ઘટાસ્યો ઘટહાસશ્ચ ઊર્ધ્વકેશોઽતિદીપ્તિ માન્
ઘડાની જેમ ચહેરો, ઘડાની જેમ હાસ્ય, ઊભા વાળ અને અતિશય તેજ,
દેવીદત્તાતુલબલો બર્બરીકોઽભ્યભાષત
દેવી દ્વારા અપાર બલ મળેલું, બર્બરીક બોલ્યા.
તદહં દર્શયામ્યેષ પશ્યધ્વં સહકેશવાઃ નિઃશલ્યં ચાપિ સંપૂર્ણં સિંદૂરાભેણ ભસ્મના
હવે હું તમને બતાવું છું; જુઓ, કેશવના સાથીઓ, સેના સંપૂર્ણ રીતે શલ્યમુક્ત થઈ ગઈ છે અને સિંદૂર જેવા ભસ્મથી ભરાઈ ગઈ છે.
આકર્ણમાકૃપ્ય ચ તં મુમોચ મુખાદથોદ્ભૂતમભૂચ્ચ ભસ્મ
કાન સુધી ખેંચીને, તેણે છોડ્યું, અને તેના મોઢામાંથી ભસ્મ નીકળ્યું.
સેનાદ્વયે તચ્ચ પપાત શીઘ્રં યસ્યૈવ યત્રાસ્તિ ચ મૃત્યુમર્મ 1.2.66.
એ ભસ્મ બંને સેના વચ્ચે ઝડપથી પડ્યું, જ્યાં મૃત્યુનું મર્મ હતું.
ઊરૌ દુર્યોધનસ્યાપિ શલ્યસ્યાપિ ચ વક્ષસિ
દુર્યોધનના ઉરૂ પર અને શલ્યના છાતી પર,
કૃષ્ણસ્ય પાદતલ લકે કંઠે દ્રુપદમત્સ્યયોઃ
કૃષ્ણના પગના તળિયા પર, દ્રુપદ અને મત્સ્યના ગળા પર,
પપાત રક્તં તદ્ભસ્મ યત્ર યેષાં ચ મર્મ ચ
એ લાલ ભસ્મ ત્યાં પડ્યું, જ્યાં તેમનું મર્મ હતું.
ઇતિ કૃત્વા તતો ભૂયો બર્બરીકોઽભ્યભાષત
આ રીતે કરીને, બર્બરીક ફરી બોલ્યા.
અધુના પાતયિષ્યામિ મર્મસ્વેષાં શિતાઞ્છરાન્
હવે હું તેમનાં મર્મસ્થળો પર તીક્ષ્ણ બાણ છોડું છું.
શપથા વઃ સ્વધર્મસ્ય શસ્ત્રં ગ્રાહ્યં ન વઃ ક્વચિત્
તમારા ધર્મની શપથ, તમે ક્યાંય શસ્ત્ર ઉઠાવશો નહીં.
તતો વિસ્મિતચિત્તાનાં યુધિષ્ઠિરપુરોગિણામ્
પછી, યુધિષ્ઠિરની સામે, એકત્ર થયેલા લોકોના મન આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયા.
વાસુદેવશ્ચ સંક્રુદ્ધશ્ચક્રેણ નિશિતેન ચ
વાસુદેવ ગુસ્સામાં પોતાના તીક્ષ્ણ ચક્રને ઉઠાવ્યો.
તતઃ ક્ષણાત્સર્વમાસીદાવિગ્રં રાજમં ડલમ્
પછી એક ક્ષણમાં આખું રાજાસભાનું બધું ગોઠવણ બગડી ગયું.
કિમેતદિતિ પ્રાહુશ્ચ બર્બરીકઃ કુતો હતઃ 1.2.66.
લોકોએ કહ્યું, 'આ શું છે?' અને બરબરીકાએ પૂછ્યું, 'આ વિનાશ ક્યાંથી આવ્યો?'
