ઇતિ ભૂતાનિ શોચંતિ નાનાયોનિગતાન્યપિ અનાદૃત્ય કથં બ્રૂહિ સ્થિતશ્ચોદર એવ ચ॥ ૪૦.
આ રીતે, વિવિધ યોનિમાં જન્મેલા જીવ પણ દુઃખી થાય છે; મને કહો, આ બધી વાતોની પરવા કર્યા વિના, તું ગર્ભમાં કેમ રહે છે?
તાત જાનામ્યહં સર્વમેતત્પરમ દુર્લભમ્ ૪૦.
પુત્ર, મને આ બધું ખબર છે; એ બહુ જ દુર્લભ છે.
દ્વૌ માર્ગૌ કિલ વેદેષુ પ્રોક્તૌ કાલોઽર્ચિરેવ ચ ૪૦.
વેદોમાં બે માર્ગ જણાવ્યા છે: એક સમયનો માર્ગ અને બીજો પ્રકાશનો માર્ગ.
સ્વર્ગે વા નરકે વાપિ કાલમાર્ગગતો હ્યયમ્ ૪૦.
સ્વર્ગમાં હોય કે નર્કમાં, દરેકને સમયના માર્ગે જવું પડે છે.
તસ્યૈવ હેતોઃ પ્રયતેત્કોવિદો યન્ન દુઃખવિત્ ૪૦.
એ માટે જ, બુદ્ધિશાળી માણસ એ જ પ્રયત્ન કરે છે, જેમાં દુઃખ ન આવે.
તચ્ચેન્મમ મનસ્તાત નાનાદોષૈર્ન મોહ્યતે ૪૦.
પુત્ર, જો મારું મન અનેક દોષોથી મોહિત ન થાય,
તતસ્તસ્ય પિતા પાર્થ કાંદિશીકો મહેશ્વરમ્ ૪૦.
તો પછી, પાર્થ, એના પિતા કાંદિશીક મહાદેવને શરણ ગયા.
ત્વાં વિના કોઽપરો દેવ પુત્રસ્યાભીષ્ટદોઽસ્તિ મે ૪૦.
હે દેવ, તારા સિવાય બીજું કયાં છે, જે મારા પુત્રની ઈચ્છા પૂરી કરી શકે?
તતસ્તસ્યાતિભક્ત્યાસૌ પ્રાહ તુષ્ટો મહેશ્વરઃ ૪૦.
પછી, તેની અતિભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને મહાદેવએ તેને કહ્યું.
વિપરીતશ્ચ શીઘ્રં ભો માંટિપુત્રઃ પ્રબોધ્યતામ્ ૪૦.
માંટીપુત્રને તરત જ, વિપરીત રીતે જાગૃત થવા દો.
મહામતે માંટિપુત્ર ન ધાર્યં તે ભયં હૃદિ ૪૦.
હે વિદ્વાન માંટીપુત્ર, તારે મનમાં ડર રાખવો નહીં.
તતોઽપરાસ્ત્વધર્માદ્યાઃ પ્રોચુર્નૈવ તથા વયમ્ ૪૦.
પછી, અધર્મ વગેરે બીજા બધાએ કહ્યું: 'અમે એવા નથી.'
ઇત્યુક્તે સ વિભૂતીભિઃ શીઘ્રમેવ કુમારકઃ ૪૦.
આવી વાત થતાં જ, એ બાળકને તરત જ વિશેષ શક્તિઓ મળી ગઈ.
તતો વિભૂતયઃ પ્રાહુર્માંટે તવ સુતસ્ત્વસૌ ૪૦.
પછી એ શક્તિઓએ કહ્યું: 'હે માંટી, આ તારો પુત્ર છે.'
કાલભીતિરિતિ ખ્યાતસ્તસ્માદેષ ભવિષ્યતિ ૪૦.
તેથી એનું નામ કાળભીતિ પડશે, કારણ કે એ કાળના ભયથી જાણીતો બનશે.
