યત્નેન મહતા તાવત્પુણ્યૈર્બહુવિધૈરપિ ૨૩.
મોટા પ્રયત્નો અને અનેક પ્રકારના પુણ્યોથી પણ,
અધ્રુવં તદ્ધ્રવત્વે ચ કથંચિત્પરિકલ્પ્યતે ૨૩.
આ બધું અનિશ્ચિત જ રહે છે, અને તેની નિશ્ચિતતા પણ માત્ર કલ્પના જ છે.
સાધ્વી મહાકુલોત્પન્ના ભાર્યાયા સ્યાત્પતિવ્રતા ૨૩.
મહાન કુળમાં જન્મેલી સતી સ્ત્રી પતિવ્રતા બની શકે છે.
સહ વેદપુરાણોક્તં જગત્ત્રયહિતાવહમ્ ૨૩.
વેદ અને પુરાણોમાં જે કહેવાયું છે, તે ત્રણેય લોકના કલ્યાણ માટે છે.
તદપત્યમપત્યાર્થં સંસારે કિલ નારદ ૨૩.
એના સંતાનનો જન્મ પણ સંસારમાં વંશ વધારવા માટે જ થાય છે, હે નારદ.
સર્વમેતદવાપ્નોતિ સ કોપિ યદિવા ન વા ૨૩.
આ બધું કોઈને મળે છે, તો કોઈને નહીં પણ મળે—એવું બને છે.
અથ સંસારિકો દોષઃ સ્વકૃતં યત્ર ભુજ્યતે ૨૩.
સંસારનો દોષ એ છે કે માણસે જે કર્યું હોય, તેનું ફળ ભોગવવું જ પડે છે.
નેતિ કેચિત્તત્ર પુનઃ કથં તે યદિ નો ગૃહી ૨૩.
કેટલાક કહે છે, 'એવું નથી.' તો પછી, જો તેઓ એ સ્વીકારતા નથી, તો કેવી રીતે છે?
પુનશ્ચસૃષ્ટિવૃદ્ધ્યર્થં નરકત્રાણનાય ચ ૨૩.
પછી ફરી, સર્જન વધે અને નરકથી બચાવ થાય એ માટે પણ,
સા ચ જાતિપ્રકૃત્યૈવ કૃપણા દૈન્યભાગિની શાસ્ત્રેષૂક્તમસંદિગ્ધં વાક્યમેતન્મહાત્ફલમ્॥ ૨૩.
જન્મ અને સ્વભાવથી એ દુઃખી અને દયનીય છે; શાસ્ત્રોમાં આ વચન નિર્વિવાદ અને મહાન ફળ આપનારું છે.
દશપુત્રસમા કન્યા દશપુત્રાન્પ્રવર્દ્ધયન્ ૨૩.
એક પુત્રી દસ પુત્રો જેટલી સમાન છે, અને એ દસ પુત્રોને ઉછેરે છે.
તસ્માત્કન્યા પિતુઃ શોચ્યા સદા દુઃખવિવર્ધિની॥ ૨૩.
એથી પુત્રી પિતાને હંમેશા શોક આપનારી છે, કારણ કે એ દુઃખ વધારતી રહે છે.
યાપિ સ્યાત્પૂર્ણસર્વાર્થા પતિપુત્રધનાન્વિતા ૨૩.
જે સ્ત્રી પતિ, પુત્ર અને ધનથી સર્વ રીતે પૂર્ણ હોય,
કેન દોષેણ મે પુત્રી ન યોગ્યા આશિષામતા ૨૩.
કયા દોષથી મારી પુત્રી આશીર્વાદ મેળવવા યોગ્ય નથી?
નિર્ધનશ્ચ મુને કસ્માત્સર્વેષાં સર્વદઃ કુતઃ ૨૩.
હે મુનિ, એ તો ગરીબ છે, છતાં બધાને હંમેશાં આપે છે — આવું કેમ બને છે?
