પ્રાહ તાન્બાલરૂપાંશ્ચ બાલરૂપી મહેશ્વરઃ
મહેશ્વર, બાળક રૂપે, એ બાળક રૂપાવાળાઓને કહ્યું:
ચતુર્દશાનાં ભૂર્લોકે વાસો વઃ પાલનં તથા
'ચૌદ દિવસ સુધી તમારો નિવાસ અને રક્ષણ ભૂલોકમાં રહેશે.'
નૈવેદ્યં ભવતાં રાજમાષતંદુલમિશ્રકાઃ
'તમારી ભેટમાં રાજમાની અને ચોખા મિશ્રિત અન્ન મળશે.'
તસ્ય તન્નિષ્ફલં ભાવિ ભુક્તં પ્રેતૈશ્ચ રાક્ષસૈઃ 1.2.62.
'એ ભેટ તેમને માટે નિષ્ફળ રહેશે, અને ભૂત તથા રાક્ષસો એ ભોજન કરશે.'
ક્ષેત્રપાલાઃ સ્થિતાશ્ચૈવ યથાસ્થાને નિરૂપિતાઃ
ક્ષેત્રના રક્ષકોને તેમનાં સ્થાન પર યોગ્ય રીતે રાખવામાં આવ્યા છે.
આરાધનં પ્રવક્ષ્યામિ યેન પ્રીતા ભવંતિ તે
હવે હું એ પૂજા સમજાવું છું, જેના દ્વારા તેઓ પ્રસન્ન થાય છે.
ૐક્ષાં ક્ષેત્રપાલાય નમઃ
ૐ ક્ષાં, ક્ષેત્રપાલને વંદન છે.
અનેનાત્ર ચંદનાદિ દત્ત્વા રાજમાષતણ્ડુલમિશ્રકાશ્ચ ચતુઃષષ્ટિકૃતભાગાન્વટકાન્નિવેદ્ય તાવત્યો દીપિકાસ્તાવન્તિ પત્રાણિ પૂગાનિ નિવેદ્ય દણ્ડવત્પ્રણમ્ય મહાસ્તુતિમેતાં જપેત્
અહીં ચંદન અને અન્ય વસ્તુઓ અર્પણ કરીને, રાજમાશ અને ચોખા સાથે બનેલા ચૌસઠ વટકા, એટલી જ દીવટીઓ, પાંદડા અને સુપારી અર્પણ કરી, દંડવત્ પ્રણામ કરીને આ મહા સ્તુતિનો જપ કરવો.
ૐઊર્ધ્વકેશા વિરૂ પાક્ષા નિત્યં યે ઘોરરૂપિણઃ
ૐ, જેમના વાળ ઊભા છે, આંખો અજાણી છે, અને જેઓ હંમેશા ભયાનક સ્વરૂપ ધરાવે છે—
અહ્વરો હ્યાપકુમ્ભશ્ચ ઇડાચારસ્તથૈવ યઃ
અહ્વર, આપકુંભ અને ઇડાચાર—
સિદ્ધેયશ્ચૈવ વલિકો નીલપાદેકદંષ્ટ્રિકઃ
સિદ્ધેય, વલિક, નીલપાદ અને એકદંષ્ટ્રિકા—
ઊર્ધ્વપાદઃ કમ્બલશ્ચ ખંજનઃ ખર એવ ચ
ઊર્ધ્વપાદ, કંબલ, ખંજના અને ખરા—
જટાલોપ્યજટાલશ્ચ નૌમિ સ્વઃક્ષેત્રપાલકાન્
જટાલોપ અને જટાલા— હું મારા ક્ષેત્રના રક્ષકોને વંદન કરું છું.
ઠંઠંકણો જંબરશ્ચ સ્ફુલિંગાસ્યસ્તડિદ્રુચિઃ 1.2.62.
ઠંઠંકણ, જંબરા, ચીંગારી જેવા મોઢાવાળા અને વીજળી જેવી તેજવાળા—
ફેત્કારકારી પંચાસ્યો બર્બરી ભીમરૂપવાન્
પેટકાર કરનાર, પાંચ મોઢાવાળો, બરબરી અને ભયાનક સ્વરૂપ ધરાવનાર—
રૌરવશ્ચાપિ લંબોષ્ઠો વણિજઃ સુજટાલિકઃ
રૌરવ, લંબોષ્ઠ, વણિજ અને સુજટાલિકા—
સર્વલિંગેષુ હુંકારઃ સ્મશાનેષુ ભયાવહઃ
જે સર્વ સ્વરૂપોમાં 'હું' ઉચ્ચારે છે અને શમશાનમાં ભયજનક છે—
એકવૃક્ષશ્ચ વૃક્ષેષુ કરાલવદનો નિશિ
વૃક્ષોમાં એક વૃક્ષ જે રાત્રે કરાળ મોઢાવાળો છે—
ચત્વરેષુ દુરારોહઃ પર્વતે કુરવસ્તથા
ચતુરસ્થી પર ચડવું મુશ્કેલ છે અને પર્વત પર કુરવાઓ પણ છે—
રસક્ષેત્રે રસાધ્યક્ષો યજ્ઞવાટેષુ કોટનઃ
રસના ક્ષેત્રમાં રસના અધિકારી અને યજ્ઞવાટમાં કોટન—
એવં ચતુઃષષ્ટિમિતાઞ્છરણં યામિ ક્ષેત્રપાન્
આ રીતે, ચૌસઠ ક્ષેત્રપાલોમાં હું શરણ જઈ છું.
સર્વકાર્યેષુ યશ્ચૈવં ક્ષેત્રપાનર્ચયેચ્છુચિઃ
જે શુદ્ધ મનથી દરેક કાર્યમાં આ રીતે ક્ષેત્રપાલોની પૂજા કરે છે—
ઇમં ક્ષેત્રપકલ્પં ચ વિજાનન્વિજયસ્તથા
આ ખેતરની રીત અને વિજય જાણીને,
પ્રણમ્ય ચ તતો દેવીમાનર્ચ વટયક્ષિણીમ્ 1.2.62.
પછી તેણે દેવીને વંદન કરી અને વટની આંખવાળી માતાને પૂજવી.
સમાનીતાસ્તૈશ્ચ સાકં સુનંદા નામ બ્રાહ્મણી
એ લોકો સાથે સુનંદા નામની એક બ્રાહ્મણ સ્ત્રી લાવવામાં આવી.
સા કૃચ્છ્રાણિ પરાકાંશ્ચ અતિકૃચ્છ્રાણિ કુર્વતી
તે સ્ત્રીએ ઘણી કઠિન અને અત્યંત કઠોર તપસ્યા કરી.
માસોપવાસં ચ તથા કાર્તિકે કુલનંદિની
કુલાનંદિનીએ કાર્તિક મહિનામાં એક માસનું ઉપવાસ રાખ્યું.
દર્શે સ્નાનં તથા ચક્રે મહીસાગરસંગમે
મહાન નદી અને સાગરનાં સંગમ પર તેણે સ્નાન કર્યું.
ધૂતપાપા યયૌ લોકમુમાયાઃ કૃતસ્વાગતા
પાપોથી શુદ્ધ થઈ, તે ઉમાના લોકમાં પહોંચી અને ઉમાએ સ્વાગત કર્યું.
તસ્યાસ્તુષ્ટો વરં પ્રાદાત્સિદ્ધલિંગસ્થિતો હરઃ
સિદ્ધલિંગમાં સ્થિત હરાએ પ્રસન્ન થઈને તેને વરદાન આપ્યું.