ક્રોધાલ્લોભાત્કારયંશ્ચ સ્વયમેવ પ્રદુષ્યતિ ૪૪.
કોઈ ગુસ્સા કે લોભથી કામ કરે તો પોતે જ બગડી જાય છે.
સુસમાયાં પૃથિવ્યાં ચ દિગ્ભાગે પૂર્વદક્ષિણે ૪૪.
સારી સમાન જમીન પર, પૂર્વ કે દક્ષિણ દિશામાં,
સ્તંભકસ્ય પ્રમાણં ચ સપ્તહસ્તં પ્રકીર્તિતમ્ ૪૪.
સ્તંભ માટે યોગ્ય માપ સાત હાથ કહેવાયું છે.
અંતરં તુ તયોઃ કાર્યં તથા હસ્તચતુષ્ટયમ્ ૪૪.
બે સ્તંભ વચ્ચેનું અંતર પણ ચાર હાથ રાખવું જોઈએ.
ચતુર્હસ્તં તુલાકાષ્ઠમવ્રણં કારયેત્સ્થિરમ્ ૪૪.
તુલાની કાંઠી ચાર હાથની, નિખૂટ અને મજબૂત બનાવવી.
તુલાકાષ્ઠે તુ કર્તવ્યં તથા વૈ શિક્યકદ્વયમ્ ૪૪.
તુલાની કાંઠી પર એ જ રીતે બે શિકા પણ બનાવવી.
પાષાણસ્યાપિ જાયેત્ સ્તંભેષુ ચ ધટસ્તથા ૪૪.
પથ્થરનું વજન અને સ્તંભો માટે પાંત્રા પણ બનાવવી.
તુલાધારધરઃ કાર્યો રિપૌ મિત્રે ચ યઃ સમઃ ૪૪.
તુલા ધરાવનાર એવો હોવો જોઈએ, જે દુશ્મન અને મિત્ર બંને સામે નિષ્પક્ષ રહે.
બ્રહ્મઘ્ને યે સ્મૃતા લોકા યે ચ સ્ત્રીબાલઘાતકે ૪૪.
જે લોક બ્રાહ્મણહત્યાર માટે કહેવાયા છે, અને જે સ્ત્રી કે બાળકને મારે છે, એવા માટે પણ છે.
એકસ્મિંસ્તોલયેચ્છિક્યે જ્ઞાતં સૂપોષિતં નરમ્ ૪૪.
તુલાના એક પાંત્રામાં એ માણસને બેસાડવો, જે ઓળખાયેલો અને ઉપવાસ કરેલો હોય.
ઇષ્ટિકાભસ્મપાષાણકપાલાસ્થીનિ વર્જયેત્ ૪૪.
ઈંટ, રાખ, પથ્થર, માટીના ટુકડા અને હાડકાંનો ઉપયોગ ન કરવો.
મૂર્ધ્નિ પત્રં તતો ન્યસ્ય ન્યસ્તપત્રં નિવેશયેત્ ૪૪.
માથા પર પાન મૂકવું અને પછી એ મૂકેલું પાન નીચે રાખવું.
બ્રહ્મણસ્ત્વં સુતા દેવી તુલાનામ્નેતિ કથ્યતે ૪૪.
હે દેવી, તમે બ્રહ્માના પુત્રી અને તુલાની અધ્યક્ષ કહેવાય છો.
ગુરુલાઘવસંયોગાત્તુલા તેન નિગદ્યસે ૪૪.
ભારે અને હલકાંનું મિલન થવાથી તમને તુલા કહેવામાં આવે છે.
ભૂય આરોપયેત્તં તુ નરં તસ્મિન્સપત્રકમ્ ૪૪.
પછી એ મનુષ્યને ફરીથી એ પાન વગરની જગ્યાએ બેસાડવો જોઈએ.
હીયમાનો ન શુદ્ધઃ સ્યાદિતિ ધર્મવિદો વિદુઃ ૪૪.
