૃથક્પૃથક્
ત્યાં તીર્થમાં રહેવાની ઇચ્છા ધરાવનાર દરેકને અલગથી સંતોષ આપ્યો.
વિચિત્રૈશ્ચ તથા પાત્રૈઃ સ્વર્ણરૌપ્યાદિ નિર્મિતૈઃ
સોનાં, ચાંદી અને બીજા વિવિધ ધાતુના સુંદર વાસણો આપ્યા.
સગોરસૈરન્નદાનૈર્ધાન્યદાનૈરનેકધા ।। 4.1.3.
ગાય સાથે અન્નદાન અને અનેક રીતે ધાન્યનું દાન કર્યું.
સતૂલૈર્મૃદુપર્યંકૈર્દીપિકાદર્પણાસનૈઃ
મળમળિયા, નરમ આસન, દીવા, કાંટા અને બેઠકો આપી.
ચિત્રધ્વજપતાકાભિરુલ્લોચૈશ્ચંદ્રચારુભિઃ
રંગબેરંગી ધ્વજ-પતાકાઓ અને ચમકતા ચાંદની જેવા અલંકારોથી શોભા વધારી.
ઉપાનત્પાદુકાભિશ્ચ યતિનશ્ચ તપસ્વિનઃ
પાદરક્ષા અને ખડાઉ, તથા યતિઓ અને તપસ્વીઓ માટે આપ્યા.
દંડૈઃ કમંડલુયુતૈરજિનૈર્મૃગસંભવૈઃ
દંડ, કમંડલુ અને મૃગચર્મના વસ્ત્રો આપ્યા.
મઠૈર્વિદ્યાર્થિનામન્નૈરતિથ્યર્થં મહાધનૈઃ
વિદ્યાર્થીઓ માટે મઠ, ભોજન અને મહેમાનગતિ માટે મોટું ધન આપ્યું.
બહુધૌષધદાનૈશ્ચ સત્રદાનૈરનેકશઃ
ઘણા ઔષધિઓનું દાન અને વારંવાર ભોજનદાનો આપ્યા.