ઇતિ હૈડંબિવચનં શ્રુત્વા કામકટંકટા
હૈડિંબા ના આ શબ્દો સાંભળીને, કામથી બળતી હતી.
ધિગહં યન્મયા પૂર્વં સમયઃ સ કૃતોઽભવત્
મારે શરમ આવે છે, કે મેં એ સંમતિ પહેલાં આપી હતી.
ઇતિ સંચિન્તયન્તી સા ભૈમિં વચનમબ્રવીત્
એ રીતે વિચારતી, એ ભીમને આ શબ્દો કહી.
અથ કામયસે માં ત્વં તત્કથાં શીઘ્રમુચ્ચર તતોઽહં વશગા જાતા હતો વા સ્વપ્સ્યસે મયા
જો તું મને ઇચ્છે છે, તો એ વાર્તા ઝડપથી કહી દે; પછી હું તારી આજ્ઞામાં આવી જઈશ, અથવા તું મારી હાથેથી મરીને ઊંઘી જશે.
સ્મૃત્વા ચરાચરગુરું કૃષ્ણમારબ્ધવાન્કથામ્
ચરાચર ના ગુરુ કૃષ્ણને યાદ કરીને, તેણે વાર્તા શરૂ કરી.
તસ્ય ચૈકા સુતા જજ્ઞે ભાર્યા તસ્ય મૃતાઽભવત્ 1.2.60.
તેને એક દીકરી જન્મી; તેની પત્ની તો મૃત્યુ પામી હતી.
સા યદાભૂદ્યૌવનગા વ્યંજિતાવયવા શુભા
જ્યારે એ યુવાન થઈ, તેના અંગો સ્પષ્ટ અને સુંદર દેખાવા લાગ્યા,
તદાસ્ય કામલુલિતમાલાનં પ્રજહૌ મનઃ
ત્યારે તેની મનમાં કામથી સુકાઈ ગયેલી માળાઓનો ત્યાગ થયો.
પ્રાતિવેશ્મકપુત્રી ત્વં મયાનીયાત્ર પોષિતા
તું તો પાડોશીની દીકરી છે, હું તને અહીં લાવીને પોષી છે.
ઇત્યુક્તા સા ચ મેને ચ તત્તથૈવ વચસ્તદા
એ રીતે કહેવામાં આવ્યું, ત્યારે એએ એ શબ્દો સાચા માન્યા.
તતસ્તસ્યાં સુતા જજ્ઞે તસ્માન્મદનરાસભાત્ એનં પ્રશ્નં મમ બ્રૂહિ શીઘ્રં ચેચ્છક્તિરસ્તિ તે
પછી એને એ પ્રેમી ગધાથી દીકરી જન્મી; હવે મારા પ્રશ્નનો ઝડપથી જવાબ આપ, જો તારી શક્તિ હોય.
ન ચ પશ્યતિ નિર્દ્ધારં પ્રશ્નસ્યાસ્ય કથંચન
પણ એ કોઈ રીતે આ પ્રશ્નનો ઉકેલ જોઈ શકતો નહોતો.
અતાડયદ્રુક્મરજ્જું કરાભ્યાં દોલકસ્ય ચ
એણે પોતાના હાથથી સોનાની દોરી અને ઝૂલાને માર્યું.
સિંહવ્યાઘ્રવરાહાશ્ચ મહિષાશ્ચિત્રકા મૃગાઃ
સિંહ, વાઘ, દૂધિયા, મહિષ અને ચિતરાયેલા હરણો,
અવાદયન્નખૌ ભૈમિઃ કનિષ્ઠાંગુષ્ઠજૌ હસન્ 1.2.60.
ભીમ હસતો, પોતાના નખ અને નાની આંગળી તથા અંગૂઠાથી રમતો હતો.
તૈર્મૌર્વીનિર્મિતાઃ સર્વે ક્ષણાદેવ સ્મ ભક્ષિતાઃ
મૌરવીથી બનેલા બધા જ પળમાં ભક્ષી લેવાયા.
ઉત્થાય સહસા દોલાત્ખડ્ગમાદાતુમૈચ્છત
હોઠકથી ઝૂલાથી ઊઠી, તેણે તલવાર પકડી લેવા ઈચ્છી.
કેશેષ્વાદાય સવ્યેન પાણિનાઽપાતયદ્ભુવિ
ડાબા હાથથી તેના વાળ પકડી, તેને જમીન પર ફેંકી દીધી.
દક્ષિણેન કરેણાસ્યાશ્છેત્તુમૈચ્છત નાસિકામ્
જમણા હાથથી તેની નાક કાપવા ઈચ્છી.
પ્રશ્નેન શક્ત્યા ચ બલેન નાથ ત્રિધા ત્વયાહં વિજિતા નમસ્તે
પ્રશ્ન, શક્તિ અને બળથી, સ્વામી, હું ત્રણે રીતે તમારી દ્વારા જીતાઈ ગઈ છું—તમને વંદન છે.
એવમુક્ત્વા મુમોચૈનાં મુક્તા ચાહ પ્રણમ્ય સા
આ રીતે બોલીને, તેણે તેને મુક્ત કરી; અને તે મુક્ત થઈ, વંદન કરીને બોલી.
જાનામિ ત્વાં મહાબાહો વીરં શક્તિમતાં વરમ્
હું તમને ઓળખું છું, મહાબાહુ, શક્તિશાળી લોકોમાં શ્રેષ્ઠ વીર તરીકે.
ગુહ્યકાધિપતિસ્ત્વં હિ કાલનાભ ઇતિ સ્મૃતઃ
તમે ગુહ્યકના અધિપતિ છો, અને કાલનાભ તરીકે ઓળખાતા છો.
ઇતિ માં પ્રાહ કામાખ્યા સર્વં તત્સંસ્મરામ્યહમ્
કામાખ્યા એ મને આમ કહ્યું હતું; હું તે બધું યાદ રાખું છું.
સમાદિશ પ્રાણનાથ કમાદેશં કરોમિ તે ઘટોત્કચ ઉવાચ પ્રચ્છન્નસ્તસ્ય ઘટતે ન વિવાહઃ કથંચન ।। 1.2.60.
પ્રાણનાથ, તમે જે આજ્ઞા આપો, હું તે ઈચ્છા પૂરી કરું. ઘટોત્કચએ કહ્યું: જો તે છુપાવામાં આવે, તો એ લગ્ન ક્યારેય નહીં થાય.
મોર્વિ યસ્ય હિ વર્તંતે પિતરૌ બાંધવાસ્તથા
મૌર્વી, જેના માતા-પિતા અને સગાં-સંબંધી જીવતા છે—
અયં કુલક્રમોઽસ્માકં યદ્ભાર્યા પતિમુદ્વહેત્
આ અમારો કુટુંબનો રિવાજ છે: પત્ની પતિને આપવામાં આવે છે.
ભગદત્તમથો નાથં તતો મૌર્વી ન્યવેદયત્
પછી તેણે પોતાના સ્વામી ભગદત્તને મૌર્વી વિશે જાણકારી આપી.
તતઃ પૃષ્ઠિં સમારોપ્ય ઘટોત્કચમનિંદિતા
પછી, ઘટોત્કચને પીઠ પર બેસાડી, તેને કોઈ દોષ ન લાગ્યો.
તતોઽસૌ વાસુદેવેન પાંડવૈશ્ચાભિનંદિતઃ
પછી, વાસુદેવ અને પાંડવો દ્વારા તેને સન્માન મળ્યું.