મંતવ્યમથ બોદ્ધવ્યં સપ્તૈતાઃ સમિધો મમ ૪૨.
મારે જે વિચારવું અને સમજવું છે, એ સાતેય મારી યજ્ઞની સમિધ છે.
એવંવિધેન યજ્ઞેન યજામ્યસ્મિ તમીશ્વરમ્ ૪૨.
આ રીતે કરેલા યજ્ઞથી હું એ પરમેશ્વરનું પૂજન કરું છું.
ન મે સ્વભાવેષુ ભવંતિ લેપાસ્તોયસ્ય બિંદોરિવ પુષ્કરેષુ ૪૨.
મારા સ્વભાવ પર કોઈ દાગ લાગતો નથી, જેમ કે કમળના પાન પર પાણીની બૂંદ નહીં ટકે.
ન સજ્જતે કર્મસુ ભોગજાલં દિવીવ સૂર્યસ્ય મયૂખજાલમ્॥ ૪૨.
કર્મથી મળતાં ભોગો મને લાગતા નથી, જેમ કે આકાશમાં સૂર્યકિરણો ચોંટતા નથી.
એવંવિધેન પુત્રેણ મા માતર્દુઃખિની ભવ ૪૨.
આવા પુત્રને પામીને, માતા, તું દુઃખી ન થા.
ઇતિ પુત્રવચઃ શ્રુત્વા વિસ્મિતા ઇતરાભવત્ ૪૨.
પુત્રના વચન સાંભળીને, તે આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ.
લોકેષુ ખ્યાતિમાયાતિ તતો મે સ્યાદ્યશઃ પરમ્ ૪૨.
એ લોકોમાં પ્રસિદ્ધિ પામે છે અને તેથી મારું મહાન યશ સ્થિર થાય છે.
પ્રહૃષ્ટસ્તસ્ય તૈર્વાક્યૈર્વિસ્મિતઃ પ્રાદુરાસ ચ ૪૨.
આ વચનો સાંભળી, તે આનંદિત અને આશ્ચર્યથી ભરાઈને પ્રગટ થયો.
જગદુદ્ભાસયન્ભાસા સૂર્યકોટિસમપ્રભઃ ૪૨.
તે દસ કરોડ સૂર્ય જેટલી તેજસ્વી કાંતિથી જગતને પ્રકાશિત કરતો ઝળહળી ઊઠ્યો.
મૂર્ધ્નિ બદ્ધાંજલિં ધીમાનૈતરેયોઽથ તુષ્ટુવે॥ ૪૨.
પછી, ઇતરાનો બુદ્ધિશાળી પુત્ર માથા પર હાથ જોડીને તેની સ્તુતિ કરવા લાગ્યો.
નમસ્તુભ્યં ભગવતે વાસુદેવાય ધીમહિ ૪૨.
હે ભગવાન વાસુદેવ, તમને વંદન છે; અમે તમારું ધ્યાન કરીએ છીએ.
નમો વિજ્ઞાનમાત્રાય પરમાનંદમૂર્તયે ૪૨.
શુદ્ધ જ્ઞાનરૂપ અને પરમ આનંદમય સ્વરૂપ ધરાવનારને વંદન છે.
આત્માનંદાનુરુદ્ધાય સમ્યક્તયક્તોર્મયે નમઃ ૪૨.
આત્માનંદથી આધાર પામનાર અને યોગ્ય રીતે યોગમાં સ્થિર રહેનારને વંદન છે.
વચસ્યુપરતે પ્રાપ્યો ય એકો મનસા સહ ૪૨.
જેને વાણી શાંત થાય ત્યારે અને મન સાથે જ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે, એ એકને હું વંદન કરું છું.
યસ્મિન્નિદં યતશ્ચેદં તિષ્ઠત્યપૈતિ જાયતે ૪૨.
જેમાં આ જગત વસે છે, જેમાંથી આ જગત ઉત્પન્ન થાય છે, જેમાં રહે છે, જેમાં લય પામે છે અને જેમાંથી જન્મે છે.
યં ન સ્પૃશંતિ ન વિદુર્મનોબુદ્ધીંદ્રિયાસવઃ ૪૨.
જેને મન, બુદ્ધિ, ઇન્દ્રિયો અને પ્રાણ સ્પર્શી શકતા નથી કે જાણી શકતા નથી.
દેહેંદ્રિયપ્રાણમનોધિયોઽમી યદંશબ્દ્ધાઃ પ્રચરંતિ કર્મસુ ૪૨.
જેમાં શરીર, ઇન્દ્રિયો, પ્રાણ, મન અને બુદ્ધિ માત્ર ટુકડા બનીને કર્મોમાં ફરતા રહે છે.
