નીરાજિતમિવોદ્દીપૈરાજચંપકકોરકૈઃ
સોનાના ચંપકના ફૂલો જેવી દીવોની રોશનીથી શોભાયમાન લાગતું હતું.
ક્વચિચ્ચલદલૈરુચ્ચૈઃ ક્વચિત્કાંચનકેતકૈઃ
ક્યાંક ઊંચા, લહેરાતા પાંદડા અને ક્યાંક સોનાની જેમ ચમકતા કેતકીના ફૂલો થી શોભાયમાન હતું.
કર્કંધુ બંધુજીવૈશ્ચ પુત્રજીવૈર્વિરાજિતમ્ ૨૪ !। ગલન્મધૂ કકુસુમૈર્ધરારૂપધરંહરમ્
કર્કંદ, બંધુજીવ અને પુત્રજીવના વૃક્ષો થી શોભાયમાન, મધથી ટપકતા ફૂલો જમીન પર પડતા, જાણે પૃથ્વી પોતે જ રૂપ ધારણ કરી હોય એવી ભાત હતી.
સર્જાર્જુનાંજનૈર્બીજૈર્વ્યજનૈર્વીજ્યમાનવત્
સર્જ, અર્જુન અને અંજના વૃક્ષોના બીજ અને પાંદડાથી જાણે પંખો કરવામાં આવતો હોય એવી શોભા હતી.
અમંદૈઃ પિચુમંદૈશ્ચ મંદારૈઃ કોવિદારકૈઃ
નરમ પિચુમંદ, મંદાર અને કોવિદારોના વૃક્ષોથી પણ તે જગ્યા શોભતી હતી.
ઉદ્દંડૈશ્ચાપિ શેહુંડૈરેરંડૈર્ગુડપુષ્પકૈઃ
ઊંચા શેહુંડ, એરંડા અને ગુડપુષ્પના વૃક્ષોથી પણ તે સ્થળ શોભાયમાન હતું.
અક્ષૈઃ પ્લક્ષૈઃ શલ્લકીભિર્દેવદારુહરિદ્રુમૈઃ
અક્ષ, પલાશ, શલ્લકી, દેવદારુ અને હરિદ્રુના વૃક્ષોથી પણ તે સ્થળ શોભતું હતું.
એલાલવંગ મરિચકુલું જનવનાવૃતમ્ 4.1.1.
એલચી, લવિંગ, મરી અને કુલુંજાના વનોથી ઘેરાયેલું હતું.
શાકશંખવનૈરમ્યં ચદનૈરક્તચંદનૈઃ
શાક અને શંખના વનોથી, તેમજ લાલ ચંદનના વૃક્ષોથી તે સ્થાન સુંદર લાગતું હતું.
દ્રાક્ષાવલ્લીનાગવલ્લીકણાવલ્લીશતાવૃતમ્
ડાળીઓ પર દ્રાક્ષ, નાગવલ્લી અને પાનવલ્લીની શતાવધિ લતાવેલો આવરણ હતું.
ભ્રમદ્ભ્રમરમાલાભિર્માલતીભિરલંકૃતમ્
માલતીના ફૂલો અને ગૂંજી રહેલા મધમાખીના હારોથી તે સ્થાન શોભાયમાન હતું.
નાનામૃગગણાકીર્ણં નાનાપક્ષિવિનાદિતમ્
વિવિધ પ્રાણીઓના જૂથોથી ભરેલું અને અનેક પક્ષીઓના કલરવથી ગુંજતું હતું.
તુચ્છશ્રિયઃ સ્વર્ગભૂમીઃ પરિહાયાગતૈરિવ
જાણે સ્વર્ગની નબળી વૈભવને ત્યજીને અહીં આવી ગયા હોય એવા લાગતું હતું.
ઉત્સૃજંતમિવાર્ઘ્યં વૈ પત્રપુષ્પૈરિતસ્તતઃ
પાંદડા અને ફૂલો વડે અહીં-ત્યાં કિંમતી ભેટો અર્પણ કરતો હોય તેવું લાગતું હતું.
