વાસુદેવપ્રસાદેન તત્સ્થાનં જાતમદ્ભુતમ્
વાસુદેવની કૃપાથી એ સ્થાન અદ્ભુત બની ગયું.
સર્વેષામિવ ભૂતાનાં ભર્તુર્મોક્ષસ્ય સર્વદા
જેમ ભગવાન માટે છે તેમ, એ સ્થાન સર્વે જીવાત્માઓ માટે હંમેશાં મોક્ષનું સ્થાન છે.
નાનાલિંગધરા નિત્યં વિષ્ણુલોકાભિકાંક્ષિણઃ 2.8.3.
વિવિધ રૂપ ધારણ કરીને, હંમેશાં વિષ્ણુલોકની ઇચ્છા રાખનારા લોકો ત્યાં રહે છે.
યથા ધર્મમવાપ્નોતિ અન્યત્ર ન તથા ક્વચિત્
અહીં જેવું ધર્મલાભ મળે છે, તેવું બીજે ક્યાંય મળતું નથી.
સર્વકામફલપ્રાપ્તિર્જાયતે પ્રાણિનાં સદા દાનાદિકં વિપ્રપૂજા દંપત્યોશ્ચ વિશેષતઃ
અહીં સર્વે ઇચ્છાઓની પૂર્ણતા જીવાત્માઓને હંમેશાં મળે છે—ખાસ કરીને દાન, બ્રાહ્મણોની પૂજા અને dampatyo માટે.
સર્વયજ્ઞાધિકફલં સર્વતીર્થાવગાહનમ્
અહીં સર્વ યજ્ઞો અને સર્વ તીર્થસ્નાન કરતાં પણ વિશેષ ફળ મળે છે.
તત્સર્વં જાયતે પુણ્યં પ્રાણિનામસ્ય દર્શનાત્
આ સ્થાનનું દર્શન કરતાં જ સર્વ પુણ્ય જીવાત્માઓને પ્રાપ્ત થાય છે.
ઉદ્યાપનવિધિશ્ચાત્ર નૃભિર્દ્વિજપુરસ્સરમ્
અહીં ઉદ્યાપન વિધિ બ્રાહ્મણોનું નેતૃત્વ હેઠળ લોકોએ કરવી જોઈએ.
ગતે વર્ષદ્વયે સાર્દ્ધે પંચપક્ષે દિનદ્વયે
બે વર્ષ અને અડધા પછી, પાંચ પખવાડિયામાં બે દિવસ એ વિધિ કરવી જોઈએ.
ત્ર્યધિકે વા અશીત્યબ્દે ચતુર્માસયુતે તતઃ ઉદ્યાપનં પ્રકર્ત્તવ્યં તેન યાત્રા પ્રયત્નતઃ
અથવા ત્રણે વધુ અને એંસી વર્ષ તથા ચાર મહિના પછી પણ, એ વ્યક્તિએ યાત્રા સાથે ઉદ્યાપન વિધિ શ્રદ્ધાપૂર્વક કરવી જોઈએ.
યત્પુણ્યં પરમં પ્રોક્તં સતતં યજ્ઞયાજિનામ્ તત્પુણ્યં લભતે વિપ્ર સહસ્રાબ્દસ્ય જીવિભિઃ
યજ્ઞ કરનારને જે શ્રેષ્ઠ પુણ્ય મળવાનું કહેવામાં આવ્યું છે, તે પુણ્ય, હે બ્રાહ્મણ, હજાર વર્ષ જીવનારને મળે છે.
સર્વસૌખ્યપ્રદં તાદૃક્પુણ્યવ્રતમિહોચ્યતે
અહીં આવું પુણ્યવ્રત સર્વે સુખ આપનારું કહેવાયું છે.
ચતુર્દશ્યાં શુચિઃ સ્નાત્વા દન્તધાવનપૂર્વકમ્ પૌર્ણમાસ્યાં તથા કૃત્વા ચંદ્રપૂજાં ચ કારયેત્ ।। 2.8.3.
ચૌદસના દિવસે અને પૂનમના દિવસે, સૌપ્રથમ સ્નાન કરીને અને દાંત સાફ કરીને, શુદ્ધ થઈને ચંદ્રની પૂજા કરવી જોઈએ.