ધર્મ જાણનારા કહે છે કે જો એમાં કશું ઓછું થાય તો શુદ્ધિ થતી નથી.
એવં નિઃસંશયં જ્ઞાનં યચ્ચાન્યાયં ન લોપયેત્ ૪૪.
આ રીતે, જ્ઞાનમાં કોઈ સંશય ન રહે અને ન્યાય પણ ક્યારેય છૂટવો ન જોઈએ.
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ વિષદિવ્યં શ્રૃણુષ્વ મે॥ ૪૪.
હવે હું તને વિષની દિવ્ય પરિક્ષા સમજાવું છું, મને ધ્યાનથી સાંભળ.
દ્વિપ્રકારં ચ તત્પ્રોક્તં ઘટસર્પવિષં તથા ૪૪.
એ પરિક્ષા બે પ્રકારની કહેવાય છે—ઘડાની અને સાપની વિષ પરિક્ષા.
યવાઃ સપ્ત પ્રદાતવ્યા અથવા ષડ્ઘૃતપ્લુતાઃ ૪૪.
સાત જવારના દાણા આપવાના, અથવા છ દાણા ઘીમાં ભીંજવેલા આપવાના.
ત્વં વિષ બ્રહ્મણઃ પુત્ર સત્યધર્મે વ્યવસ્થિતઃ ૪૪.
હે વિષ, તું બ્રહ્માના પુત્ર છે, સત્ય અને ધર્મમાં સ્થિર છે.
યેન વેગૈર્વિના જીર્ણં છર્દિમૂર્ચ્છાવિવર્જિતમ્ ૪૪.
જેમાં કોઈ જોર વગર, ઊલટી કે બેહોશી વિના, એ પાચન થઈ જાય છે.
ક્ષુધિતં ક્ષુધિતઃ સર્પં ઘટસ્થં પ્રોચ્ય પૂર્વવત્ ૪૪.
ભૂખ્યો સાપ ઘડામાં મૂકીને, પહેલાં જેવું કહેવું જોઈએ.
અગ્નિદિવ્યં યથા પ્રાહ વિરંચિસ્તચ્છૃણુષ્વ મે ૪૪.
વિરંચિએ અગ્નિ પરિક્ષા વિશે જે કહ્યું છે, એ પણ હવે મારી પાસે સાંભળ.
મંડલાન્મંડલં કાર્યં પૂર્વેણેતિ વિનિશ્ચયઃ ૪૪.
પહેલાં જે નક્કી થયું હોય એ પ્રમાણે એક પછી એક વૃત્ત બનાવવાના.
આર્દ્રવાસસમાહૂય તથા ચૈવાપ્યુપોપિતમ્ ૪૪.
ભીંજાયેલા વસ્ત્ર પહેરેલા અને આવી ગયેલા માણસને બોલાવવાનો.
પ્રત્યક્ષં કારયેદ્દિવ્યં રાજ્ઞો વાધિકૃતસ્ય વા ૪૪.
રાજા કે રાજાના અધિકારી માટે એ પરિક્ષા ખુલ્લેઆમ કરાવવી.
પશ્ચિમે દિનકાલે હિ પ્રાઙ્મુખઃ પ્રાઞ્જલિઃ શુચિઃ ૪૪.
દિવસના અંતે, પૂર્વ દિશા તરફ મોઢું કરીને, હાથ જોડીને અને શુદ્ધ મનથી.
લક્ષયેયુઃ કૃતાદીનિ હસ્તયોસ્તસ્ય હારિણઃ ૪૪.
હાથમાં જે ચિહ્નો પડ્યા હોય, એ લેનારાઓએ ધ્યાનથી જોવાના.
નવેન કૃતસૂત્રેણ કાર્પાસેન દૃઢં યથા ૪૪.
નવું કાપડનું મજબૂત દોરું, જેમ કહેવાયું હોય તેમ, વાપરવું.