મૃન્મયે ભાજને કૃત્વા સવિતુઃ પુરતઃ સ્થિતઃ ૪૪.
માટીના વાસણમાં મૂકી, તે સૂર્યદેવ સામે ઊભો રહ્યો.
દીયસે ધર્મતત્ત્વજ્ઞૈર્માનુષાણાં વિશોધનમ્ ૪૪.
ધર્મના તત્ત્વ જાણનારા, મનુષ્યોના શુદ્ધિ માટે તને આપે છે.
નિષ્ઠીવને કૃતે તેષાં સવિતુઃ પુરતઃ સ્થિતે ૪૪.
જ્યારે તેઓ સૂર્યદેવ સામે ઊભા રહીને થૂકે છે,
એવમષ્ટવિધં દિવ્યં પાપસંશયચ્છેદનમ્ ૪૪.
આ રીતે આ આઠ પ્રકારની દિવ્ય રીત પાપના સંશય દૂર કરે છે.
જલદિવ્યં તથા પ્રાહુર્દ્વિપ્રકારં પુરાવિદઃ ૪૪.
પૂર્વજ્ઞાની લોકો પણ જળને બે પ્રકારનું દિવ્ય કહે છે.
બાણક્ષેપસ્તથાદાનં યાવદ્વીર્યવતા કૃતમ્ ૪૪.
બાણ છોડવું અને ઉઠાવવું, જ્યારે સુધી તે બલવાને કરે છે,
એવંવિધમિદં સ્થાનં ભટ્ટાદિત્યસ્ય ભારત ૪૪.
હે ભારત, ભટ્ટાદિત્યનું સ્થાન આવું છે.
તથા બહૂદકસ્થાને કથામાકર્ણયાદ્ભુતામ્ ૪૫.
એ જ રીતે, બહુ જળવાળા સ્થળે, કોઈએ આ અદ્ભુત વાર્તા સાંભળવી જોઈએ.
તદસ્તિ ચાત્ર સંક્રાંતં તસ્માત્પ્રોક્તં બહૂદકમ્ ૪૫.
અહીં પણ પરિવર્તન થયું છે, તેથી તેને 'બહુજળ' કહે છે.
સ્થાપિતં શોભનં લિંગં કપિલશ્વરસંજ્ઞિતમ્ ૪૫.
અહીં સુંદર લિંગ સ્થાપાયું છે, જે કપિલેશ્વર તરીકે ઓળખાય છે.
વણિક્સંપૂજયામાસ ત્રિકાલં ચ કૃતાદરઃ ૪૫.
એક વાણિયે શ્રદ્ધાપૂર્વક ત્રિકાળ પૂજા કરી.
નાજ્ઞાતં તસ્ય કિંચિચ્ચ યદ્ધર્મેષુ પ્રકીર્ત્યતે ૪૫.
ધર્મના વિષયોમાં જે કહેવામાં આવે છે, તેમાં તેની કોઈ વાત અજાણી નહોતી.
કર્મણા મનસા વાચા ધર્મમેનમુપાશ્રિતઃ ૪૫.
કર્મ, મન અને વાણીથી તેણે આ ધર્મને અપનાવ્યો હતો.
વિદોષો યો હિ સર્વત્ર નિશ્ચિત્યૈવં વ્યવસ્થિતઃ ૪૫.
જે સર્વત્ર નિર્દોષ છે, તે એમ નક્કી કરીને સ્થિર રહ્યો.
નિર્મથ્ય નન્દભદ્રેણ આહૃતં તન્નિશામય ૪૫.
નંદભદ્રે મથન કરીને તે લાવ્યું—આ સાંભળ.
પરિચ્છિન્નૈઃ કાષ્ઠતૃણૈઃ શરણં તેન કારિતમ્ ૪૫.
તૂટેલા લાકડાં અને ઘાસથી તેણે આશરો બનાવ્યો.
સર્વભૂતેષુ વાણિજ્યમલ્પલાભેન સોઽચરત્ ૪૫.
બધા જીવોમાં, તે ઓછા નફાથી વેપાર કરતો હતો.
અમાયયૈવ ભૂતેભ્યો વિક્રીણાત્યસ્ય સદ્વ્રતમ્ ૪૫.
સંપૂર્ણ ઈમાનદારીથી, તે જીવોને વેચતો—આ તેનું સદ્ઉપવાસ છે.
દોષમેનં વિનિશ્ચિત્ય શ્રૃણુ તં પાંડુનન્દન ૪૫.
આ ખોટને સમજ્યા પછી, પાંડુપુત્ર, હવે એ સાંભળ.
યજન્યજ્ઞૈર્જગદ્ધંતિ સ્વં ચાંધતમસં નયેત્ ૪૫.
યજ્ઞયાગ દ્વારા એ જગતનો નાશ કરે છે અને પોતાને ઘોર અંધકારમાં લઈ જાય છે.
આદિત્યાજ્જાયતે વૃષ્ટિર્વૃષ્ટેરન્નં તતઃ પ્રજાઃ ૪૫.
સૂર્યમાંથી વરસાદ થાય છે, વરસાદથી અનાજ થાય છે અને અનાજથી જીવસૃષ્ટિ ઉત્પન્ન થાય છે.
ચૌરપ્રાયસ્ય કલુષાજ્જન્મ જાયેજ્જનસ્ય હિ ૪૫.
મોટાભાગે ચોરીથી થયેલા પાપથી જ લોકોની પેઢી જન્મે છે.
પશવો લકુટૈર્હન્યુર્યજમાનં મૃતં હતાઃ ૪૫.
પશુઓને લાકડીઓથી મારવામાં આવે છે; યજમાન મૃત્યુ પામ્યા પછી પણ મારવામાં આવે છે.
યજ્ઞ એવં વિચાર્યાસૌ યજ્ઞસારં સમાસ્થિતઃ ૪૫.
આ રીતે યજ્ઞનું વિચાર કરીને, એ યજ્ઞના સારમાં સ્થિર રહે છે.
નૈવેદ્યં હવિષશ્ચૈવ યજ્ઞોઽયં હિ વિકલ્મષઃ ૪૫.
નૈવેદ્ય અને હવન — આ યજ્ઞ નિર્દોષ છે.
કેચિચ્છંસન્તિ સંન્યાસં નન્દભદ્રો ન મન્યતે ૪૫.
કેટલાક સંન્યાસની પ્રશંસા કરે છે, પણ નંદભદ્ર એ માનતા નથી.
ઉભયભ્રષ્ટ એવાસૌ ભિન્ના ભૂમિર્વિનશ્યતિ ૪૫.
એ બંને માર્ગમાંથી પડેલો છે; ફાટેલી ધરતી નાશ પામે છે.
કસ્યચિન્નૈવ કર્માણિ શપતે વા પ્રશંસતિ ૪૫.
એ કોઈના કર્મને ન તો શાપ આપે છે, ન તો પ્રશંસા કરે છે.
ન દ્વેષ્ટિ નો કામયતે ન વિરુદ્ધોઽનુરુધ્યતે ૪૫.
એ ન તો દ્વેષ રાખે છે, ન તો ઈચ્છા કરે છે; એ વિરોધી પણ નથી અને આસક્ત પણ નથી.
અભયઃ સર્વભૂતેભ્યો યથાંધબધિરાકૃતિઃ ૪૫.
એ બધાં જીવપ્રાણીઓ માટે નિર્ભય છે, જાણે અંધ અને બહેરા માણસ જેવો દેખાય છે.