ઇત્યુક્તા સા તતો બાલા વસ્ત્રાંતપિ હિતાનના ૨૩.
આ રીતે કહેતાં, બાળિકા કપડાથી અડધું મુખ ઢાંકી ઊભી રહી.
તતો વિસ્મિતચિત્તોહમુપચારવિદાંવરઃ ૨૩.
પછી હું આશ્ચર્યથી ભરાયો અને યોગ્ય વ્યવહાર જાણનારો હતો.
રત્નક્રીડનકં રમ્યં સ્તાપિતં સુચિરં મયા ૨૩.
પછી મેં લાંબા સમયથી બનાવેલું સુંદર રત્નમય રમકડું તેના આગળ મૂકી દીધું.
વંદમાના ચ મે પાદૌ મયા નીતાંક માત્મનઃ ૨૩.
જ્યારે તેણે મારા પગે વંદન કર્યું, ત્યારે મેં તેને મારી પાસે ખેંચી લીધી.
ન તત્પશ્યામિ યત્તુભ્યં દદ્મ્યાશીઃ કા તવોચિતા ૨૩.
મને દેખાતું નથી કે તમને શું આશીર્વાદ આપું, જે તમારી લાયક હોય.
નોદયામાસ માં મંદમાનશીઃશંકિતા તદા ૨૩.
પછી તે સંકોચથી મને આશીર્વાદ માગી શકી નહીં.
તદહં જ્ઞાતુમિચ્છામિ કીદૃશોઽસ્યાઃ પતિર્ભવેત્ ૨૩.
હું જાણવું ઇચ્છું છું કે આ કન્યાને કયો પ્રકારનો પતિ મળશે.
ન જાતોઽસ્યાઃ પતિર્ભદ્રે વર્તતે ચ કુલક્ષણઃ ૨૩.
હજી સુધી તેના પતિનો જન્મ થયો નથી, હે સુમને! અને એ ઉત્તમ કુળના લક્ષણો ધરાવે છે.
શ્રુત્વેતિ સંભ્રમાવિષ્ટો ધ્વસ્તવીર્યો હિમાચલઃ ૨૩.
આ સાંભળી હિમાલય ચિંતામાં પડી ગયા અને તેમનો આત્મવિશ્વાસ તૂટી ગયો.
અહો વિચિત્રઃ સં સારો દુર્વેદ્યો મહતામપિ ૨૩.
આ સંસાર કેટલો અજોડ છે! મહાન લોકો માટે પણ તેને સમજવું મુશ્કેલ છે.
યત્નેન મહતા તાવત્પુણ્યૈર્બહુવિધૈરપિ ૨૩.
મોટા પ્રયત્નો અને અનેક પ્રકારના પુણ્યોથી પણ,
અધ્રુવં તદ્ધ્રવત્વે ચ કથંચિત્પરિકલ્પ્યતે ૨૩.
આ બધું અનિશ્ચિત જ રહે છે, અને તેની નિશ્ચિતતા પણ માત્ર કલ્પના જ છે.
સાધ્વી મહાકુલોત્પન્ના ભાર્યાયા સ્યાત્પતિવ્રતા ૨૩.
મહાન કુળમાં જન્મેલી સતી સ્ત્રી પતિવ્રતા બની શકે છે.
સહ વેદપુરાણોક્તં જગત્ત્રયહિતાવહમ્ ૨૩.
વેદ અને પુરાણોમાં જે કહેવાયું છે, તે ત્રણેય લોકના કલ્યાણ માટે છે.
તદપત્યમપત્યાર્થં સંસારે કિલ નારદ ૨૩.
એના સંતાનનો જન્મ પણ સંસારમાં વંશ વધારવા માટે જ થાય છે, હે નારદ.
સર્વમેતદવાપ્નોતિ સ કોપિ યદિવા ન વા ૨૩.
આ બધું કોઈને મળે છે, તો કોઈને નહીં પણ મળે—એવું બને છે.
