નરકાણામધોભાગે સ્થિતઃ કાલાગ્નિસંજ્ઞકઃ ૩૯.
નરકના નીચે કાળાગ્નિ નામનું અગ્નિ સ્થિત છે.
યસ્યૈતત્સકલં વિશ્વં મૂર્ધાગ્રે સર્ષપાયતે ૩૯.
જેના માટે આખું વિશ્વ તેના માથાની ટોચ પર રાઈના દાણા જેટલું લાગે છે.
દિશાં ગજાસ્તત્ર પદ્મકુમુદાંજનવામનાઃ ૩૯.
ત્યાં દિશાના હાથીઓ કમળ, કુમુદ અને કાજલની દંડીઓ જેવી નાનકડી દેખાય છે.
ચતુર્લક્ષસહસ્રાણિ નવતિશ્ચ શતાનિ ચ ૩૯.
ત્યાં ચાર લાખ અને નવ હજાર એવા જીવ છે.
તદધો નરકાઃ કોટ્યો દ્વિકોટ્યોઽગ્નિસ્તતો મહાન્ ૩૯.
તેની નીચે કરોડો નરક છે; એથી બે ગણી વધુ અગ્નિ છે, અને પછી એક મોટો અગ્નિ છે.
ચત્વારિંશ્ચ્ચકોટ્યસ્તુ ચતસ્રશ્ચ તતઃ પરાઃ ૩૯.
ત્યાં ચાલીસ કરોડ છે, અને પછી એથી આગળ ચાર વધુ છે.
તદધોંઽડકટાહોથ કોટિમાત્રસ્તથાપરઃ ૩૯.
તેની નીચે અંડાકાર પાત્ર છે, જે એક કરોડ જેટલું છે, અને એ જ રીતે બીજું એક છે.
દેવીનાં કોટિકોટીભિઃ સંવૃતા તત્ર પાલિની ૩૯.
તે પાત્ર કરોડો કરોડ દેવીઓથી ઘેરાયેલું છે, જે ત્યાં રક્ષા કરે છે.
કાલાગ્નિં પ્રેરયત્યેવ કલ્પાંતે દહ્યતે જગત્ ૩૯.
કલ્પના અંતે, એ દેવી કાળ અગ્નિને મોકલે છે, અને આખું જગત બળી જાય છે.
મધ્યસૂત્રે કટાહે ચ પાલકાંસ્તાઞ્છૃણુષ્વ મે ૩૯.
મધ્યના સૂત્ર અને પાત્રમાં રહેલા રક્ષકો વિશે મારી પાસેથી સાંભળો.
તક્ષકેશઃ સ્થિતઃ પશ્ચાદુત્તરે કેતુમાનિતિ ૩૯.
તક્ષકેશ પછાડે સ્થિત છે, અને ઉત્તર તરફ કેતુમાન છે.
કોટિકોટી યુતા દેવી દેવીનાં પાલયત્યદઃ ૩૯.
એ દેવી કરોડો કરોડ સાથે જોડાઈને દેવીઓની રક્ષા કરે છે.
નમામિ તાનહં નિત્યં બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાન્ ૩૯.
હું હંમેશા તેમને નમન કરું છું: બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ્વર.
તં ચ વર્ણયિતું બ્રહ્મા શક્તો નૈવાસ્મદાદયઃ ૩૯.
એને વર્ણવી શકતા નથી—even બ્રહ્મા, અને અમને જેવા બીજાઓ પણ.
બ્રહ્માંડં સંવૃતં હ્યેતત્કટાહેન સમંતતઃ ૩૯.
આ બ્રહ્માંડ આખું પાત્રથી સંપૂર્ણ રીતે ઘેરાયેલું છે.
દશોત્તરેણ પયસા વૃતં તચ્ચાપિ તેજસા ૩૯.
તે દસ સ્તરે પાણીથી ઢંકાયેલું છે, અને એ પણ તેજથી ઢંકાયેલું છે.
અહંકારશ્ચ મહતા તં ચાપિ પ્રકૃતિઃ પરા ૩૯.
અહંકાર અને મહત્તત્વ, અને એ પણ પરા પ્રકૃતિ છે.
પ્રાકૃતં ચરણં પાર્થ તદનંતં પ્રકીર્તિતમ્ ૩૯.
પાર્થ, પ્રાકૃત પગ અનંત કહેવાય છે.
ઈદૃશાનાં તથા ચાત્ર કોટિકોટિશતાનિ ચ ૩૯.
એ જ રીતે, અહીં આવા અનેક કરોડો છે.
યસ્યૈવં વૈભવં પાર્થ તં નમામી સદાશિવમ્ ૩૯.
પાર્થ, જેમનું વૈભવ આવું છે, એ સદાશિવને હું નમન કરું છું.
ય એવંવિધસંમોહતારકં ન શિવં ભજેત્ ૩૯.
જે એવો ભ્રમ દૂર કરનાર શિવની ભક્તિ નથી કરે—
કાષ્ઠા નિમેષા દશ પંચ ચાહુસ્ત્રિંશચ્ચ કાષ્ઠા ગણયેત્કલા હિ ૩૯.
એક કાષ્ઠા દસ નિમેષ હોય છે; પાંચ કાષ્ઠા એક આહુ થાય છે; અને ત્રીસ કાષ્ઠા એક કલાં બને છે.
દિવસે પંચ કાલાઃ સ્યુસ્ત્રિમુહૂર્તાઃ શ્રૃણુષ્વ તાન્ ૩૯.
દિવસના પાંચ ભાગ હોય છે, દરેકમાં ત્રણ મુહૂર્ત હોય છે. એ બધાં સાંભળ.
સાયાહ્નઃ પંચમશ્ચાપિ મુહૂર્તા દશ પંચ ચ ૩૯.
પાંચમો ભાગ સાંજનો કહેવાય છે, અને કુલ પંદર મુહૂર્ત થાય છે.
માસઃ પક્ષદ્વયેનોક્તો દ્વૌ માસૌ ચાર્કજાવૃતુઃ ૩૯.
એક માસ બે પખવાડિયાંથી બને છે, અને બે માસને એક ઋતુ કહેવાય છે.
ચતુર્ભેદં માસમાહુઃ પંચભેદં ચ વત્સરમ્ ૩૯.
માસને ચાર ભાગમાં અને વર્ષને પાંચ ભાગમાં વહેંચાય છે એવું કહેવાય છે.
ઇદ્વત્સરસ્તૃતીયોઽસૌ ચતુર્થશ્ચાનુવત્સરઃ ૩૯.
ત્રીજો 'ઇદ્વત્સર' કહેવાય છે અને ચોથો 'અનુવત્સર' કહેવાય છે.
માસેન ચ મનુષ્યાણામહોરાત્રં ચ પૈતૃકમ્ ૩૯.
માણસ માટે એક માસ અને પિતૃઓ માટે એક દિવસ-રાત ગણાય છે.
માનુષેણ ચ વર્ષેણ દૈવિકો દિવસઃ સ્મૃતઃ ૩૯.
માણસના એક વર્ષને દેવતાઓનો એક દિવસ માનવામાં આવે છે.
વર્ષેણ ચૈવ દેવાનાં મતઃ સપ્તર્ષિવાસરઃ ૩૯.
દેવતાઓના એક વર્ષથી સત્તર ઋષિઓનો એક દિવસ ગણાય છે.