સોઽપિ બાલઃ પ્રવવૃધે શુક્લપક્ષ ઇવોડુપઃ ૪૦.
એ બાળક પણ ધીરે ધીરે વધતો ગયો, જેમ શુક્લપક્ષમાં ચાંદ્ર વધે છે.
પંચમંત્રાઞ્જપઞ્છુદ્ધસ્તીર્થયાત્રાપરોઽભવત્ ૪૦.
પાંચ મંત્રોનું જાપ કરીને પોતાને શુદ્ધ કરીને, એ તીર્થયાત્રામાં તત્પર થયો.
કાલભીતિગુપ્તક્ષેત્રગુણાઞ્છ્રુત્વાભ્યુપાયયૌ ૪૦.
કાળભીતિએ રક્ષિત સ્થળના ગુણો સાંભળી, એ ત્યાં પહોંચ્યો.
નિવૃત્તો નાતિદૂરેથ બિલ્વવૃક્ષં દદર્શ સઃ ૪૦.
થોડું દૂર જઈને, એ ત્યાં એક બિલ્વ વૃક્ષ જોયું.
જપતસ્તસ્ય વિપ્રસ્ય ઇંદ્રિયાણિ લયં યયુઃ ૪૦.
જ્યારે એ બ્રાહ્મણ જાપ કરતો હતો, ત્યારે એની ઇન્દ્રિયો અંદર ખેંચાઈ ગઈ.
તસ્યાનંદસ્ય નૌપમ્યં સ્વર્ગાદીનાં ભવેત્ક્વચિત્ ૪૦.
એ આનંદની સરખામણી તો સ્વર્ગાદિ ક્યાંય પણ થઈ શકે નહીં.
તત્ર લીનો મુહુર્તેન પુનશ્ચાભૂદ્યથા પુરા ૪૦.
એ ત્યાં થોડા સમય માટે લીન રહ્યો, પછી ફરી પહેલાં જેવો થયો.
નાયં મમ મહાનન્દો વારાણસ્યાં ન નમિષે ૪૦.
આવો મહાન આનંદ તો મને વારાણસી કે નમિષમાં પણ મળતો નથી.
શ્રીપર્વતે ન ચાન્યત્ર યાદૃશોદ્યપ્રવર્ત્તતે ૪૦.
શ્રીપર્વત પર કે બીજે ક્યાંય પણ આવો આનંદ ઉદ્ભવે નહીં.
ભૂતેષુ પરમા પ્રીતિસ્ત્રિજગદ્દ્યોતતે સ્ફુટમ્ ૪૦.
ભૂતમાત્રમાં પરમ પ્રીતિ પ્રસરી ગઈ, જે ત્રણેય લોકને પ્રકાશિત કરતી હતી.
અહો સ્થાનપ્રભાવોઽયં સ્ફુટં ચાપ્યત્ર પ્રોચ્યતે ૪૦.
આ સ્થળની મહિમા સ્પષ્ટ દેખાય છે અને અહીં એનું વર્ણન પણ થાય છે.
તત્ર સ્થિતસ્ય ધર્માર્થસ્તદ્વદ્ભૂયાત્સહસ્રધા ૪૦.
જે અહીં રહે છે, એની ધર્મ અને અર્થ હજારગણાં વધે છે.
વિશિષ્ટં કાશિમુખ્યેભ્યસ્તીર્થેભ્યઃ સ્થાનકં ત્વિદમ્ ૪૦.
આ સ્થાન કાશી સહિતના મુખ્ય તીર્થો કરતાં શ્રેષ્ઠ છે.
ઇદં ચેદં તીર્થમિતિ સદા યસ્તૃષિતશ્ચરેત્ ૪૦.
અને જે કોઈ હંમેશા તીર્થની તલાશમાં કહે છે, 'આજ એ તીર્થ છે,'
ઇતિ સંચિંત્ય બિલ્વસ્ય વૃક્ષસ્યાધો વ્યવસ્થિતઃ ૪૦.
આવું વિચારીને એ બિલ્વ વૃક્ષની નીચે બેઠો.