અથ સંસારિકો દોષઃ સ્વકૃતં યત્ર ભુજ્યતે ૨૩.
સંસારનો દોષ એ છે કે માણસે જે કર્યું હોય, તેનું ફળ ભોગવવું જ પડે છે.
નેતિ કેચિત્તત્ર પુનઃ કથં તે યદિ નો ગૃહી ૨૩.
કેટલાક કહે છે, 'એવું નથી.' તો પછી, જો તેઓ એ સ્વીકારતા નથી, તો કેવી રીતે છે?
પુનશ્ચસૃષ્ટિવૃદ્ધ્યર્થં નરકત્રાણનાય ચ ૨૩.
પછી ફરી, સર્જન વધે અને નરકથી બચાવ થાય એ માટે પણ,
સા ચ જાતિપ્રકૃત્યૈવ કૃપણા દૈન્યભાગિની શાસ્ત્રેષૂક્તમસંદિગ્ધં વાક્યમેતન્મહાત્ફલમ્॥ ૨૩.
જન્મ અને સ્વભાવથી એ દુઃખી અને દયનીય છે; શાસ્ત્રોમાં આ વચન નિર્વિવાદ અને મહાન ફળ આપનારું છે.
દશપુત્રસમા કન્યા દશપુત્રાન્પ્રવર્દ્ધયન્ ૨૩.
એક પુત્રી દસ પુત્રો જેટલી સમાન છે, અને એ દસ પુત્રોને ઉછેરે છે.
તસ્માત્કન્યા પિતુઃ શોચ્યા સદા દુઃખવિવર્ધિની॥ ૨૩.
એથી પુત્રી પિતાને હંમેશા શોક આપનારી છે, કારણ કે એ દુઃખ વધારતી રહે છે.
યાપિ સ્યાત્પૂર્ણસર્વાર્થા પતિપુત્રધનાન્વિતા ૨૩.
જે સ્ત્રી પતિ, પુત્ર અને ધનથી સર્વ રીતે પૂર્ણ હોય,
કેન દોષેણ મે પુત્રી ન યોગ્યા આશિષામતા ૨૩.
કયા દોષથી મારી પુત્રી આશીર્વાદ મેળવવા યોગ્ય નથી?
નિર્ધનશ્ચ મુને કસ્માત્સર્વેષાં સર્વદઃ કુતઃ ૨૩.
હે મુનિ, એ તો ગરીબ છે, છતાં બધાને હંમેશાં આપે છે — આવું કેમ બને છે?
ઇતિ તં પુત્રવાત્સલ્યાત્સભાર્યં શોકસંપ્લુતમ્ ૨૩.
પુત્રપ્રેમથી, પોતાની પત્ની સાથે દુઃખમાં ગરકાવ થયેલા તેને —
મા શુચઃ શૈલરાજ ત્વં હર્ષસ્થાનેઽતિપુણ્યભાક્ ૨૩.
હે પર્વતરાજ, દુઃખ ન કર; તું અહીં આનંદના સ્થાનમાં વિશેષ પુણ્યનો ભાગીદાર છે.
જગન્માતા ત્વિયં બાલા પુત્રી તે સર્વસિદ્ધિદા ૨૩.
આ તારી દીકરી તો સમગ્ર જગતની માતા છે, અને સર્વ સિદ્ધિઓ આપનાર છે.
તદસ્યાઃ કિમહં દદ્મિ રવેર્દીપમિવાલ્પકઃ ૨૩.
તો પછી, હું એને શું આપી શકું? એ તો સૂર્ય સામે દીવો રાખવા જેવું છે.
ન જાતોઽભવદ્ભાર્યા પતિશ્ચેતિ વર્તતે ચ ભવો હિ સઃ ૨૩.
હજી એ પત્ની બની નથી, અને એ પતિ પણ નથી થયો; અને એ તો ભવ છે.