તતસ્તાર્ક્ષઅયં સમારુદ્ય હરિસ્તસ્મિન્મહારણે ૩૨.
પછી હરિએ ગરુડ પર ચડીને એ મહાન જંગલમાં પ્રવેશ કર્યો.
લોહિતાંબરસંવીતો લોહિતસ્રગ્વિભૂષણઃ ૩૨.
તે લાલ વસ્ત્ર પહેરેલા, લાલ ફૂલોની માળા અને આભૂષણોથી શોભતા હતા,
ભુજેન તોલયઞ્છક્તિં સર્વભૂતાનિ કમ્પયન્ ૩૨.
એમણે હાથમાં શક્તિ ઉંચકી, બધાં જીવજંતુઓને કંપાવી દીધાં.
તિષ્ઠતિષ્ઠ સુદુર્બુદ્ધે જીવિતં તે મયિ સ્થિતમ્ ૩૨.
થેમ, થેમ, દુષ્ટ બુદ્ધિવાળા! તારો જીવ મારા હાથમાં છે.
યત્તે સુનિષ્ઠુરત્વં ચ ધર્મે દેવેષુ ગોષુ ચ ૩૨.
તારો ધર્મ, દેવો અને ગાયોમાં કરેલો અત્યંત ક્રૂરપણો—
એવમુક્તે ગુહેનાથ નિવૃત્તસ્યાસ્ય ભારત ૩૨.
આવું ગુહાએ કહ્યું ત્યારે, હે ભારત, તે પાછો ફર્યો,
તેજસા ભાસયંતી તમધ ઊર્ધ્વં દિશો દશ ૩૨.
એના તેજથી એ સ્થાન અને દસેય દિશાઓ ઉપર નીચે પ્રકાશિત થઈ ગઈ.
અહં શક્તિર્ગુહાખ્યાતા ભૂતલેષુ સદા સ્થિતા ૩૨.
હું એ શક્તિ છું જેને ગુહા કહે છે, જે હંમેશા પૃથ્વી પર જીવોમાં વસે છે.
સુરેષુ સર્વેષુ વસામિ ચાહં વિપ્રેષુ શાસ્ત્રાર્થરતેષુ ચાહમ્ ૩૨.
હું બધા દેવોમાં રહું છું અને જે બ્રાહ્મણો શાસ્ત્રના અર્થમાં આનંદ મેળવે છે, એમા પણ હું રહું છું.
તદસ્ય પુણ્યસંઘસ્ય સંપ્રાપ્તોદ્યાવધિર્ગુહ ૩૨.
હવે, ગુહા, આ પુણ્યના સમૂહે સ્વર્ગની સીમા સુધી પહોંચી લીધું છે.
તસ્યાં તતો નિર્ગતાયાં દૈત્યશીર્ષં વ્યકમ્પયત્ ૩૨.
પછી જ્યારે એ ત્યાંથી નીકળી ગઈ, ત્યારે દૈત્યનું માથું કંપી ઉઠ્યું.
એતસ્મિન્નંતરે શક્તિં સોઽક્ષિપદ્ગિરિજાત્મજઃ ૩૨.
એ જ સમયે, ગિરિજાના પુત્રે પોતાની શક્તિ ફેંકી.
કલ્પાંભોધિસમુન્નાદાં દિધક્ષંતીં જગદ્યથા ૩૨.
એ કલ્પના મેઘ જેવો ગર્જન કરતી, જગતને દહન કરવા ઇચ્છતી હતી,
દારણીં પર્વતાનાં ચ સર્વસત્ત્વબલાધિકામ્ ૩૨.
એ શક્તિ પર્વતોને ફાડી નાખે તેવી અને બધા જીવોથી વધારે બળવાન હતી.
ધર્મશ્ચેદ્બલવાઁલ્લોકે ધર્મો જયતિ ચેત્સદા ૩૨.
જો ધર્મને દુનિયામાં બળ મળે, તો ધર્મ હંમેશા જીતે છે.
સા કુમારભુજોત્સૃષ્ટા દુર્નિવાર્યા દુરાસદા ૩૨.
કુમારના હાથેથી છોડાયેલું તે શસ્ત્ર રોકી શકાય એવું નહોતું અને કોઈ તેની નજીક પણ જઈ શકતો નહોતો.
નિઃસૃત્ય જલકલ્લોલપૂર્વિકા સ્કંદમાયયૌ નાદયન્વસુધાં સર્વાં પપાતાયોમુખો મૃતઃ॥ ૩૨.