ઇતિ તં પુત્રવાત્સલ્યાત્સભાર્યં શોકસંપ્લુતમ્ ૨૩.
પુત્રપ્રેમથી, પોતાની પત્ની સાથે દુઃખમાં ગરકાવ થયેલા તેને —
મા શુચઃ શૈલરાજ ત્વં હર્ષસ્થાનેઽતિપુણ્યભાક્ ૨૩.
હે પર્વતરાજ, દુઃખ ન કર; તું અહીં આનંદના સ્થાનમાં વિશેષ પુણ્યનો ભાગીદાર છે.
જગન્માતા ત્વિયં બાલા પુત્રી તે સર્વસિદ્ધિદા ૨૩.
આ તારી દીકરી તો સમગ્ર જગતની માતા છે, અને સર્વ સિદ્ધિઓ આપનાર છે.
તદસ્યાઃ કિમહં દદ્મિ રવેર્દીપમિવાલ્પકઃ ૨૩.
તો પછી, હું એને શું આપી શકું? એ તો સૂર્ય સામે દીવો રાખવા જેવું છે.
ન જાતોઽભવદ્ભાર્યા પતિશ્ચેતિ વર્તતે ચ ભવો હિ સઃ ૨૩.
હજી એ પત્ની બની નથી, અને એ પતિ પણ નથી થયો; અને એ તો ભવ છે.
શરણ્યઃ શાશ્વતઃ શાસ્તા શંકરઃ પરમેશ્વરઃ॥ ૨૩.
એ શરણ આપનાર, શાશ્વત, ઉપદેશક, શંકર અને સર્વોચ્ચ ભગવાન છે.
સર્વે દેવા યત્પદમામનંતિ વેદૈશ્ચ સર્વૈરપિ યો ન લભ્યઃ ૨૩.
બધા દેવતાઓ જેના ચરણને પામવા ઇચ્છે છે, પણ જે સર્વ વેદોથી પણ અપ્રાપ્ય છે.
સ ચામંગલ્યશીલોઽપિ મંગલાં યતનો હરઃ ૨૩.
હર ભલે અમંગલ સ્વભાવ ધરાવે છે, છતાં એ હંમેશાં મંગળ માટે પ્રયત્ન કરે છે.
સ ચ દેવોઽચલઃ સ્થાણુર્મહાદેવોઽજરો હરઃ ૨૩.
એ દેવ અડગ, અચલ, મહાદેવ અને ક્યારેય ન વૃદ્ધ થનાર હર છે.
એવં શ્રુત્વા સભાર્યઃ સ પ્રમોદપ્લુતમાનસઃ ૨૪.
આ રીતે સાંભળીને, એ પત્ની સાથે મનમાં આનંદથી ભરાઈ ગયો.
પુનઃ કિંચિત્પ્રવક્ષ્યામિ પુત્ર્યા મે દક્ષિણઃ કરઃ ૨૪.
હવે હું થોડું વધુ કહું છું: મારી દીકરી માટે મારો જમણો હાથ આપેલો છે.
ઇતિ પૃષ્ટોઽસ્મિ શૈલેન પ્રાવોચં કારણં તદા ૨૪.
પર્વતરાજે પૂછ્યું ત્યારે મેં એ કારણ સમજાવ્યું.
અભયસ્ય પ્રદાતાઽસાવુત્તાનસ્તુ કરસ્તતઃ ૨૪.
એ તો ભય દૂર કરનાર છે, તેથી એનો હાથ આગળ વધેલો છે.
જનની સર્વલોકસ્ય ભાવિની ભૂતભાવિની ૨૪.
એ સર્વ લોકની માતા છે, જે થવાનું છે અને જે થયું છે તેનું મૂળ છે.
ત્વયા વિધેયં વિધિવત્તથા શૈલેન્દ્રસત્તમ ૨૪.
હે શ્રેષ્ઠ પર્વતરાજ, તારે વિધિ પ્રમાણે બધું યોગ્ય રીતે કરવું જોઈએ.