અથ સૂર્યશતાભાસં નભસિ દ્યોતિતાંબરમ્
પછી, આકાશમાં સૂર્યના સૈંકડો પ્રકાશ જેવી તેજસ્વી ઝાંખી દેખાઈ.
બ્રહ્મસૂનુવપુસ્તેજો દૂરીકૃતદરીતમાઃ
બ્રહ્માના પુત્રના શરીરનું તેજ બધું અંધકાર દૂર કરી દેતું હતું.
બ્રહ્મતેજઃસમુદ્ભૂત સાધ્વસઃ સાધુસ ત્ક્રિયઃ
બ્રહ્માના તેજમાંથી ઉત્પન્ન થયેલું, ભયમિશ્રિત આદર અને સારા કર્મો માટે પ્રેરણા આપતું હતું.
દૃષ્ટ્વા મૃદુલતાં તસ્ય દ્વૈરૂપ્યેપિ સ નારદઃ 4.1.1.
તેના રૂપમાં વિલક્ષણતા હોવા છતાં પણ, તેની નમ્રતા જોઈને નારદજીને આશ્ચર્ય થયું.
ગૃહાનાયાંતમાલોક્ય ગુરુંવાઽગુરુમેવ વા
ગુરુ કે ગુરુ ન હોય એવો કોઈપણ વ્યક્તિ જ્યારે ઘરમાં આવે છે ત્યારે,
તં પ્રત્યુચ્ચૈઃ શિરાઃસોપિ વિનમ્રતરકંધરઃ
એ વ્યક્તિ ઊભો થાય છે, માથું નમાવેલું અને ગળું નમ્રતાથી વળેલું હોય છે.
તમુત્થાપ્ય કરાગ્રાભ્યામાશીર્ભિરભિનંદ્ય ચ
પછી એ પોતાના હાથથી તેમને ઊભા કરે છે અને શુભાશીર્વાદ આપી અભિવાદન કરે છે.
સ દધ્નામધુનાજ્યેન નીરાર્દ્રાક્ષતદૂર્વ યા
પછી દહીં, મધ, ઘી, પાણી, ભીંજવેલા અક્ષત અને દુર્વા ઘાસ અર્પણ કરે છે.
ગૃહીતાર્ઘ્યંકિલ શ્રાંતં પાદસંવાહનાદિભિઃ
અર્થ્ય સ્વીકારીને, થાકેલા મહેમાનના પગ દબાવી અને બીજી સેવા કરીને થાક ઉતારે છે.
અદ્ય સદ્યઃ પરિહૃતં ત્વદંઘ્રિરજસારજઃ
આજે તમારા પગની ધૂળ તરત જ દૂર કરી દેવામાં આવી છે.
સફલર્ધિરહં ચાદ્ય સુદિવાદ્યચ મે મુને
મુને, આજે હું સાચે જ ધન્ય થયો છું અને મારું દિવસ શુભ બન્યું છે.
ધરાધરત્વં કુલિષુમાન્યં મેઽદ્ય ભવિષ્યતિ
આજે મને પહાડ જેવી તાકાત અને વજ્ર જેવી કઠોરતા મળશે.
પુનરૂચે કુલિવરઃ સંભ્રમાપ ન્નમાનસઃ
પછી શ્રેષ્ઠ કુલીવર ભયભીત અને શ્રદ્ધાથી ભરેલા મનથી ફરી બોલ્યા.
અદૃષ્ટં તવ નોદૃષ્ટં યદિષ્ટંવિષ્ટપત્રયે 4.1.1.
જો તમારી ઈચ્છા હજુ સુધી પૂર્ણ ન થઈ હોય અથવા જે જોઈએ તે મળ્યું ન હોય,
ત્વદાગમનજાનન્દસંદોહૈર્મે દુરારવઃ
તમારા આગમનથી જે આનંદ થયો છે, એના કારણે મારા બધા દુઃખ દૂર થઈ ગયા છે.
ધરાધરણસામર્થ્યં મેર્વાદૌ પૂર્વપૂરુષૈઃ
પૃથ્વી વહન કરવાની શક્તિ પ્રાચીન પુરુષો પાસે હતી, જેમના આરંભ મેરુથી થાય છે.