ચતુર્ભિશ્ચ ત્રિભિર્દ્વાભ્યામેકધા પ્રણમામિ તમ્ ૪૨.
જે એક છે, જે ચાર, ત્રણ અને બે રૂપે વ્યક્ત થાય છે, તેને હું વંદન કરું છું.
હિત્વા ગતીર્મોક્ષકામા યં ભજંતિ દશાત્મકમ્ ૪૨.
મોક્ષની ઇચ્છા રાખીને, બધા માર્ગો છોડીને, જે દશ રૂપે છે, તેને ભક્તિથી પૂજે છે.
ૐનમો ભગવતે મહાપુરુષાય મહાનુભાવાય વિભૂતિપતયે સકલસાત્વતપરિવૃઢનિકરકરકમલોત્પલકુડ્મલોપલાલિતચરણારવિંદયુગલ પરમપરમેષ્ઠિન્નમસ્તે॥ ૪૨.
ૐ, મહાન પુરુષ, મહાન શક્તિ ધરાવનાર, સર્વ વૈભવના સ્વામી, સર્વ સાત્વત મહાન લોકોના હાથના કમળ કળીઓથી સ્પર્શાતા તમારા કમળ જેવા પગની જોડી, સર્વોચ્ચ પરમેશ્વર, તમને હું વંદન કરું છું.
તવાગ્નિરાસ્યં વસુધાંઘ્રિયુગ્મં નભઃ શિરશ્ચંદ્રરવી ચ નેત્રે ૪૨.
તમારો મોં અગ્નિ છે, તમારા બે પગ પૃથ્વી છે, તમારું માથું આકાશ છે, અને ચંદ્ર અને સૂર્ય તમારી આંખો છે.
જન્માનિ તાવંતિ ન સંતિ દેવ નિષ્પીડ્ય સર્વાણિ ચ સર્વકાલમ્ ૪૨.
હે દેવ, જેટલા જન્મો છે, એ બધા એક સાથે સંકોચી નાખીએ તો પણ એટલા નથી.
સંપચ્છિલાનાં હિમવન્મહેંદ્રકૈલાસમેર્વાદિષુ નૈવ તાદૃક્ ૪૨.
હિમવત, મહેન્દ્ર, કૈલાસ, મેરુ અને અન્ય અનેક પર્વતોમાં, એવો કોઈ નથી.
ન સંતિતે દેવ ભુવિ પ્રદેશા ન યેષુ જાતોઽસ્મિ તથા વિનષ્ટઃ ૪૨.
હે દેવ, પૃથ્વી પર એવો કોઈ પ્રદેશ નથી, જ્યાં હું જન્મ્યો નથી અને મર્યો નથી.
શોકાભિભૂતસ્ય મમાશ્રુ દેવ યાવત્પ્રમાણં પતિતં ભવેષુ ૪૨.
હે દેવ, દુઃખથી ઘેરાયેલા મારા જેટલા આંસુ વિવિધ લોકોમાં પડ્યા છે, એટલું જ તેમનું પ્રમાણ છે.
મન્યે ધરિત્રીપરમાણુસંખ્યામુપૈતિ પિત્રોર્ગણના ન મહ્યમ્ ૪૨.
મને લાગે છે કે પૃથ્વીના પરમાણુઓની સંખ્યા ગણાઈ શકે, પણ મારા માતા-પિતાની ગણતરી શક્ય નથી.
ત્વય્યર્પિતં નાથ પુનઃ પુનર્મે મનઃ સમાક્ષિપ્ય સુદુર્દ્ધરારિ ૪૨.
હે નાથ, મારું મન વારંવાર તમને અર્પણ કરું છું, છતાં તે ફરીથી દુઃખદાયક દુશ્મન દ્વારા ખેંચાઈ જાય છે.
સોઽહં ભૃશાર્તઃ કરુણાકરસ્ત્વં સંસારગર્તે પતિતસ્ય વિષ્ણો ૪૨.
હું ખૂબ જ પીડિત છું, અને તમે કરુણાના સાગર છો, હે વિષ્ણુ, સંસારની ખાઈમાં પડેલા માટે.
પરાયણં રોગવતો હિ વૈદ્યો મહાબ્ધિમગ્નસ્ય ચ નૌર્નરસ્ય ૪૨.
તમે રોગગ્રસ્ત માટે આશ્રય છો, વૈદ્ય છો, અને મહાસાગરમાં ડૂબેલા મનુષ્ય માટે નાવ છો.
પ્રસીદ સર્વેશ્વર સર્વભૂત સર્વસ્ય હેતો પરમાર્થસાર ૪૨.
હે સર્વેશ્વર, સર્વ જીવના આત્મા, સર્વના કારણ, પરમ સત્યના સાર, કૃપા કરો.