યદેષ રોદઃકુહરપરિણાહાધિકોદ્યમઃ
કારણ કે આ પ્રયત્ન તો આખા જગતની હદને પણ વટાવી ગયો છે.
તદસ્ય તેજસાં રાશેર્નાહં નારાયણોઽથવા
આ તેજના ઢગલામાં, હું ન તો નારાયણ છું, ન બીજું કોઈ.
ઇતો નોત્પતિતું શક્તિરસ્તિ મે તન્નિવર્ત્તયે
હું અહીંથી ઊઠી શકતો નથી અને એને પાછું ફેરવી શકવાનો પણ મારે પાસે બળ નથી.
પ્રત્યભાષત તં કસ્ત્વં કુતો વા પ્રાપ્તવાનિતિ
તેણે પૂછ્યું: 'તમે કોણ છો? અને અહીં ક્યાંથી આવ્યા છો?
કેતકચ્છદ એવાસં સચૈતન્યઃ શિવાજ્ઞયા
શિવજીની આજ્ઞાથી, હું ચેતનાવાળો કેતકીનો પાન હતો.
ભૂલોક ઇચ્છયા વસ્તું તતઃ સંપ્રાપ્તવાનહમ્
પૃથ્વી પર રહેવાની ઈચ્છાથી, હું અહીં આવ્યો છું.
ઇત્થં શ્રુત્વા કેતકીબર્હવાચં લબ્ધ્વાશ્વાસં તં કિલાંભોજભૂતિઃ 1.3.2.12.
કેતકીના પાનના શબ્દો સાંભળી, કમળથી જન્મેલા બ્રહ્માજીને આશ્વાસન મળ્યું.
ઈદૃશ્યઃ પરિતો લગ્ના યસ્મિન્બ્રહ્માંડકોટયઃ
આ એકના ચારે બાજુ અનેક બ્રહ્માંડો જોડાયેલા છે.
ચતુર્યુગાયુતૈર્યાતં તતો નિપતતો મમ
ચાલીસ હજાર યુગ પસાર કર્યા પછી, હું નીચે પડ્યો.
ઇતિ બ્રુવાણમેનં ચ નમસ્કૃત્ય સરોજભૂઃ
એમ બોલતા, કમળથી જન્મેલા બ્રહ્માજીએ તેને વંદન કર્યું.
બ્રહ્મોવાચ બ્રહ્મણા હિ મયા સ્પર્દ્ધા વિષ્ણુના સહ નિર્મિતા
બ્રહ્માજીએ કહ્યું: 'મારા અને વિષ્ણુજી વચ્ચે સ્પર્ધા ઊભી કરી હતી.'
દ્વાભ્યામપીદમાવાભ્યાં વિસ્મૃતં શિવવૈભવમ્
અમણે બંનેએ શિવજીનું મહિમા ભૂલી ગયા છે.
હ્રેપણી સંકથા તાવદાસ્તામદ્યાપ્યહં યતઃ
એ શરમજનક વાતને હવે છોડી દઈએ, કારણ કે હું હજુ પણ—
સખ્યં સાપ્તપદીનં હિ કથ્યતે તદ્ભવાન્મયિ
સાત પગલાં સાથેની મિત્રતાની વાત કહેવાય છે; તમે મને એવો મિત્ર માનો.
અસંસ્તુતધિયં હિત્વા કર્તુમર્હસ્યનુગ્રહમ્
જેના મનમાં સ્તુતિ નથી, તેમને છોડીને તમે કૃપા કરવી જોઈએ.
હંસકોલાકૃતી દધ્વો મિથઃ સામ્યં વ્યપોહિતુમ્ 1.3.2.13.
હંસ અને વરાહનું રૂપ ધારણ કરીને, અમે બંનેએ આપસમાં સમાનતા દૂર કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
ન જાને મમ ચાસ્યાગ્રં દિદૃક્ષોરીદૃક્ષી દશા
મને એ અંત જોવા માટેની એવી તીવ્ર ઈચ્છાની સ્થિતિ ખબર નથી.
જાતશ્રમોઽસ્મિ નિતરાં વિયુજ્ય ઇવ ચાસુભિઃ
હું ખૂબ જ થાકી ગયો છું, જાણે પ્રાણોથી અલગ થઈ ગયો હોઉં.
તન્મે કુરુષ્વ મિત્રસ્ય સફલાં યાચનામિમામ્
મિત્ર તરીકે મારી આ વિનંતી સફળ કરો.
તત્ત્વયા કરણીયૈવં પ્રાર્થનૈષા કૃતાંજલિઃ
આ કામ તમારે જ કરવું જોઈએ; હું હાથ જોડીને આ વિનંતી કરું છું.
યદ્વા ન પશ્યતિ તદાપ્યસ્મિ સામ્યમુપેયિવાન્
જ્યારે કોઈ જોઈ શકતો નથી, ત્યારે પણ એ મારા સમાન બની જાય છે.
ત્વયૈવ પરિહાર્યત્વમિદાનીં સમુપાગતમ્
હવે બધું ટાળવાની જવાબદારી માત્ર તારી પર આવી છે.
ગિરમેકામિમામગ્રે ચક્રપાણેરુદીરય
તુ એક વાક્ય મારા માટે ચક્રધારી ભગવાન સામે બોલ.
અત્યુચ્ચં દૃષ્ટવાનગ્રમત્ર સાક્ષ્યે સ્થિતોઽસ્મ્યહમ્
હું સર્વોચ્ચ સ્થાન જોઈ ચૂક્યો છું અને અહીં સાક્ષી તરીકે ઊભો છું.
સંભાવિતોયં સુતરાં પિત્રેવ હિ પિતામહઃ
આને બહુ માન મળ્યું છે, જેમ પિતાને પિતામહ તરફથી મળે છે.
ઇત્યુક્ત્વા મમ સાહાય્યં સુમહત્ક્રિયતાં ત્વયા ।। 1.3.2.13.
આવું કહી, હવે તું મારી મહાન મદદ કર.
તેજઃસ્તંભાભ્યર્ણભાજે તથૈવ પ્રાહાશેષં વિષ્ણવે બ્રહ્મવાક્યમ્
તે તેજ અને શિખરમા વસતા વિષ્ણુને, બ્રહ્માએ બાકી રહેલા વચન કહ્યા.
નાગ્રં દૃષ્ટમનેનેતિ નિશ્ચિકાય વિવેકવાન્
એ સમજદારએ નક્કી કર્યું કે એણે શિખર જોયું જ નથી.
અનુગ્રહીતું માં મુગ્ધં હંતું ચાસ્ય વિધેર્મદમ્
મારી અજ્ઞાનતા પર કૃપા કરવા અને આના અભિમાનને તોડવા માટે.
મૂલસંદર્શનાશક્ત્યા તેજઃસ્તંમ્ભસ્ય મે મદઃ
મૂળ જોવામાં અસમર્થતા થી મારા તેજનો અભિમાન તૂટી ગયો.