ઉપવિષ્ટાઃ સભામધ્યે કથાશ્ચક્રુઃ પૃથગ્વિધાઃ
સભાના મધ્યમાં બેઠા રહીને તેઓ વિવિધ વાતો કરતા હતા.
ક્રિયમાણેઽથ તત્રાગાદ્ભીમપુત્રો ઘટોત્કચઃ
ત્યારે, એ બધું ચાલતું હતું ત્યારે, ભીમપુત્ર ઘટોત્કચ ત્યાં આવ્યો.
ઉત્થાય સહસા પીઠાદાલિલિંગુર્મુદા યુતાઃ 1.2.59.
પાઠેથી અચાનક ઊભો રહી, આનંદપૂર્વક બધાને ભેટ્યો.
સાશિષં ચ તતો રાજ્ઞા સ્વોત્સંગ ઉપવેશિતઃ
પછી રાજાએ આશીર્વાદ આપી, તેને પોતાની ગોદમાં બેઠાડ્યો.
કાલઃ ક્વચિત્સુખં રાજ્યં કુરુષે માતુલં તવ
કેટલાક સમય સુધી, તારો મામા કુરુઓનું રાજ્ય આનંદથી ભોગવતો હતો.
કશ્ચિદ્દેવેષુ વિપ્રેષુ ગોષુ સાધુષુ સર્વદા
કોઈક હંમેશાં દેવતાઓમાં, બ્રાહ્મણોમાં, ગાયોમાં અને સજ્જનોમાં રહે છે.
હેડંબસ્ય વનં સર્વં તસ્ય યે સૈન્યરાક્ષસાઃ
હેડાંબનું આખું જંગલ અને તેની રાક્ષસોની સેના બધું એના અધિકારમાં હતું.
કચ્ચિન્નંદતિ તે માતા ભૃશં નઃ પ્રિયકારિણી
અમને જે ખૂબ જ પ્રિય છે, એવી તારી માતા બહુ ખુશ છે ને?
ઇતિ પૃષ્ટો ધર્મરાજ્ઞા સ્મયન્હૈડંબિરબ્રવીત્
ધર્મરાજાએ પૂછ્યું ત્યારે હૈડંબે સ્મિત સાથે જવાબ આપ્યો.
તદ્રાજ્યં શાસને સ્થાપ્ય દુષ્ટાન્નિઘ્નંશ્ચરામ્યહમ્
એ રાજ્યને મારા વશમાં રાખીને, હું દુષ્ટોને દંડ આપતો ફરું છું.
મામુવાચ સદા પુત્ર પિતૄણાં ભક્તિકૃદ્ભવ
મારા પિતા હંમેશા કહતાં, 'પુત્ર, તું પિતૃઓની ભક્તિ કર.'
પ્રણામાયૈવ ભવતાં ભક્તિપ્રહ્વેણ ચેતસા ભવદ્ભિરહમિચ્છામિ ફલં યસ્માદિદં મહત્
ભક્તિભાવે નમ્ર મનથી, હું ઈચ્છું છું કે તમે સૌ વંદન કરો, કેમ કે એ જ મહાન ફળ છે.
યદાજ્ઞાપાલનં પુત્રઃ પિતૄણાં સર્વદા ચરેત્ 1.2.59.
પુત્રએ હંમેશા પિતૃઓની આજ્ઞાનું પાલન કરવું જોઈએ.
ઉવાચ ધર્મરાટ્ પુત્રમાનંદાશ્રુઃ સગદ્ગદમ્
ધર્મરાજાએ આનંદના આંસુઓ સાથે, ગળા ભરાઈને પુત્રને કહ્યું:
ત્વમેવ નો ભક્તિકારી સહાયશ્ચાપિ વર્તસે
તમે જ અમારા માટે ભક્તિપૂર્વક સેવા કરો છો અને સહાય પણ આપો છો.
એતદર્થં ચ હૈડંબે પુત્રાનિચ્છંતિ સાધવઃ
હૈડંબે, આ માટે જ સજ્જન લોકો પુત્રની ઈચ્છા રાખે છે.
અવશ્યં યાદૃશી માતા તાદૃશસ્તનયો ભવેત્
જેમ માતા હોય, તેમ પુત્ર પણ એવો જ બને છે.
અહો સુદુષ્કરં દેવી કુરુતે મે પ્રિયા વધૂઃ
આહા! મારી પ્રિય પત્ની, દેવી, કેટલું અતિ દુષ્કર કાર્ય કરે છે!
નૂનં કામેન ભોગૈર્વા કૃત્યં વધ્વા ન મે મનાક્
નિશ્ચયે, મારી પત્નીને કામ કે ભોગમાં ذرાય પણ રુચિ નથી.
દુષ્કુલીનાપિ યા ભક્તા સૂતેઽપત્યં ચ ભક્તિમત્
નીચ કુળમાં જન્મેલી સ્ત્રી પણ જો ભક્ત હોય, તો ભક્ત પુત્રને જન્મ આપે છે.
એવં બહૂનિ વાક્યાનિ તાનિ તાનિ વદન્નૃપઃ
આ રીતે રાજાએ અનેક પ્રકારની વાતો એક પછી એક કહી.
પુંડરીકાક્ષ જાનાસિ યથા ભીમાદભૂદયમ્
કમળનયન, તું જાણે છે કે ભીમનો જન્મ કેવી રીતે થયો હતો.
અષ્ટાનાં દેવયોનીનાં યતો જન્મ ચ યૌવનમ્ ।। 1.2.59.
જ્યાંથી આઠ દેવીમાતાઓનો જન્મ અને યુવાની આવી.
તદસ્યોચિતદારાર્થે સદા ચિંતાસ્તિ કૃષ્ણ મે
કૃષ્ણ, તેથી હું હંમેશા તેના માટે યોગ્ય વર-વધૂની ચિંતામાં રહું છું.
તદ્ભવાન્કૃષ્ણસર્વજ્ઞ ત્રિલોકીમપિ વેત્સિ ચ
કૃષ્ણ, તું સર્વજ્ઞ છે અને તને ત્રિલોકનું પણ જ્ઞાન છે.
ધર્મરાજમિદં વાક્યં પદાંતરિતમબ્રવીત્
ધર્મરાજાએ આ વચન શબ્દશઃ કહ્યું હતું.
અસ્તિ રાજન્પ્રવક્ષ્યામિ દારાનસ્યોચિતાં શુભામ્
રાજા, હું તમને કહું છું કે તેના માટે એક યોગ્ય અને શુભ વરરાજુ છે.
સા ચ પુત્રી મુરોઃ પાર્થ દૈત્યસ્યાદ્ભુતકર્મણઃ
પાર્થ, એ અદ્ભુત વિક્રમોવાળો દૈત્ય મુરાનો દીકરી છે.
સ ચ મે નિહતો ઘોરઃ પાશદુર્ગસમન્વિતઃ
એ ભયાનક મુરા, જે પાશથી સુરક્ષિત હતો, તેને મેં મારી નાખ્યો હતો.
તતો હતે મુરૌ દૈત્યે મયા તસ્ય સુતાવ્રજત્
મુરા દૈત્યને મારી નાખ્યા પછી, તેની દીકરી મારી પાસે આવી.