દેવિ કોઽપિ યુવા શ્રીમાંસ્ત્રૈલોક્યેષ્વમિતપ્રભઃ
'દેવી, ત્રણેય લોકમાં કોઈ યુવાન, તેજસ્વી અને અપરિમિત તેજ ધરાવતો પુરુષ છે—'
કદાચિદ્દેવસંગત્યા સમયો મેઽભિપૂર્યતે
'કદાચ દેવો સાથે સંવાદથી, મારું સમય પૂરું થશે.'
ઇત્યુક્તવચનાચ્ચેટી પ્રાપ્યાવોચદ્ઘટોત્કચમ્
આ શબ્દો સાંભળીને, દાસી ઘટોત્કચ પાસે જઈને કહ્યું.
ઇત્યુક્તઃ સ પ્રહસ્યૈવ તત્રોત્સૃજ્ય સ્વકાનુગાન્
એ રીતે કહેતાં, તે હસ્યો અને પોતાના સાથીઓને ત્યાં જ છોડી દીધા.
સ પશ્યઞ્છુકસંઘાતાન્પારાવતગણાંસ્તથા
તેને તોતાના જૂથો અને પાંખીડાની ટોળીઓ પણ દેખાઈ.
રૂપેણ વયસઃ ચૈવ રતેરપિ રતિંકરીમ્
સૌંદર્યમાં, યુવાનપણમાં અને ભાવનામાં, તે પ્રેમદેવી કરતાં પણ વધુ હતી.
તાં વિદ્યુતમિવોન્નદ્ધાં દૃષ્ટ્વા ભૈમિરચિંતયત 1.2.60.
તે વીજળી જેવી તેજસ્વી હતી, તેને જોઈને ભૈમીએ વિચાર કર્યો.
ન્યાય્યમેતત્કૃતે પૂર્વં નષ્ટા યત્કામિનાં ગણાઃ
એ યોગ્ય છે કે, તેના કારણે પહેલાં પ્રેમીઓના જૂથો નાશ પામ્યા હતા.
કામિનીનાં કૃતે યેષાં ક્ષીયતે ગણનાત્ર કા
સ્ત્રીઓ માટે, અહીં કેટલાં છે એ ગણવું શક્ય જ નથી.
નિષ્ઠુરે વજ્રહૃદયે પ્રાપ્તોઽહમતિથિસ્તવ
હે નિષ્ઠુર, પથ્થર જેવી તારી હૃદયવૃત્તિ ધરાવતી, હું તારો મહેમાન બનીને આવ્યો છું.
ઇતિ હૈડંબિવચનં શ્રુત્વા કામકટંકટા
હૈડિંબા ના આ શબ્દો સાંભળીને, કામથી બળતી હતી.
ધિગહં યન્મયા પૂર્વં સમયઃ સ કૃતોઽભવત્
મારે શરમ આવે છે, કે મેં એ સંમતિ પહેલાં આપી હતી.
ઇતિ સંચિન્તયન્તી સા ભૈમિં વચનમબ્રવીત્
એ રીતે વિચારતી, એ ભીમને આ શબ્દો કહી.
અથ કામયસે માં ત્વં તત્કથાં શીઘ્રમુચ્ચર તતોઽહં વશગા જાતા હતો વા સ્વપ્સ્યસે મયા
જો તું મને ઇચ્છે છે, તો એ વાર્તા ઝડપથી કહી દે; પછી હું તારી આજ્ઞામાં આવી જઈશ, અથવા તું મારી હાથેથી મરીને ઊંઘી જશે.
સ્મૃત્વા ચરાચરગુરું કૃષ્ણમારબ્ધવાન્કથામ્
ચરાચર ના ગુરુ કૃષ્ણને યાદ કરીને, તેણે વાર્તા શરૂ કરી.
તસ્ય ચૈકા સુતા જજ્ઞે ભાર્યા તસ્ય મૃતાઽભવત્ 1.2.60.
તેને એક દીકરી જન્મી; તેની પત્ની તો મૃત્યુ પામી હતી.
સા યદાભૂદ્યૌવનગા વ્યંજિતાવયવા શુભા
જ્યારે એ યુવાન થઈ, તેના અંગો સ્પષ્ટ અને સુંદર દેખાવા લાગ્યા,
તદાસ્ય કામલુલિતમાલાનં પ્રજહૌ મનઃ
ત્યારે તેની મનમાં કામથી સુકાઈ ગયેલી માળાઓનો ત્યાગ થયો.
પ્રાતિવેશ્મકપુત્રી ત્વં મયાનીયાત્ર પોષિતા
તું તો પાડોશીની દીકરી છે, હું તને અહીં લાવીને પોષી છે.
ઇત્યુક્તા સા ચ મેને ચ તત્તથૈવ વચસ્તદા
એ રીતે કહેવામાં આવ્યું, ત્યારે એએ એ શબ્દો સાચા માન્યા.
તતસ્તસ્યાં સુતા જજ્ઞે તસ્માન્મદનરાસભાત્ એનં પ્રશ્નં મમ બ્રૂહિ શીઘ્રં ચેચ્છક્તિરસ્તિ તે
પછી એને એ પ્રેમી ગધાથી દીકરી જન્મી; હવે મારા પ્રશ્નનો ઝડપથી જવાબ આપ, જો તારી શક્તિ હોય.
ન ચ પશ્યતિ નિર્દ્ધારં પ્રશ્નસ્યાસ્ય કથંચન
પણ એ કોઈ રીતે આ પ્રશ્નનો ઉકેલ જોઈ શકતો નહોતો.
અતાડયદ્રુક્મરજ્જું કરાભ્યાં દોલકસ્ય ચ
એણે પોતાના હાથથી સોનાની દોરી અને ઝૂલાને માર્યું.
સિંહવ્યાઘ્રવરાહાશ્ચ મહિષાશ્ચિત્રકા મૃગાઃ
સિંહ, વાઘ, દૂધિયા, મહિષ અને ચિતરાયેલા હરણો,
અવાદયન્નખૌ ભૈમિઃ કનિષ્ઠાંગુષ્ઠજૌ હસન્ 1.2.60.
ભીમ હસતો, પોતાના નખ અને નાની આંગળી તથા અંગૂઠાથી રમતો હતો.
તૈર્મૌર્વીનિર્મિતાઃ સર્વે ક્ષણાદેવ સ્મ ભક્ષિતાઃ
મૌરવીથી બનેલા બધા જ પળમાં ભક્ષી લેવાયા.
ઉત્થાય સહસા દોલાત્ખડ્ગમાદાતુમૈચ્છત
હોઠકથી ઝૂલાથી ઊઠી, તેણે તલવાર પકડી લેવા ઈચ્છી.
કેશેષ્વાદાય સવ્યેન પાણિનાઽપાતયદ્ભુવિ
ડાબા હાથથી તેના વાળ પકડી, તેને જમીન પર ફેંકી દીધી.
દક્ષિણેન કરેણાસ્યાશ્છેત્તુમૈચ્છત નાસિકામ્
જમણા હાથથી તેની નાક કાપવા ઈચ્છી.
પ્રશ્નેન શક્ત્યા ચ બલેન નાથ ત્રિધા ત્વયાહં વિજિતા નમસ્તે
પ્રશ્ન, શક્તિ અને બળથી, સ્વામી, હું ત્રણે રીતે તમારી દ્વારા જીતાઈ ગઈ છું—તમને વંદન છે.