એતાસ્ત્વાનુવ્રજિષ્યંતિ દેવ્યઃ કોટિશતં શુભે
આ લાખો દેવીઓ, હે શુભે, તને અનુસરે છે.
મયૂરં સમુપાસ્થાય ગુહશક્તિઃ સમાગતા
મોર પર બેસીને ગુહાની શક્તિ એકઠી થઈ.
જઘાન ચ સમાસાદ્ય દેવી નાનાવિધાયુધૈઃ
દેવી પાસે આવીને અનેક પ્રકારના શસ્ત્રોથી પ્રહાર કર્યો.
પ્રસાદયંતિ તાં દેવીં નાનાવેષૈઃ સુદીનવત્
તેઓએ અનેક રૂપ ધારણ કરીને, બહુ દુઃખી થઈને, તે દેવીને પ્રસન્ન કરવા પ્રયત્ન કર્યો.
નૃત્યંતિ દેવિ પદ્માક્ષિ પ્રસીદેતિ પુનઃપુનઃ
તેઓ વારંવાર કહેતા: 'હે કમળને આંખોવાળી દેવી, કૃપા કર!' અને નૃત્ય કરતા.
તાં તે પ્રોચુસ્ત્રાહિ નસ્ત્વં ભૂતમાતા ભવેશ્વરિ
તેઓએ કહ્યું: 'હે ભૂતોની માતા, હે જગતની સ્વામિની, અમને બચાવ.'
યે ચૈવં ત્વાં તોષયન્તિ તેષાં દેહિ વરાન્સદા ।। 1.2.47.
જે લોકો તને આ રીતે પ્રસન્ન કરે, તેમને તું હંમેશા વરદાન આપ.
અરિષ્ટાભરણૈઃ પુષ્પૈર્દધિભક્તૈશ્ચ પૂજનૈઃ
અલંકારો, ફૂલો, દહીં-ભાત અને પૂજાથી.
એવં દત્ત્વા વરં દેવી મુમુદે ભૂતસંવૃતા
આ રીતે વરદાન આપી દેવી ભૂતોની વચ્ચે આનંદિત થઈ.
ય એનાં પ્રણમેન્મર્ત્યઃ સર્વારિષ્ટૈર્વિમુચ્યતે
જે મનુષ્ય તેને વંદન કરે છે, તે બધા દુઃખોથી મુક્ત થાય છે.
એવં પ્રભાવાઃ પરિકીર્તિતા મયા સમાસતસ્તીર્થવરેઽત્ર દેવ્યઃ
હું અહીં આ તીર્થમાં દેવીના શક્તિઓ સંક્ષિપ્તમાં વર્ણવી છે.
શૃણ્વન્યાં કીર્ત યિષ્યામિ પાપમોક્ષમવાપ્નુયાત્
જે આ કથા સાંભળે છે, તેને પાપથી મુક્તિ મળે છે.
પુરા ત્રેતાયુગે પાર્થ ચૌડદેશસમુદ્ભવૌ
પહેલા ત્રેતાયુગમાં, હે પાર્થ, ચૌડ દેશમાં બે જણ જન્મ્યા હતા.
તાવેકદા પુરાણાર્થે શ્લોકમેકમપશ્યતામ્
એક વખત એ બંનેએ પુરાણ વિષયક એક શ્લોક જોયો.
પ્રભાસાદ્યાનિ તીર્થાનિ પુલસ્ત્યાયાહ પદ્મભૂઃ । ન યૈસ્તત્રાપ્લુતં ચૈવ કિં તૈસ્તીર્થમુપાસિતમ્
પદ્મભૂએ પુલસ્ત્યને પ્રભાસથી શરૂ થતા પવિત્ર તીર્થો વિશે કહ્યું: જો ત્યાં સ્નાન ન કરવામાં આવ્યું હોય, તો એ તીર્થની પૂજા કરવાનો શું અર્થ છે?