પૂર્વં ચ માતરઃ પૂજ્યા ગૌર્યાદિકક્રમેણ ચ
પહેલા માતાઓની પૂજા કરવી, જેમાં ગૌરીથી શરૂ કરીને ક્રમશઃ બધી માતાઓને પૂજવી.
પ્રયતૈઃ પ્રતિમા કાર્યા ચંદ્રમંડલસન્નિભા નિજવિત્તાનુમાનેન તદર્ધેન તદર્દ્ધિકમ્
પ્રયત્નપૂર્વક, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે ચંદ્રમંડળ જેવું પ્રતિમાનું નિર્માણ કરવું, અથવા તો તેના અડધા કે ચોથા ખર્ચે પણ બનાવી શકાય.
તતઃ શ્રદ્ધાનુમાનાદ્વા કાર્યા વિત્તાનુમાનતઃ
પછી, પોતાની શ્રદ્ધા અથવા સામર્થ્ય પ્રમાણે, જેવું શક્ય હોય તેવી રીતે પ્રતિમા બનાવવી.
ચંદ્રપૂજાં તતઃ કુર્યાદાગમોક્તવિધાનતઃ
પછી, શાસ્ત્રોમાં જણાવેલા વિધાન પ્રમાણે ચંદ્રની પૂજા કરવી.
સોમમંત્રેણ હોમસ્તુ કાર્યો વિત્તાનુમાનતઃ
પછી, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે સોમમંત્રથી હોળી કરવી.
સોમોત્પત્તિં સોમસૂક્તં પાઠયેચ્ચ પ્રયત્નતઃ
સાવધાનીપૂર્વક, સોમની ઉત્પત્તિનું સ્તોત્ર અને સોમસૂક્તનું પઠન કરવું.
ચંદ્રન્યાસં કલાન્યાસં કારયેન્મંડલે જલમ્
મંડળમાં પાણી વડે ચંદ્ર અને તેની કલાઓનું સ્થાન કરવું.
ચંદ્રબિંબનિભં કાર્ય્યં મંડલં શુભતંડુલૈઃ
શુભ ચોખાના દાણાથી ચંદ્રના બિંબ જેવું મંડળ બનાવવું.
ચતુરસ્રેષુ સંપૂર્ણાન્કલશાન્સ્થાપયેદ્બહિઃ
ચારેય ખૂણે બહાર પૂર્ણ કળશો સ્થાપિત કરવા.
ચંદ્રાય વિધવે નિત્યં નમઃ કુમુદબંધવે ।। 2.8.3.
હંમેશા ચંદ્રદેવને, જે વિધુર છે અને કુમુદના મિત્ર છે, નમન કરવું.
સુધાંશવે ચ સોમાય ઓષધીશાય વૈ નમઃ
અમૃતકિરણવાળા, સોમ અને ઔષધીના સ્વામી એવા ચંદ્રદેવને નમસ્કાર.
નમો નક્ષત્રનાથાય શર્વરીપતયે નમઃ
તારાઓના સ્વામી અને રાત્રીના અધિપતિ એવા ચંદ્રદેવને નમસ્કાર.
એવં ષોડશભિશ્ચંદ્રઃ સ્તોતવ્યો નામભિઃ ક્રમાત્
આ રીતે, ક્રમશઃ ચંદ્રદેવના શોળ નામોથી સ્તુતિ કરવી.
તતો વૈ પ્રયતો દદ્યાદ્વિધિવન્મંત્રપૂર્વકમ્
પછી, શ્રદ્ધાપૂર્વક અને વિધિ પ્રમાણે, મંત્રોચ્ચાર સાથે દાન કરવું.
નમસ્તે માસમાસાંતે જાયમાન પુનઃપુનઃ
હે ચંદ્રદેવ, દર મહિને અંતે ફરીથી જન્મતા છો, તમને નમસ્કાર.
એવં સંપૂજ્ય વિધિવચ્છશિનં પ્રણતો ભવેત્
આ રીતે, વિધિપૂર્વક ચંદ્રદેવની પૂજા કરીને, વિનમ્રતાપૂર્વક નમન કરવું.
સવસ્ત્રાચ્છાદનાઃ શાંત્યૈ દાતવ્યાસ્તે દ્વિજન્મને
શાંતિ માટે, દ્વિજને વસ્ત્ર અને ઓઢણ આપવું જોઈએ.