એતેન શ્રુતિશાસ્ત્રાણિ પુરાણં ચ વૃતૈવ કિમ્ ૪૦.
આથી જ શ્રુતિ, શાસ્ત્રો અને પુરાણો બધું આવરી લેવામાં આવ્યું છે—પછી શું બાકી રહ્યું?
મુગ્ધાઃ સર્વેઽભવન્દક્ષા યે હિ વેદં ગતા હ્યનુ ૪૦.
જે લોકો વિવેક વિના વેદનો અનુસરણ કરે છે, તેઓ બધા ભટકી જાય છે અને ધીરજ ગુમાવે છે.
તિષ્ઠંતિ રાજસા મધ્યે હ્યધો ગચ્છંતિ તામસાઃ ૪૦.
રાજસિક લોકો મધ્યમાં રહે છે અને તામસિક લોકો નીચે જાય છે.
ન ચૈતદપ્ય સૂયામો યદ્ભૂતેષુ શિવો ન હિ ૪૦.
આમાં પણ કોઈ દોષ શોધવો જોઈએ નહીં, કેમ કે શિવ સર્વ જીવોમાં હાજર છે.
યથા સુવર્ણજાતાનિ ભૂષણાનિ બહૂનિ ચ ૪૦.
જેમ સોનામાંથી અનેક આભૂષણો બને છે,
સ્વર્ણં સર્વેષુ ચાસ્ત્યેવ તથૈવ સ સદાશિવઃ ૪૦.
અને દરેકમાં સોનુ રહેલું હોય છે, તેમ સદાશિવ પણ સર્વત્ર હાજર છે.
તથેદં શોધિતં દેહં શુદ્ધં દિવિ વ્રજેત્સ્ફુટમ્ ૪૦.
એ જ રીતે, શુદ્ધ થયેલું શરીર સ્પષ્ટ રીતે સ્વર્ગમાં પહોંચે છે.
ચેદિદં શોધયેદ્દેહં નૈવ ગ્રાહ્યં સમંતતઃ ૪૦.
પણ જો કોઈ શરીરને શુદ્ધ ન કરે તો એ ક્યારેય સ્વીકારવું નહીં.
શુચિઃ સ્યાદલ્પદિવસાત્પાષાણોઽસૌ ભવેત્સ્ફુટમ્ ૪૦.
થોડા જ દિવસોમાં એ પથ્થર શુદ્ધ બની જાય છે અને સ્પષ્ટ દેખાય છે.
સાધુવાપ્યથવાઽસાધુ પ્રમાણં નઃ શ્રુતિઃ પરા ૪૦.
સારા કે ખરાબ, આપણા માટે સર્વોચ્ચ આધાર તો વેદ જ છે.
અંગુષ્ઠેન લિખન્ભૂમિં ચક્રે ગર્તં મહોત્તમમ્ ૪૦.
અંગુઠાથી જમીન ખૂંદી, તેણે એક સુંદર અને મોટું ખાડું બનાવ્યું.
અત્યરિચ્યત તોયં ચ ચક્રે પાદેન સંલિખન્ ૪૦.
પાણી છલકાઈ ગયું અને તેણે પગથી રેખા દોરી.
તદદ્ભુતં મહદ્દૃષ્ટ્વા નૈવ વિપ્રો વિસિષ્મિયે ૪૦.
એ મોટું અને અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને પણ બ્રાહ્મણ જરા પણ આશ્ચર્યચકિત થયો નહીં.
તચ્ચિત્રેણ ન જહ્યાચ્ચ શ્રુતિમાર્ગં સનાતનમ્॥ ૪૦.
એ અદ્ભુત ઘટના છતાંયે, તેણે વેદમાર્ગનો શાશ્વત પંથ છોડ્યો નહીં.
અતિમૂર્ખોસિ વિપ્ર ત્વં પ્રજ્ઞાવાદાંશ્ચ ભાષસે કૂપોન્યસ્ય ઘટોઽન્યસ્ય રજ્જુરન્યસ્ય ભારત॥ ૪૦.
બ્રાહ્મણ, તું બહુ મૂર્ખ છે, છતાં જ્ઞાનની વાતો કરે છે; કોઈ પાસે કૂવો છે, કોઈ પાસે ઘડો, કોઈ પાસે દોરી છે, હે ભારતવંશી.
