બ્રહ્મોવાચ બ્રહ્મણા હિ મયા સ્પર્દ્ધા વિષ્ણુના સહ નિર્મિતા
બ્રહ્માજીએ કહ્યું: 'મારા અને વિષ્ણુજી વચ્ચે સ્પર્ધા ઊભી કરી હતી.'
દ્વાભ્યામપીદમાવાભ્યાં વિસ્મૃતં શિવવૈભવમ્
અમણે બંનેએ શિવજીનું મહિમા ભૂલી ગયા છે.
હ્રેપણી સંકથા તાવદાસ્તામદ્યાપ્યહં યતઃ
એ શરમજનક વાતને હવે છોડી દઈએ, કારણ કે હું હજુ પણ—
સખ્યં સાપ્તપદીનં હિ કથ્યતે તદ્ભવાન્મયિ
સાત પગલાં સાથેની મિત્રતાની વાત કહેવાય છે; તમે મને એવો મિત્ર માનો.
અસંસ્તુતધિયં હિત્વા કર્તુમર્હસ્યનુગ્રહમ્
જેના મનમાં સ્તુતિ નથી, તેમને છોડીને તમે કૃપા કરવી જોઈએ.
હંસકોલાકૃતી દધ્વો મિથઃ સામ્યં વ્યપોહિતુમ્ 1.3.2.13.
હંસ અને વરાહનું રૂપ ધારણ કરીને, અમે બંનેએ આપસમાં સમાનતા દૂર કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
ન જાને મમ ચાસ્યાગ્રં દિદૃક્ષોરીદૃક્ષી દશા
મને એ અંત જોવા માટેની એવી તીવ્ર ઈચ્છાની સ્થિતિ ખબર નથી.
જાતશ્રમોઽસ્મિ નિતરાં વિયુજ્ય ઇવ ચાસુભિઃ
હું ખૂબ જ થાકી ગયો છું, જાણે પ્રાણોથી અલગ થઈ ગયો હોઉં.
તન્મે કુરુષ્વ મિત્રસ્ય સફલાં યાચનામિમામ્
મિત્ર તરીકે મારી આ વિનંતી સફળ કરો.
તત્ત્વયા કરણીયૈવં પ્રાર્થનૈષા કૃતાંજલિઃ
આ કામ તમારે જ કરવું જોઈએ; હું હાથ જોડીને આ વિનંતી કરું છું.
યદ્વા ન પશ્યતિ તદાપ્યસ્મિ સામ્યમુપેયિવાન્
જ્યારે કોઈ જોઈ શકતો નથી, ત્યારે પણ એ મારા સમાન બની જાય છે.
ત્વયૈવ પરિહાર્યત્વમિદાનીં સમુપાગતમ્
હવે બધું ટાળવાની જવાબદારી માત્ર તારી પર આવી છે.
ગિરમેકામિમામગ્રે ચક્રપાણેરુદીરય
તુ એક વાક્ય મારા માટે ચક્રધારી ભગવાન સામે બોલ.
અત્યુચ્ચં દૃષ્ટવાનગ્રમત્ર સાક્ષ્યે સ્થિતોઽસ્મ્યહમ્
હું સર્વોચ્ચ સ્થાન જોઈ ચૂક્યો છું અને અહીં સાક્ષી તરીકે ઊભો છું.
સંભાવિતોયં સુતરાં પિત્રેવ હિ પિતામહઃ
આને બહુ માન મળ્યું છે, જેમ પિતાને પિતામહ તરફથી મળે છે.
ઇત્યુક્ત્વા મમ સાહાય્યં સુમહત્ક્રિયતાં ત્વયા ।। 1.3.2.13.
આવું કહી, હવે તું મારી મહાન મદદ કર.
તેજઃસ્તંભાભ્યર્ણભાજે તથૈવ પ્રાહાશેષં વિષ્ણવે બ્રહ્મવાક્યમ્
તે તેજ અને શિખરમા વસતા વિષ્ણુને, બ્રહ્માએ બાકી રહેલા વચન કહ્યા.
નાગ્રં દૃષ્ટમનેનેતિ નિશ્ચિકાય વિવેકવાન્
એ સમજદારએ નક્કી કર્યું કે એણે શિખર જોયું જ નથી.
અનુગ્રહીતું માં મુગ્ધં હંતું ચાસ્ય વિધેર્મદમ્
મારી અજ્ઞાનતા પર કૃપા કરવા અને આના અભિમાનને તોડવા માટે.
મૂલસંદર્શનાશક્ત્યા તેજઃસ્તંમ્ભસ્ય મે મદઃ
મૂળ જોવામાં અસમર્થતા થી મારા તેજનો અભિમાન તૂટી ગયો.
સ્તૂયતે વીતગર્વત્વાત્સ ઇદાનીં મહેશ્વરઃ
હવે મહેશ્વર અભિમાનથી મુક્ત હોવાથી પ્રસંશિત થાય છે.
અદ્યાપ્યવીતગર્વત્વાલ્લબ્ધ્વાસૌ કૂટસાક્ષિણમ્
આજે પણ, અભિમાન ન જતાં, એણે ખોટો સાક્ષી મેળવી લીધો છે.
તદદ્ય સકલસ્યાપિ દુઃખસ્યાપનયે ક્ષમઃ
આજે એ સર્વ દુઃખ દૂર કરવા સક્ષમ છે.
તથા કૃતાપરાધસ્ય કૃતઘ્નસ્ય ગુરુદ્રુહઃ
જે ગુનો કરે છે, કૃતઘ્ન છે અને ગુરુનો દ્રોહ કરે છે, તેના માટે પણ.
જય પ્રભાકરાકાર જયામૃતકરાકૃતે
જય હો તને, જેનું રૂપ સૂર્ય જેવું છે; જય હો તને, જેનું રૂપ અમૃત ભરેલા હાથ જેવું છે.
જય વૈશ્વાનરાકાર જય ગન્ધવહાકૃતે
જય હો તને, જેનું રૂપ સર્વવિપ્લવી અગ્નિ જેવું છે; જય હો તને, જેનું રૂપ પવન જેવું છે.
રક્ષ માં ત્રિગુણાતીત રક્ષ માં કાલવિગ્રહ 1.3.2.14.
મને બચાવ, તું ત્રણ ગુણોથી પર છે; મને બચાવ, તું સમયનું સ્વરૂપ છે.
સ્રષ્ટા ત્વં સર્વજગતાં રક્ષિતા સર્વદેહિનામ્
તુ બધા જગતોનો સર્જનહાર છે અને બધા જીવધારીઓનો રક્ષક છે.
અણૂનામપ્યણીયાંસ્ત્વં મહાંસ્ત્વં મહતામપિ
તમે સૌથી સૂક્ષ્મ કરતાં પણ વધુ સૂક્ષ્મ છો અને સૌથી મહાન કરતાં પણ વધુ મહાન છો.
નિગમાસ્તવ નિશ્વાસા વિશ્વં તે શિલ્પવૈભવમ્
વેદો તો તમારો શ્વાસ છે અને આખું જગત તમારું કળાનું વૈભવ છે.