ઇતિ શ્લોકં પઠિત્વા તૌ પુનઃપુનરભિષ્ટુતમ્
આ શ્લોકનું પઠન કર્યા પછી, બંનેને વારંવાર વખાણવામાં આવ્યા.
તૌ વનાનિ નદીશ્ચૈવ વ્યતિક્રમ્ય શનૈઃશનૈઃ
બન્નેએ ધીમે ધીમે જંગલ અને નદીઓ પાર કરી.
ગુપ્તક્ષેત્રસ્ય માહાત્મ્યં મહીસાગરસંગમમ્
તેઓએ ગુપ્ત ક્ષેત્રની મહિમા અને જમીન-સમુદ્રના સંગમ વિશે સાંભળ્યું.
તતો માર્ગસ્ય શૂન્યત્વાત્તૃટ્ક્ષુધાપીડિતૌ ભૃશમ્
પછી રસ્તો સુનસાન હોવાથી, બંનેને તીવ્ર તરસ અને ભૂખે પીડ્યા.
સિદ્ધનાથં નમસ્કૃત્ય સંપ્રયાતૌ સુધૈર્યતઃ
સિદ્ધનાથને વંદન કરીને, તેઓ ધીરજપૂર્વક આગળ વધ્યા.
સહસા પતિતૌ ભૂમૌ સ્થૂણપાદૌ વિમૂર્છિતૌ 1.2.48.
અચાનક, બંને જમીન પર પડી ગયા, પગ લથડ્યા અને તેઓ બેભાન થઈ ગયા.
કિંચિદ્વિશ્વસ્ય ધૈર્યાચ્ચ સખે કિં ન શ્રુતં ત્વયા
થોડું ધૈર્ય મળતાં, એકે કહ્યું: 'મિત્ર, શું તું સાંભળ્યું નથી?''
તથાતથા ભવેદ્દાનૈર્દીનઃ સોમેશ્વરો હરઃ
આ રીતે દાન આપવાથી, દયાળુ સોમેશ્વર હર ભગવાન પ્રસન્ન થાય છે.
લુંઠમાનો જગામૈવ પ્રાલેયઃ કિંચિદંતરે
લૂંટતી વખતે, પ્રાલેય થોડું દૂર ચાલ્યો ગયો.
ખે વાણી ચાભવત્તત્ર પુષ્પવર્ષપુરઃસરા ઉત્થિતં સાગરતટે લિંગં તિષ્ઠાત્ર સુવ્રત
ત્યાં આકાશમાંથી પુષ્પવર્ષા સાથે એક વાણી સંભળાઈ: 'સમુદ્રકાંઠે લિંગ પ્રગટ્યું છે, હે સદ્ગુણવાન, અહીં જ રહે.'
પ્રભાસાય પ્રયાતવ્યં યદાઽઽ મૃત્યોર્મયા સ્ફુટમ્
જ્યારે મને સ્પષ્ટ રીતે મૃત્યુ નજીક લાગ્યું, ત્યારે કહેવામાં આવ્યું: 'પ્રભાસ તરફ જવું જોઈએ.'
અપશ્યદુત્થિતં લિંગં સ ચૈવં પ્રત્યપદ્યત
તેણે ઉદ્ભવેલું લિંગ જોયું અને તેને સ્વીકારી લીધું.
દૃષ્ટ્યા તનૂ તતો યાતૌ પ્રભાસં શિવસદ્મ ચ
પછી બંનેએ નજરે જોઈને પ્રભાસ અને શિવના ધામ તરફ પ્રયાણ કર્યું.
ઊર્જયંતઃ પ્રતીચ્યાં ચ પ્રાલેયસ્યેશ્વરોઽપરઃ
પશ્ચિમ તરફ પૂજા કરતાં, ત્યાં પ્રાલેયના બીજાં ભગવાન છે.
સોમનાથદ્વયં પશ્યેજ્જન્મપાપાત્પ્રમુચ્યતે 1.2.48.
જે વ્યક્તિ બંને સોમનાથ લિંગને દર્શે છે, તે જન્મના પાપોથી મુક્ત થાય છે.