પહેલા પાણીની તરંગો સાથે બહાર આવી, તે શસ્ત્ર સ્કંદ પાસે પહોંચ્યું, આખી ધરતીમાં ગૂંજી ઉઠ્યું અને લોખંડ જેવા ચહેરાવાળા દૈત્યને વાગ્યું, જે તુરંત મરી પડ્યો.
એવં પ્રતાપ્ય ત્રૈલોક્યં નિર્જિત્ય બહુશઃ સુરાન્ ૩૨.
આ રીતે ત્રણેય લોકને તપાવીને અને દેવતાઓને વારંવાર હરાવીને,
એતસ્મિન્નિહતે દૈત્યે પ્રહર્ષં વિશ્વમાયયૌ॥ ૩૨.
જ્યારે એ દૈત્ય મારાયો, ત્યારે આખા વિશ્વમાં આનંદ છવાઈ ગયો.
વવુર્વાતાસ્તથા પુણ્યાઃ સુપ્રભોભૂદ્દિવાકરઃ ૩૨.
પવિત્ર પવન વહેવા લાગ્યા અને સૂર્ય પણ તેજથી ઝગમગવા લાગ્યો.
તતઃ પુનઃ સ્કંદમાહ પ્રહૃષ્ટઃ કેશવોઽરિહા ૩૨.
પછી દુશ્મનોના વિનાશક અને આનંદિત થયેલા કેશવે ફરી સ્કંદને કહ્યું:
ક્રૌંચપર્વતમાદાય દેવસંઘાન્પ્રબાધતે જહિ તં પાપસંકલ્પં ક્રૌંચસ્થં શક્તિવેગતઃ॥ ૩૨.
એ ક્રૌંચ પર્વત લઈને દેવતાઓને ત્રાસ આપે છે; તું તારી શક્તિના જોરે ક્રૌંચ પર રહેતા એ દુષ્ટને સંહાર.
તતઃ ક્રૌંચં મહાતેજા નાનાવ્યાલવિનાદિતમ્ ૩૨.
પછી મહાતેજસ્વી સ્કંદ એ ક્રૌંચ પર્વત પાસે પહોંચ્યા, જ્યાં અનેક સાપોના રડવાનો અવાજ સંભળાતો હતો.
તત્ર વ્યાલસહસ્રાણિ દૈત્યકોટ્યયુતં તથા ૩૨.
ત્યાં હજારો સાપો અને કરોડો દૈત્યો હતા.
અદ્યાપિ છિદ્રં તત્પાર્થ ક્રૌંચસ્ય પરિવર્તતે॥ ૩૨.
પાર્થ, આજે પણ એ ક્રૌંચ પર્વતનું ફાટેલું સ્થાન યથાવત્ છે.
યેન હંસાશ્ચ ક્રૌંચાશ્ચ માનસાય પ્રયાંતિ ચ પ્રત્યાયાતિ મનઃ સાધોરાહૃતં પ્રહિતં તથા॥ ૩૨.
તેમાંથી હંસો અને ક્રૌંચો માનસ સરોવર તરફ જાય છે, અને એ જ રીતે સારા માણસનું મન ખેંચાઈ જાય પછી પાછું ફરી આવે છે.
તતો હરીંદ્રપ્રમુખાઃ પ્રતુષ્ટુવુર્નનૃતુશ્ચ રંભાપ્રમુખા વરાંગનાઃ ૩૨.
પછી ઇન્દ્રસહીત દેવતાઓએ તેમની સ્તુતિ કરી અને રંભા સહીત શ્રેષ્ઠ નારીઓએ ગીત ગાયું અને નૃત્ય કર્યું.
તતસ્તં ગિરિવર્ષ્માણં પતિતં વસુધોપરિ ૩૩.
પછી તેમણે જોયું કે એ વિશાળ પર્વત ધરતી પર પડેલો છે.
દૃષ્ટ્વા દેવા વિસ્મિતાસ્તે જયં જગુસ્તથા મુહુઃ ૩૩.
આ જોઈને દેવતાઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા અને વારંવાર વિજયના નારા લગાવ્યા.
ઉત્થાય તારકો દૈત્યઃ કદા ચિન્નો નિહંતિ ચેત્ ૩૩.
ત્યારે દૈત્ય તારક ઊભો થયો અને વિચારવા લાગ્યો કે ક્યારે તેને મારવામાં આવશે.