પાયંત્યન્યે પિબંત્યન્યે સર્વે તે સમભાગિનઃ ૪૦.
કેટલાંક પાણી ભરે છે, કેટલાંક પીવે છે; પણ બધા સમાન ભાગીદાર છે.
તતો વિમમૃશે શ્લોકો બહુધા સમભાગિનામ્ ૪૦.
પછી તેણે સમાન ભાગીદારી વિશેનો શ્લોક અનેક રીતે વિચાર્યો.
બહુપોતદ્રવ્યક્ષેપઃ સર્વૈઃ સા સમભાગિતા ૪૦.
જ્યારે ઘણા લોકો વાસણ અને સામાન લાવે છે, ત્યારે બધા સમાન ભાગ મેળવે છે.
યઃ શુચિશ્ચ શિવં ધ્યાયન્પ્રાસાદકૂપકર્તરિ ૪૦.
જે શુદ્ધ છે અને શિવનું ધ્યાન કરે છે, જ્યારે મંદિર કે કૂવો બનાવે છે,
ઇતિ નિશ્ચિત્ય પ્રોવાચ કાલભીતિર્નરં ચ તમ્ ૪૦.
આ રીતે નિશ્ચય કરીને, મૃત્યુથી ડરનાર એ મનુષ્યને બોલ્યો.
દૃષ્ટ્વા પ્રત્યક્ષતો માદૃક્કથં પિબતિ ભો વદ ૪૦.
મને દેખાય છે, પણ કહો મહારાજ, મારા જેવા માણસે કેવી રીતે પાણી પીવું?
એવં વિનિશ્ચયં દૃષ્ટ્વાસ્ય સ્થિરં કુરુનંદન ૪૦.
એનો દૃઢ નિશ્ચય જોઈને, હે કુરુનંદન,
કાલભીતિશ્ચ પરમં વિસ્મયં સમુપાગતઃ ૪૦.
અને મૃત્યુથી ડરનારને અત્યંત આશ્ચર્ય થયું.
તતશ્ચિંતયતસ્તસ્ય બિલ્વાધસ્તાત્સુશોભનમ્ ૪૦.
પછી જ્યારે તે વિચારતો હતો, બિલ્વ વૃક્ષની નીચે સુંદર વસ્તુ દેખાઈ.
પ્રાદુર્ભાવે તતસ્તસ્ય મહાલિંગસ્ય ભારત ૪૦.
પછી, હે ભારત, એ મહાલિંગનું પ્રાગટ્ય થયું.
પારિજાતમયીં પુષ્પવૃષ્ટિમિંદ્રો મુમોચ હ ૪૦.
ઇન્દ્રે પારિજાતના ફૂલોની વરસાત કરી.
તસ્મિન્મહતિ કૌરવ્ય વર્તમાને મહોત્સવે ૪૦.
હે કૌરવ, એ મહાન ઉત્સવમાં અતિ ભવ્ય ઉજવણી ચાલી રહી હતી.
પાપસ્ય કાલં ભવપંકકાલં કલાકલં કાલમાર્ગસ્ય કાલમ્ ૪૦.
પાપનો સમય, જન્મમરણના કાદવનો સમય, કળા અને મૃત્યુનો સમય, અને સમયના માર્ગનો સમય આવી ગયો હતો.
ઈશાનવક્ત્રં પ્રણમામિ ત્વાહં સ્તૌતિ શ્રુતિઃ સર્વવિદ્યેશ્વરસ્ત્વમ્ ૪૦.
હું ઈશાન રૂપે તારા ચહેરાને વંદન કરું છું; વેદો તારી સ્તુતિ કરે છે, તું સર્વ જ્ઞાનનો સ્વામી છે.
યં સ્તૌતિ વેદસ્તમહં પ્રપદ્યે તત્પુરુષસંજ્ઞં શરણં દ્વિતીયમ્ ૪૦.
જેને વેદો સ્તુતિ કરે છે, જે તત્પુરુષ નામે ઓળખાય છે, એ બીજા સ્વરૂપમાં રહેલા તારી શરણમાં હું આવું છું.