ત્વમેવ હંતા દૈત્યાનાં દેવાનાં પરિપાલકઃ ૩૨.
દૈત્યોના સંહારક અને દેવોનું રક્ષણ કરનાર તું એકલોજ છે.
ક્ષણાર્ધં પશ્ય મે વીર્યં ભાસ્કરો લોહિતાયતે ૩૨.
અડધો ક્ષણ માટે મારું બળ જો, સૂર્ય લાલ થઈ જાય છે.
વિરોષોઽભૂત્તમાલિંગ્ય વચનં કેશવોઽબ્રવીત્ ૩૨.
પછી કેશવે તેને ભેટી, પ્રેમથી કહ્યું.
સ્મરાત્માનં યદર્થં ત્વમુત્પન્નોઽસિ મહેશ્વરાત્ સુરવિપ્રકૃતે જન્મ જીવિતં ચ મહાત્મનામ્॥ ૩૨.
તારે પોતાને યાદ કર, કારણ કે મહેશ્વરથી તારો જન્મ દેવોના કલ્યાણ માટે અને મહાન આત્માઓનું જીવન પણ એ માટે જ થાય છે.
રુદ્રસ્ય દેવ્યા ગંગાયાઃ કૃત્તિકાનાં ચ તેજસા સાધૂનાં ચ કૃતે યસ્ય ધનં વીર્યં ચ સંપદઃ॥ ૩૨.
રુદ્ર, દેવી, ગંગા અને કૃત્તિકાઓના તેજથી અને સારા લોકોના હિત માટે, જેનું ધન, બળ અને સમૃદ્ધિ છે, એ બધું તેને મળે છે.
સફલં તસ્ય તત્સર્વં નાન્યથા રુદ્રનંદન॥ ૩૨.
રુદ્રપુત્ર, એ બધું ફળદાયી છે, બીજું કંઈ નહીં.
અદ્ય ધર્મશ્ચ દેવાશ્ચ ગાવઃ સાધ્યાશ્ચ બ્રાહ્મણાઃ ૩૨.
આજે ધર્મ, દેવો, ગાયો, સાધ્ય દેવતાઓ અને બ્રાહ્મણો—
યા ગતિઃ શિવત્યાગેન ત્વત્ત્યાગેન ચ કેશવ ૩૨.
જે સ્થિતિ શિવજીને કે તને, હે કેશવ, ત્યાગવાથી મળે છે—
યા ગતિઃ શ્રુતિત્યાગેન સાધ્વી ભાર્યાતિપીડનાત્ નિષ્ઠુરસ્ય ગતિર્યા ચ તાં ગતિં યામિ કેશવ॥ ૩૨.
જે સ્થિતિ શાસ્ત્રોનો ત્યાગ કરવાથી, સારા સ્વભાવની પત્નીને દુઃખ આપવાથી, અને ક્રૂર માણસને મળે છે—હે કેશવ, હું એ જ સ્થિતિમાં જઈ રહ્યો છું.
ઇત્યુક્તે સુમહાન્નાદઃ સંપ્રજજ્ઞે દિવૌકસામ્ ૩૨.
આવું બોલતાં જ સ્વર્ગવાસીઓમાં મોટો ધ્વનિ થયો.
તતસ્તાર્ક્ષઅયં સમારુદ્ય હરિસ્તસ્મિન્મહારણે ૩૨.
પછી હરિએ ગરુડ પર ચડીને એ મહાન જંગલમાં પ્રવેશ કર્યો.
લોહિતાંબરસંવીતો લોહિતસ્રગ્વિભૂષણઃ ૩૨.
તે લાલ વસ્ત્ર પહેરેલા, લાલ ફૂલોની માળા અને આભૂષણોથી શોભતા હતા,
ભુજેન તોલયઞ્છક્તિં સર્વભૂતાનિ કમ્પયન્ ૩૨.
એમણે હાથમાં શક્તિ ઉંચકી, બધાં જીવજંતુઓને કંપાવી દીધાં.
તિષ્ઠતિષ્ઠ સુદુર્બુદ્ધે જીવિતં તે મયિ સ્થિતમ્ ૩૨.
થેમ, થેમ, દુષ્ટ બુદ્ધિવાળા! તારો જીવ મારા હાથમાં છે.
યત્તે સુનિષ્ઠુરત્વં ચ ધર્મે દેવેષુ ગોષુ ચ ૩૨.
