યસ્મિન્ગિરીશે સંદૃષ્ટે મેનાતુહિનભૂભૃતોઃ
આ પર્વતના રાજાને જોતા મેનાં અને હિમવાન પણ દેખાય છે.
તરુપલ્લવલક્ષેણ લક્ષ્યમાણજટાધરઃ
તેના જટામાં વૃક્ષો અને વેલીઓથી ઓળખાય છે.
જ્યોતિષ્મત્તોયશૃંગસ્ય દ્વિપાર્શ્વસ્થેન્દુભાસ્કરઃ
પ્રભાસ્વી શિખરનાં બંને બાજુ ચાંદ્ર અને સૂર્ય હાજર છે.
વર્ષાસુ શિખરાધસ્તાદભિનીલબલાહકઃ
વરસાદના સમયમાં શિખર નીચે ઘન અંધારાં વાદળો રહે છે.
સહસ્રપાદઃ સાહસ્રશીર્ષો યઃ પર્વતેશ્વરઃ
આ પર્વતના રાજાને હજાર પગ અને હજાર માથાં છે.
શિરોલીનામરસરિત્સ્રોતાઃ પ્રાગિતિ નાદ્ભુતમ્
નદીઓના પ્રવાહો તેના માથામાં લય પામે છે, એ આશ્ચર્યની વાત નથી.
આસાદિતાપકટકઃ શારદૈર્યઃ પયોધરૈઃ
શરદ ઋતુના વાદળો તેને ઘેરીને પટ્ટા બનાવે છે.
યત્ર શૃઙ્ગાગ્રસંલગ્રસંલગ્નનીલલોહિતઃ 1.3.2.4.
તેના શિખરનાં ટોચે નીલ અને લાલ રંગ ચોટાયેલા હોય છે.
સુદુર્ગમત્વાદુગ્રત્વમપિ ધત્તે ન નામતઃ
તેના સુધી પહોંચવું અતિ કઠિન છે, તેથી તે ભયજનક છે, પણ નામથી નહીં.
તક્ષકાનંતસર્પાદ્યૈઃ સ્પર્ધન્તે ભુજગેશ્વરૈઃ
તક્ષક, અનંત અને અન્ય સાપો સાથે ભુજગોના રાજાઓ સ્પર્ધા કરે છે.
સુસ્પષ્ટં વિશિનષ્ટીવ સ્વકીયામષ્ટમૂર્તિતામ્
તે પોતાની અષ્ટમૂર્તિ સ્વરૂપને સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવે છે.
શિવસ્ય શૃઙ્ગતો મધ્યે સુષુમ્ના કમલાપગા
શિવના શિખર વચ્ચે સુષુમ્ના, કમળની નદી વહે છે.
કોલહંસાકૃતી નાલં બ્રહ્મવિષ્ણૂ બભૂવતુઃ
બ્રહ્માએ હંસનું રૂપ ધારણ કર્યું અને વિષ્ણુએ વરાહનું રૂપ લીધું.
અરુણાચલનાથાખ્યં પ્રપન્નઃ પ્રમદૈઃ સમમ્
તે પોતાના પ્રિયજન સાથે અરુણાચલના સ્વામી પાસે પહોંચ્યો.
તપ્ત્વા તપાંસિ તીવ્રાણિ સાક્ષાચ્ચક્રે સદાશિવમ્
તેને કઠિન તપ કર્યાં અને સીધા સદાશિવના દર્શન કર્યા.
અલબ્ધ વામદેહાર્દ્ધં મન્મથારેઃ પ્રસેદુષઃ
તે મનમથાના દુશ્મન, દયાળુ શિવના શરીરનું ડાબું અર્ધ ભાગ મેળવી શક્યો નહીં.
લિંગં ભોગપ્રદં પુંસાં કૈવલ્યાય પ્રકલ્પતે
લિંગ પુરુષોને ભોગ આપતું છે અને મુક્તિ માટે સ્થાપિત થયેલું છે.
સાક્ષાદ્ભૂય સતાં દત્તે મન્ત્રસિદ્ધિમવિઘ્નતઃ 1.3.2.4.
તે સજ્જનને સીધા જ મંત્રસિદ્ધિ વિઘ્ન વિના આપે છે.
સકૃન્નિમજ્જનાન્નૄણાં પંચપાતકનાશનમ્
એકવાર ડૂબકી લગાવવાથી માણસના પાંચ મોટા પાપો નાશ પામે છે.
સકૃત્પ્રણામમાત્રેણ સર્વપાપપ્રણાશનમ્
માત્ર એકવાર વંદન કરવાથી બધા પાપો નાશ પામે છે.
પુનસ્તદ્ભક્તિમાહાત્મ્યાચ્છિવસાયુજ્યમાપ્તવાન્
ફરી, તે ભક્તિના મહિમાથી શિવસાંયુજ્ય પ્રાપ્ત કર્યું.
વિદ્યાધરેશ્વરૌ મુક્તૌ દુર્વાસઃશાપબન્ધનાત્
વિદ્યાધરનાં બે સ્વામી દુર્વાસાના શાપના બંધનમાંથી મુક્ત થયા.
નાસ્તિ માહેશ્વરાદ્ધર્મો નાસ્તિ દેવો મહેશ્વરાત્
મહેશ્વરથી મોટો ધર્મ નથી અને મહેશ્વરથી મોટો દેવ પણ નથી.
નાસ્તિ શૈવાગ્રણીર્વિષ્ણોર્નાસ્તિ રક્ષા વિભૂતિતઃ
વિષ્ણુમાં શૈવોમાં શ્રેષ્ઠ નેતા નથી અને તેની શક્તિથી રક્ષા પણ નથી.
નાસ્તિ રુદ્રાક્ષતો ભૂષા નાસ્તિ શાસ્ત્રં શિવાગમાત્
રુદ્રાક્ષથી શ્રેષ્ઠ આભૂષણ નથી અને શિવાગમથી શ્રેષ્ઠ શાસ્ત્ર નથી.
નાસ્તિ વૈરાગ્યતઃ સૌખ્યં નાસ્તિ મુક્તેઃ પરં પદમ્
વૈરાગ્યથી વધારે સુખ નથી અને મુક્તિથી ઉપરનું સ્થાન નથી.
તે નિવાસા ગિરિવ્યાપ્તાઃ સોઽયં તુ ગિરિશઃ સ્વયમ્
તેમના નિવાસો પર્વતોમાં ફેલાયેલા છે; અને આ તો પર્વતના સ્વામી પોતે છે.
ઇતિ વદતિ શિલાદનંદને મુદિતમનાઃ સ મૃકણ્ડુનંદનઃ ।। 1.3.2.4.
મૃકંડુના પુત્રે આનંદિત હૃદયથી શિલાદના આનંદિત પુત્રને આમ કહ્યું.
કિં કિં નૃણાં કર્મ ભવાય જાયતે કથં નુ તત્તન્નરકાય શ્રૂયતે
માણસોના કયા કયા કર્મો ભલાઈ લાવે છે અને કયા કર્મોથી કયા નરક મળે છે તે કેવી રીતે સાંભળવામાં આવે છે?
રજસ્તમોગુણોપેતા ભવંતિ સુલભા નરાઃ
રજસ અને તમસ ગુણ ધરાવતા લોકો સહેલાઈથી મળી જાય છે.