હાહા પુત્રેતિ ચ ગૃણન્પ્રસ્ખલંશ્ચ પદેપદે
હું મારા પુત્રને રડતો, દરેક પગલાંએ લડખડાયો.
એતસ્મિન્નંતરે દેવ્યશ્ચતુર્દશ સમાયયુઃ
આ દરમિયાન ચૌદ દેવીઓ આવી પહોંચી.
સિદ્ધાંબિકા ક્રોડમાતા કપાલી તારા સુવર્ણા ચ ત્રિલોકજેત્રી
સિદ્ધાંબિકા, ક્રોડમાતા, કપાલી, તારાં, સુવર્ણા અને ત્રિલોકજેત્રિ,
ભૂતાંબિકા હરસિદ્ધિસ્તથામૂઃ સંપ્રાપ્ય તસ્થુર્નૃપવિસ્મયંકરાઃ
ભૂતાંબિકા, હરસિદ્ધિ અને અન્ય દેવીઓ આવીને રાજાને આશ્ચર્યમાં મૂકી ઊભી રહી.
શૃણુધ્વં પાર્થિવાઃ સર્વે કૃષ્ણેન વિદિતાત્મના
હે રાજાઓ, તમે બધા કૃષ્ણ પાસેથી સાંભળો, જે પોતાને જાણે છે.
મેરુમૂર્ધ્નિ પુરા પૃથ્વી સમવેતાન્દિવૌકસઃ
એક વખત મેરુ પર્વતની ટોચ પર પૃથ્વી અને દેવતાઓ ભેગા થયા હતા.
તતો બ્રહ્મા પ્રાહ વિષ્ણું ભગવંસ્ત્વમિદં શૃણુ
પછી બ્રહ્માએ વિષ્ણુને કહ્યું, 'હે ભગવાન, આ સાંભળો.'
તતસ્તથેતિ તન્મેને વચનં વિષ્ણુરવ્યયઃ
વિષ્ણુ, જે ક્યારેય નાશ પામે નહીં, 'જેમ તું કહે છે તેમ' કહીને એ વચન સ્વીકાર્યું.
સૂર્યવર્ચેતિ યક્ષેંદ્રશ્ચતુરાશીતિકોટિપઃ
યક્ષેન્દ્ર, જેને સૂર્યવર્ચ કહેવાય છે, એના ચોર્યાસી કરોડ અનુયાયીઓ હતા.
મયિ તિષ્ઠતિ દોષાણામનેકાનાં મહાસ્પદે 1.2.66.
મારે રહેતાં અનેક દોષોનું મોટું સ્થાન છે.
અહમેકોઽવતીર્યૈતાન્હનિષ્યામિ ભુવો ભરાન્
હું એકલો પૃથ્વી પર ઉતરીને આ ભારોનો નાશ કરીશ.
ઇત્યુક્તવચને બ્રહ્મા ક્રુદ્ધસ્તં સમભાષત
આ શબ્દો કહેવામાં આવ્યા ત્યારે બ્રહ્મા ગુસ્સે થઈને તેને સંબોધ્યા.
સ્વસાધ્યં બ્રૂષે મોહાત્ત્વં શાપયોગ્યોઽસિ બાલિશ
તુ તારા ભ્રમથી પોતાનું જ કાર્ય બોલે છે; તું શાપ માટે યોગ્ય છે, હે મૂર્ખ.
અવિચાર્યૈવ પ્રભુષુ વક્તિ સોઽર્હતિ દંડનમ્
જે પ્રભુઓને વિચાર્યા વિના બોલે છે, એ દંડને પાત્ર છે.
શરીરનાશં કૃષ્ણાત્ત્વમવાપ્સ્યસિ ન સંશયઃ
કૃષ્ણ પાસેથી તારા શરીરનો નાશ થશે, એમાં કોઈ શંકા નથી.