તારો ધર્મ, દેવો અને ગાયોમાં કરેલો અત્યંત ક્રૂરપણો—
એવમુક્તે ગુહેનાથ નિવૃત્તસ્યાસ્ય ભારત ૩૨.
આવું ગુહાએ કહ્યું ત્યારે, હે ભારત, તે પાછો ફર્યો,
તેજસા ભાસયંતી તમધ ઊર્ધ્વં દિશો દશ ૩૨.
એના તેજથી એ સ્થાન અને દસેય દિશાઓ ઉપર નીચે પ્રકાશિત થઈ ગઈ.
અહં શક્તિર્ગુહાખ્યાતા ભૂતલેષુ સદા સ્થિતા ૩૨.
હું એ શક્તિ છું જેને ગુહા કહે છે, જે હંમેશા પૃથ્વી પર જીવોમાં વસે છે.
સુરેષુ સર્વેષુ વસામિ ચાહં વિપ્રેષુ શાસ્ત્રાર્થરતેષુ ચાહમ્ ૩૨.
હું બધા દેવોમાં રહું છું અને જે બ્રાહ્મણો શાસ્ત્રના અર્થમાં આનંદ મેળવે છે, એમા પણ હું રહું છું.
તદસ્ય પુણ્યસંઘસ્ય સંપ્રાપ્તોદ્યાવધિર્ગુહ ૩૨.
હવે, ગુહા, આ પુણ્યના સમૂહે સ્વર્ગની સીમા સુધી પહોંચી લીધું છે.
તસ્યાં તતો નિર્ગતાયાં દૈત્યશીર્ષં વ્યકમ્પયત્ ૩૨.
પછી જ્યારે એ ત્યાંથી નીકળી ગઈ, ત્યારે દૈત્યનું માથું કંપી ઉઠ્યું.
એતસ્મિન્નંતરે શક્તિં સોઽક્ષિપદ્ગિરિજાત્મજઃ ૩૨.
એ જ સમયે, ગિરિજાના પુત્રે પોતાની શક્તિ ફેંકી.
કલ્પાંભોધિસમુન્નાદાં દિધક્ષંતીં જગદ્યથા ૩૨.
એ કલ્પના મેઘ જેવો ગર્જન કરતી, જગતને દહન કરવા ઇચ્છતી હતી,
દારણીં પર્વતાનાં ચ સર્વસત્ત્વબલાધિકામ્ ૩૨.
એ શક્તિ પર્વતોને ફાડી નાખે તેવી અને બધા જીવોથી વધારે બળવાન હતી.
ધર્મશ્ચેદ્બલવાઁલ્લોકે ધર્મો જયતિ ચેત્સદા ૩૨.
જો ધર્મને દુનિયામાં બળ મળે, તો ધર્મ હંમેશા જીતે છે.
સા કુમારભુજોત્સૃષ્ટા દુર્નિવાર્યા દુરાસદા ૩૨.
કુમારના હાથેથી છોડાયેલું તે શસ્ત્ર રોકી શકાય એવું નહોતું અને કોઈ તેની નજીક પણ જઈ શકતો નહોતો.
નિઃસૃત્ય જલકલ્લોલપૂર્વિકા સ્કંદમાયયૌ નાદયન્વસુધાં સર્વાં પપાતાયોમુખો મૃતઃ॥ ૩૨.
પહેલા પાણીની તરંગો સાથે બહાર આવી, તે શસ્ત્ર સ્કંદ પાસે પહોંચ્યું, આખી ધરતીમાં ગૂંજી ઉઠ્યું અને લોખંડ જેવા ચહેરાવાળા દૈત્યને વાગ્યું, જે તુરંત મરી પડ્યો.
એવં પ્રતાપ્ય ત્રૈલોક્યં નિર્જિત્ય બહુશઃ સુરાન્ ૩૨.
આ રીતે ત્રણેય લોકને તપાવીને અને દેવતાઓને વારંવાર હરાવીને,
એતસ્મિન્નિહતે દૈત્યે પ્રહર્ષં વિશ્વમાયયૌ॥ ૩૨.
જ્યારે એ દૈત્ય મારાયો, ત્યારે આખા વિશ્વમાં આનંદ છવાઈ ગયો.
વવુર્વાતાસ્તથા પુણ્યાઃ સુપ્રભોભૂદ્દિવાકરઃ ૩૨.
પવિત્ર પવન વહેવા લાગ્યા અને સૂર્ય પણ તેજથી ઝગમગવા લાગ્યો.